Lan tỏa tinh thần học tập số, xây dựng xã hội số

Tổ công nghệ số cộng đồng thôn Thành Long, xã Xuân Hòa hướng dẫn người dân quét mã QR tra cứu thủ tục hành chính.

Tại xã Triệu Sơn, việc học tập số được tổ chức ngay tại khu dân cư, nơi người dân trực tiếp thực hành tích hợp giấy tờ trên VNeID, cài đặt ứng dụng ThanhHoa và tìm hiểu cách bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng. Thay vì chỉ nghe giới thiệu, người dân được hướng dẫn thao tác trên chính điện thoại của mình, từng bước làm quen với những tiện ích số phục vụ cuộc sống.

Để duy trì hoạt động này, lực lượng đoàn viên thanh niên tại các thôn thường xuyên hỗ trợ người dân. Chị Hoàng Thị Thúy, Bí thư Đoàn Thanh niên thôn Xuân Tiên cho biết: Đoàn viên duy trì lịch hướng dẫn vào các ngày thứ hai, thứ tư và thứ sáu hàng tuần. Điều quan trọng là phát huy tinh thần người biết hướng dẫn người chưa biết, để mọi người dân, từ người già đến người trẻ, đều có thể sử dụng kỹ năng số trong công việc hằng ngày.

Cùng với hướng dẫn tại cộng đồng, xã Triệu Sơn chú trọng trang bị kiến thức cho lực lượng trực tiếp triển khai chuyển đổi số. Đến nay, 673 cán bộ, công chức, giáo viên và thành viên tổ công nghệ số cộng đồng đã tham gia học tập trên nền tảng “Bình dân học vụ số”, đạt 100% chỉ tiêu được giao. Toàn bộ trường học áp dụng sổ điểm, học bạ điện tử; phụ huynh thanh toán học phí không dùng tiền mặt. Những kết quả này cho thấy, khi việc học gắn với nhu cầu thực tế, kỹ năng số dần trở thành công cụ phục vụ đời sống.

Từ cách tiếp cận ấy, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh tiếp tục đưa hoạt động phổ cập công nghệ vào từng gia đình, rồi mở rộng ra cộng đồng dân cư. Mô hình “Mỗi gia đình có 1 công dân số” đang được triển khai với cách làm chung: lựa chọn ít nhất một thành viên trong mỗi hộ có khả năng tiếp thu, sử dụng công nghệ để hướng dẫn những người thân.

Ông Nguyễn Hữu Tú, Bí thư Chi bộ thôn Phúc Vinh, xã Đồng Tiến, cho biết: Ngay khi xã triển khai mô hình “Mỗi gia đình có 1 công dân số”, thôn đã rà soát từng hộ, lựa chọn người làm đầu mối và hướng dẫn theo phương pháp “cầm tay chỉ việc”. Khi sử dụng thành thạo, người này tiếp tục hướng dẫn các thành viên khác. Đến cuối tháng 10/2026, xã Đồng Tiến đã rà soát được 72% tổng số hộ để triển khai mô hình.

Từ việc xây dựng gia đình số, nhiều địa phương tiếp tục mở rộng cách tiếp cận theo quy mô cộng đồng với mô hình “Thôn công dân số”. Tại thôn Thành Long, xã Xuân Hòa, trong tháng 11/2026, thôn sẽ triển khai cao điểm chiến dịch “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng công dân”. Đến hết năm 2026, thôn phấn đấu 100% hộ được tiếp cận ít nhất một hình thức hướng dẫn kỹ năng số; từ 90% công dân đủ điều kiện được kích hoạt, sử dụng VNeID mức độ 2; 90% cửa hàng, quán ăn, đại lý kinh doanh trên trục đường chính của thôn được trang bị mã QR thương mại...

Những cách làm tại cơ sở đang góp phần thúc đẩy phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn Thanh Hóa. Đến tháng 10/2026, toàn tỉnh duy trì 1.933 tổ công nghệ số cộng đồng với 12.412 thành viên; tổ chức trên 3.690 buổi hoạt động, hướng dẫn hơn 148.000 lượt người dân. Đến ngày 22/10/2026, ứng dụng số Thanh Hóa đạt hơn 956.000 lượt cài đặt; hơn 1,5 triệu người trưởng thành được hướng dẫn cài đặt, sử dụng chữ ký số công cộng trên VNeID.

Tuy nhiên, việc phổ cập kỹ năng số vẫn còn những khó khăn do điều kiện hạ tầng, thiết bị và khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế, nhất là người cao tuổi và các nhóm yếu thế. Vì vậy, bên cạnh mở rộng các mô hình, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng hướng dẫn, giúp người dân tự thực hành và duy trì thói quen sử dụng các tiện ích số.

Kế hoạch số 265-KH/TU về triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn tỉnh, năm 2026, Thanh Hóa đặt mục tiêu 100% người trưởng thành được trang bị kiến thức cơ bản về chuyển đổi số, sử dụng được các dịch vụ số thiết yếu; 80% được xác nhận đạt phổ cập tri thức, kỹ năng số trên VNeID. Để đạt mục tiêu này, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho từng nhóm đối tượng, phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên và các tổ chức đoàn thể.

Từ những kỹ năng đơn giản được truyền đạt trong mỗi thôn, tổ dân phố, mỗi gia đình đến khả năng tự sử dụng công nghệ của mỗi người dân, phong trào học tập số đang từng bước chuyển từ nâng cao nhận thức sang thay đổi thói quen. Đây là nền tảng quan trọng để Thanh Hóa thúc đẩy hình thành công dân số, chung tay xây dựng xã hội số toàn diện, bền vững.