Làng hoa Đông La chuyển mình nhờ công nghệ

Phó Chủ tịch UBND xã An Khánh Bùi Thu Hương trực tiếp “lên sóng” giới thiệu “đặc sản” hoa lan Đông La. Ảnh: AK

Tìm đầu ra trên không gian số

Một buổi sáng cuối tháng 8-2026, khuôn viên vườn lan tại thôn Đồng Nhân, xã An Khánh nhộn nhịp hơn thường lệ. Máy móc, thiết bị được tập kết từ sớm để chuẩn bị cho chương trình livestream với chủ đề “Hoa lan - tinh hoa sắc màu, lan tỏa vẻ đẹp”.

Tham dự chương trình có Phó Chủ tịch UBND xã An Khánh Bùi Thu Hương. Trong không khí gần gũi, cởi mở, phiên livestream không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn thể hiện sự đồng hành của chính quyền với người dân, hộ sản xuất, kinh doanh trong quá trình ứng dụng công nghệ số. Xuất hiện trước ống kính, bà Bùi Thu Hương không chỉ với vai trò lãnh đạo địa phương mà còn trực tiếp giới thiệu một trong những sản phẩm đặc trưng của An Khánh - hoa lan. Đây cũng là cách đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng thông qua các nền tảng trực tuyến.

Cùng với việc giới thiệu những sản phẩm đặc sắc, đại diện nhà vườn còn đưa người xem khám phá không gian vườn lan xanh mát với nhiều dòng lan đa dạng về chủng loại, màu sắc, kiểu dáng; đồng thời giao lưu trực tuyến với khách hàng. Những câu hỏi về lựa chọn giống, tưới nước, bón phân, chăm sóc bộ rễ, xử lý cây sau khi hoa tàn, kích hoa... được trao đổi sôi nổi. Kinh nghiệm sản xuất được truyền tải một cách trực quan, gần gũi, giúp người xem dễ tiếp cận. Thông qua livestream, khoảng cách giữa người trồng lan và người tiêu dùng được rút ngắn, tạo thêm kênh quảng bá, kết nối và tiêu thụ sản phẩm.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã An Khánh Tạ Công Hợp, việc ứng dụng công nghệ số đang tạo những thay đổi rõ nét trong đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn, trong đó nghề trồng và kinh doanh hoa lan là một ví dụ. “Nếu trước đây, việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm của các nhà vườn chủ yếu phụ thuộc vào khách đến trực tiếp hoặc các mối quan hệ truyền thống, thì nay, với nền tảng số, một nhà vườn có thể giới thiệu sản phẩm đến khách hàng ở nhiều địa phương ngay tại chính khu vườn của mình” - ông Tạ Công Hợp chia sẻ.

Gắn bó lâu năm với nghề trồng lan ở Đông La, ông Tạ Công Hợp hiểu rõ những thăng trầm của nghề này. Trước khi ứng dụng công nghệ, làng lan Đông La từng trải qua giai đoạn khó khăn, đặc biệt sau cuộc khủng hoảng “lan đột biến”. Ông Hợp kể, cuối năm 2020, khi thị trường “lan đột biến” sụp đổ, Đông La rơi vào tình cảnh ảm đạm. Nhiều nhà vườn gặp khó khăn về tài chính; những giàn lan có giá trị lớn nhanh chóng mất giá. Sau biến cố, thị trường truyền thống cũng rơi vào tình trạng bão hòa, trong khi phương thức bán hàng cũ bộc lộ nhiều hạn chế. Việc phụ thuộc vào thương lái hoặc bán lẻ tại các chợ khiến các nhà vườn gặp khó trong việc tiếp cận khách hàng. Trong khi đó, chi phí sản xuất ngày càng tăng, đầu ra không ổn định. Không ít chủ vườn từng tính đến việc thu hẹp diện tích, bỏ nghề để chuyển sang công việc khác...

Làm chủ công nghệ, mở rộng thị trường

Trong bối cảnh đó, nhiều chủ vườn lan Đông La nhận ra rằng thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh là yêu cầu tất yếu nếu muốn duy trì và phát triển nghề truyền thống. Từ bài học của thị trường “lan đột biến”, các nhà vườn dần chú trọng hơn đến giá trị thực của sản phẩm, tìm kiếm hướng phát triển ổn định và lâu dài.

Công nghệ số được lựa chọn như một trong những giải pháp để thay đổi cách tiếp cận thị trường. Thông qua các nền tảng trực tuyến, nhà vườn có thể chủ động giới thiệu sản phẩm, xây dựng hình ảnh, kết nối khách hàng và mở rộng thị trường với chi phí phù hợp.

“Điều này được thể hiện khá rõ qua phiên livestream giới thiệu và quảng bá hoa lan vừa qua. Thông qua livestream, người xem không chỉ nhìn thấy sản phẩm mà còn được trực tiếp quan sát từng giò lan, nghe nhà vườn chia sẻ về đặc điểm, cách chăm sóc, giá trị của sản phẩm và trao đổi ngay với người bán. Đây là ưu thế của chuyển đổi số: Rút ngắn khoảng cách giữa nhà vườn và khách hàng, mở rộng không gian thị trường, tăng tính trực quan, minh bạch trong giới thiệu sản phẩm” - ông Tạ Công Hợp cho biết.

Không chỉ hỗ trợ hoạt động quảng bá, tiêu thụ, công nghệ còn được ứng dụng vào quy trình trồng và chăm sóc lan tại các nhà vườn Đông La. Anh Nguyễn Kim Phụng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hoa lan Đông La cho biết, nghề trồng lan đòi hỏi quy trình chăm sóc cẩn thận, trong đó tưới và duy trì độ ẩm là những công đoạn quan trọng. Thời tiết thay đổi đột ngột, nếu không xử lý kịp thời có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả vườn lan.

Hiện nay, nhiều nhà vườn đã đầu tư hệ thống nhà giàn thông minh, hệ thống tưới tự động có thể điều khiển qua điện thoại thông minh. Những công việc trước đây phải thực hiện thủ công nay được hỗ trợ bằng thiết bị, giúp giảm đáng kể công sức của người trồng.

Theo các chủ vườn lan ở Đông La, số hóa quy trình chăm sóc không chỉ góp phần giảm nhân công mà còn giúp kiểm soát tốt hơn lượng nước, phân bón và thời điểm chăm sóc. Việc phân phối nước, dinh dưỡng đồng đều, đúng thời điểm giúp cây sinh trưởng ổn định, chất lượng hoa đồng đều hơn.

“Thời gian tới, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã An Khánh tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người dân, nhà vườn từng bước nâng cao kỹ năng số, khai thác hiệu quả các nền tảng trực tuyến trong quảng bá, kết nối, tiêu thụ sản phẩm, qua đó đưa nghề trồng hoa lan phát triển theo hướng hiện đại hơn, nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường” - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã An Khánh Tạ Công Hợp khẳng định.