Vốn 10.000 tỷ đồng chưa quyết định cuộc đua sàn tài sản mã hóa
Sau gần một năm thí điểm, cuộc đua sàn tài sản mã hóa tại Việt Nam đang phân hóa rõ. Vốn 10.000 tỷ đồng tạo rào cản đầu vào, nhưng công nghệ, lưu ký và kiểm soát rủi ro mới quyết định năng lực vận hành.
Sàn tài sản mã hóa Việt Nam cần điều kiện gì?
Vốn 10.000 tỷ đồng chưa quyết định cuộc đua sàn tài sản mã hóa
Sau gần một năm thí điểm, cuộc đua sàn tài sản mã hóa tại Việt Nam đang phân hóa rõ. Vốn 10.000 tỷ đồng tạo rào cản đầu vào, nhưng công nghệ, lưu ký và kiểm soát rủi ro mới quyết định năng lực vận hành.
Cuộc đua sàn tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn sàng lọc. Sau gần một năm kể từ khi Nghị quyết 05/2025/NQ-CP có hiệu lực ngày 9/9/2025, các doanh nghiệp không còn dừng ở việc công bố ý định. Họ phải chứng minh vốn đã góp, cơ cấu cổ đông, đội ngũ chuyên môn, hệ thống công nghệ và quy trình kiểm soát rủi ro trước khi Bộ Tài chính xem xét cấp phép.
Theo thông tin được Điện tử Ứng dụng có được trong năm hồ sơ đầy đủ, hợp lệ ở vòng đầu gồm VIXEX, SCEX, CAEX, TCEX và Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam. Đến đầu tháng 9/2026, chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào được cấp phép thí điểm. Bộ Tài chính đã gửi hồ sơ để lấy ý kiến Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước.
Nghị quyết 05 quy định tổ chức xin cấp phép phải có vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng bằng đồng Việt Nam. Ít nhất 65% vốn phải do tổ chức nắm giữ. Trong đó, trên 35% vốn thuộc về tối thiểu hai tổ chức trong các nhóm ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ.
CAEX đã tăng vốn từ 25 tỷ đồng lên 10.000 tỷ đồng vào tháng 4/2026. VPBankS góp 1.100 tỷ đồng, tương đương 11%, cùng các cổ đông khác là LynkiD và Future Land. SCEX tăng vốn từ 360 tỷ đồng lên 5.000 tỷ đồng trong tháng 8, gần 14 lần, nhưng vẫn mới đạt một nửa ngưỡng vốn tối thiểu.
Những con số này cho thấy vốn đang là bộ lọc đầu tiên. Tuy nhiên, mức vốn 10.000 tỷ đồng không đồng nghĩa doanh nghiệp chắc chắn nhận giấy phép. Cơ quan quản lý còn đánh giá nguồn vốn, năng lực của cổ đông, kết quả kinh doanh hai năm liền trước, nhân sự, hạ tầng kỹ thuật và toàn bộ quy trình vận hành.
Sàn tài sản mã hóa Việt Nam cần điều kiện gì?
Vì sao một số tên tuổi chọn rút lui?
Vietcap đã dừng dự án lập sàn từ tháng 8/2025. Lãnh đạo doanh nghiệp lý giải yêu cầu vốn quá lớn, trong khi lĩnh vực mới còn nhiều yếu tố chưa rõ. HSC cho biết chưa sẵn sàng tham gia. SSI cũng không tiếp tục theo hướng thành lập sàn như kỳ vọng trước đó.
Việc rút lui phản ánh một bài toán phân bổ vốn. Khoản vốn 10.000 tỷ đồng tương đương quy mô vốn của nhiều định chế tài chính lớn, nhưng mô hình doanh thu, chi phí tuân thủ và thời gian hoàn vốn của sàn trong giai đoạn thí điểm chưa dễ dự báo. Một doanh nghiệp có thể đáp ứng yêu cầu về tiền, song vẫn phải đầu tư dài hạn cho công nghệ, an ninh mạng, lưu ký, nhân sự và giám sát giao dịch.
Nghị quyết yêu cầu tổng giám đốc có ít nhất hai năm kinh nghiệm nghiệp vụ trong lĩnh vực tài chính. Giám đốc công nghệ phải có tối thiểu năm năm kinh nghiệm công nghệ thông tin tại tổ chức tài chính hoặc doanh nghiệp công nghệ. Mỗi đơn vị còn phải có ít nhất 10 nhân sự an toàn thông tin và 10 người có chứng chỉ hành nghề chứng khoán.
Hệ thống công nghệ phải đáp ứng cấp độ 4 về an toàn hệ thống thông tin trước khi vận hành. Đây là cấp bảo vệ dành cho hệ thống có ảnh hưởng nghiêm trọng nếu xảy ra sự cố. Với một sàn tài sản mã hóa, yêu cầu này liên quan trực tiếp đến khả năng chống tấn công, bảo vệ khóa truy cập, tách biệt tài sản khách hàng, sao lưu dữ liệu và khôi phục hoạt động.
Công nghệ mới là phép thử dài hạn
Một sàn giao dịch không chỉ ghép lệnh mua và bán. Nền tảng phải xác minh danh tính khách hàng, theo dõi dòng tiền, lưu ký tài sản, phát hiện giao dịch bất thường và lưu dấu dữ liệu để cơ quan quản lý có thể kiểm tra. Hệ thống cũng cần xử lý yêu cầu rút tài sản trong điều kiện thị trường biến động mà không làm gián đoạn hoạt động.
Điểm khó nằm ở sự khác biệt giữa tiền trong tài khoản ngân hàng và tài sản tồn tại trên chuỗi khối. Khi khóa bí mật bị lộ hoặc chuyển nhầm tới địa chỉ khác, giao dịch thường không thể đảo ngược. Vì vậy, sàn phải kết hợp ví nóng để xử lý giao dịch hằng ngày với ví lạnh tách khỏi Internet để giảm nguy cơ bị đánh cắp. Quy trình phê duyệt nhiều lớp và phân tách quyền truy cập cần được kiểm tra định kỳ.
Công nghệ quản lý cũng phải theo kịp công nghệ giao dịch. Các công cụ phân tích dữ liệu trên chuỗi có thể lần theo dòng tài sản giữa nhiều địa chỉ, nhận diện địa chỉ rủi ro và cảnh báo dấu hiệu rửa tiền. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ sàng lọc lượng giao dịch lớn, nhưng quyết định phong tỏa hoặc báo cáo vẫn cần quy trình con người chịu trách nhiệm.
Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội không chỉ nằm ở giấy phép sàn. Chuỗi giá trị còn gồm bảo mật, xác thực khách hàng, phân tích dữ liệu chuỗi khối, lưu ký, kiểm toán hệ thống, tư vấn pháp lý và đào tạo nhân lực. Các nhà cung cấp trong nước có thể tham gia nếu chứng minh được năng lực kỹ thuật, khả năng tích hợp và trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Nhà đầu tư cần chờ mốc cấp phép đầu tiên
Nghị định 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, quy định chế tài riêng đối với vi phạm về tài sản mã hóa. Mức phạt tối đa được thông tin là 200 triệu đồng với tổ chức và 100 triệu đồng với cá nhân. Tuy nhiên, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết chế tài liên quan việc giao dịch ngoài sàn được cấp phép chỉ bắt đầu áp dụng khi Việt Nam có sàn do Bộ Tài chính cấp phép.
Nghị quyết 05 quy định sau sáu tháng kể từ ngày tổ chức cung cấp dịch vụ đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư trong nước giao dịch không qua đơn vị được cấp phép có thể bị xử lý tùy tính chất và mức độ. Vì chưa xuất hiện giấy phép đầu tiên, mốc sáu tháng này chưa bắt đầu tính.
Người dùng vì thế cần phân biệt doanh nghiệp đang chuẩn bị hồ sơ với tổ chức đã được cấp phép. Việc một công ty tăng vốn, lập pháp nhân hoặc công bố hợp tác công nghệ chưa phải xác nhận pháp lý để nhận tiền và tài sản của khách hàng. Theo Nghị quyết 05, chỉ tổ chức được Bộ Tài chính cấp giấy phép mới được cung cấp dịch vụ và quảng cáo liên quan đến thị trường thí điểm.
Khi sàn trong nước đi vào hoạt động, lợi ích dễ thấy là người dùng có đầu mối pháp lý, quy trình xác minh danh tính và cơ chế khiếu nại rõ hơn. Đổi lại, nhà đầu tư phải chấp nhận kiểm tra nguồn tiền, công khai thông tin và tuân thủ quy trình giao dịch bằng đồng Việt Nam. Đây là thay đổi lớn so với thói quen sử dụng các nền tảng nước ngoài hoặc giao dịch trực tiếp giữa cá nhân.
Cuộc đua thực sự bắt đầu sau khi có giấy phép
Việc giới hạn tối đa năm tổ chức giúp cơ quan quản lý thu hẹp phạm vi thử nghiệm và theo dõi rủi ro. Song số lượng ít cũng đặt ra yêu cầu giám sát cạnh tranh, chất lượng dịch vụ, phí giao dịch và khả năng bảo vệ tài sản khách hàng. Nếu hạ tầng chỉ tập trung vào một vài hệ sinh thái tài chính, thị trường có thể phát sinh xung đột lợi ích giữa môi giới, tự doanh, lưu ký và phát hành tài sản.
Cuộc đua vì vậy chưa kết thúc ở mốc góp đủ 10.000 tỷ đồng. Sau giấy phép là cuộc kiểm tra liên tục về độ ổn định của hệ thống, chất lượng tài sản được niêm yết, khả năng chống thao túng, tốc độ xử lý khiếu nại và mức độ minh bạch của tài sản lưu ký. Một sự cố bảo mật có thể làm mất niềm tin nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng vốn.
Sau gần một năm thí điểm, sự phân hóa giữa bên tăng tốc và bên rút lui là dấu hiệu thị trường chuyển từ kỳ vọng sang tuân thủ thực chất. Doanh nghiệp nào kết hợp được nguồn vốn bền vững, công nghệ có thể kiểm chứng và quản trị độc lập mới có cơ hội đi đường dài. Với nhà đầu tư, giấy phép đầu tiên mới là điểm bắt đầu để đánh giá, không phải sự bảo đảm rằng mọi rủi ro đã biến mất.
Năm điều kiện của sàn thí điểm
