Làng hoa miền Tây 'khoác áo Xuân' rực rỡ

Thu hẹp hoa phổ thông, mở rộng phân khúc giá trị cao

Làng hoa Sa Đéc (Đồng Tháp) tiếp tục giữ vai trò trung tâm cung ứng với hàng triệu giỏ hoa, cây cảnh phục vụ thị trường Tết cả nước. Theo thống kê của địa phương, diện tích trồng hoa phục vụ Tết 2026 khoảng 100ha, với sản lượng dự kiến 1,3 - 1,4 triệu giỏ hoa, tăng so với những năm trước. Các dòng hoa truyền thống như cúc, vạn thọ, hồng, cát tường vẫn chiếm tỷ trọng lớn, song nhiều nhà vườn đã mạnh dạn đưa vào các giống mới, đặc biệt là hoa ngoại nhập và các dòng hoa trang trí cao cấp nhằm phục vụ phân khúc đô thị.

Làng hoa Sa Đéc (Đồng Tháp) tiếp tục giữ vai trò trung tâm cung ứng với hàng triệu giỏ hoa, cây cảnh

Bên cạnh cúc, vạn thọ, mào gà… người trồng đã mở rộng sang các giống hoa mới có giá trị kinh tế cao nhằm thích ứng với nhu cầu đa dạng của người chơi kiểng hiện đại. Xu hướng “ít nhưng chất” thể hiện rõ khi nhiều nhà vườn giảm diện tích các loại hoa phổ thông, thử nghiệm các giống mới như dạ yến thảo rủ, cúc pico, sen đá phối tiểu cảnh hay các loại hoa ngoại nhập thích nghi với khí hậu nhiệt đới. Những sản phẩm này hướng tới nhóm khách hàng trẻ, yêu thích phong cách trang trí hiện đại, tạo thêm sự đa dạng cho thị trường hoa kiểng miền Tây. Sự xuất hiện của các dòng hoa mới không chỉ làm phong phú sắc xuân, mà còn phản ánh quá trình hội nhập của ngành hoa cảnh Việt Nam. Nhà vườn ngày càng chú trọng thiết kế tổng thể, kết hợp tiểu cảnh và nghệ thuật sắp đặt thay vì chỉ bán cây đơn lẻ như trước.

Thực tế cho thấy, thị trường hoa Tết miền Tây những năm gần đây chịu áp lực lớn từ biến động thời tiết, chi phí vật tư và sức mua. Vì vậy, nhà vườn buộc phải tính toán kỹ bài toán đầu ra, chuyển sang phân khúc sản phẩm có giá trị cao, thời gian trưng bày dài và khả năng bán quanh năm. Đây cũng là lý do mai vàng, lan và bonsai ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sản phẩm.

Các địa phương đang đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tổ chức lễ hội hoa, quảng bá du lịch làng nghề nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ

Một trong những câu chuyện đáng chú ý của mùa hoa năm nay là hiện tượng cúc nở sớm tại nhiều vùng trồng lớn ở Vĩnh Long và Đồng Tháp. Do thời tiết nắng nóng kéo dài xen kẽ mưa trái mùa, nhiều diện tích cúc mâm xôi, cúc Đài Loan nở trước thời điểm bán Tết, khiến nhà vườn lo lắng về đầu ra. Tại khu vực Chợ Lách - Cái Mơn, địa phương nổi tiếng với nghề kiểng truyền thống, các hội đoàn và thương lái đã phối hợp tiêu thụ sớm, bán cho thị trường chợ đầu mối và các tỉnh lân cận, hạn chế tối đa tình trạng bỏ hoa ven bờ ruộng. Việc “giải cứu” cúc nở sớm không chỉ là giải pháp tình thế mà còn cho thấy sự linh hoạt của chuỗi cung ứng hoa kiểng miền Tây. Nhiều nhà vườn đã chuyển sang bán lẻ trực tuyến, livestream giới thiệu sản phẩm, mở rộng khách hàng ngoài khu vực. Qua đó, áp lực dư cung được giảm đáng kể, đồng thời tạo tiền đề cho cách làm mới trong kinh doanh nông sản cảnh.

Bonsai và kiểng tạo hình: xu hướng mới của người chơi

Nếu cúc và các loại hoa chậu chịu ảnh hưởng lớn từ thời tiết thì mai vàng vẫn được xem là “trụ cột” của thị trường kiểng Tết miền Nam. Các vùng chuyên canh mai ở Chợ Lách (Vĩnh Long), Phong Điền (Cần Thơ) hay Phú Tân (An Giang) năm nay tập trung nhiều vào mai dáng cổ thụ, mai bonsai và mai ghép nhiều cánh. Người chơi kiểng có xu hướng chọn những cây có giá trị nghệ thuật cao thay vì các chậu mai đại trà.

Lan hồ điệp cũng tiếp tục giữ sức hút nhờ vẻ đẹp sang trọng và thời gian trưng bày lâu. Thị trường lan năm 2026 cho thấy sự cạnh tranh mạnh giữa sản phẩm nội địa và lan nhập khẩu, trong đó các nhà vườn miền Tây đã chủ động đầu tư nhà lưới, công nghệ chăm sóc để nâng chất lượng. Những chậu lan phối màu hoặc ghép nhiều cành được khách hàng doanh nghiệp, khách sạn và trung tâm thương mại đặt hàng sớm.

Điểm nhấn đáng chú ý của mùa kiểng Tết năm nay là sự lên ngôi của bonsai tạo hình thú, linh vật hoặc các biểu tượng văn hóa dân gian. Các sản phẩm như mai chiếu thủy, tắc kiểng, nguyệt quế, linh sam, bông giấy tạo hình… được tạo hình rồng, phượng, cá chép, ngựa hay hình chữ nghệ thuật, thu hút sự quan tâm của đông đảo khách hàng.

Những sản phẩm này chủ yếu được sản xuất tại Chợ Lách - Cái Mơn và Sa Đéc, nơi có truyền thống lâu đời về nghệ thuật bonsai. Không chỉ phục vụ thị trường Tết, bonsai tạo hình còn hướng đến khách du lịch và các khu đô thị, góp phần nâng cao giá trị ngành nghề truyền thống.

Có thể thấy, thị trường hoa kiểng miền Tây năm 2026 đang chuyển từ mô hình sản xuất truyền thống sang hướng kinh tế sáng tạo, trong đó giá trị gia tăng đến từ ý tưởng, tay nghề và câu chuyện văn hóa. Dù còn đối mặt với nhiều thách thức về chi phí và sức mua, việc gắn sản xuất với du lịch làng nghề, lễ hội hoa và xúc tiến thương mại được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng phát triển bền vững.

Sự linh hoạt trong sản xuất, sáng tạo trong thiết kế và chủ động kết nối thị trường chính là chìa khóa để hoa kiểng miền Tây tiếp tục “chuyển mình”, mang sắc Xuân lan tỏa khắp mọi miền đất nước mỗi độ Tết đến, xuân về.

Vũ Châu