Làng nghề hoa, cây cảnh ven sông Hồng: Minh chứng cho chuyển đổi nông nghiệp hiệu quả

Năm Bính Ngọ, nhiều nhà vườn cầu kỳ tạo kiểu cây cảnh hình ngựa, tạo điểm nhấn độc đáo, thu hút người mua.

Mang hơi Xuân đi khắp mọi miền Tổ quốc…

Mỗi dịp cận Tết Nguyên đán, các làng hoa truyền thống như Văn Giang, Phụng Công… lại tất bật hơn thường ngày để kịp thời đưa cây, hoa cảnh đến khắp các tỉnh, thành khu vực miền Bắc.

Ông Nguyễn Trung Thành (xã Văn Giang) chia sẻ, làm nông nghiệp vốn đã vất vả, song với nghề trồng cây, hoa cảnh, sự vất vả thôi chưa đủ mà còn đòi hỏi tay nghề cao. Kỹ thuật chăm sóc cây cảnh khá phức tạp, nhất là trong giai đoạn nước rút cuối năm, khi khối lượng công việc tăng mạnh, buộc người trồng phải tập trung cao độ. “Những ngày này, sinh hoạt gia đình ít nhiều bị đảo lộn, bởi phần lớn thời gian đều dành cho đồng ruộng” - ông Thành cho biết. Bù lại, theo ông, thu nhập từ hoa, cây cảnh cao gấp nhiều lần so với trồng lúa; riêng vụ Tết có thể bằng cả nửa năm sản xuất thông thường.

Tại xã Phụng Công, anh Nguyễn Văn Thơm (thôn 3) cho biết, để chuẩn bị nguồn hoa phục vụ Tết Bính Ngọ, nông dân địa phương bắt đầu xuống giống từ tháng 7 âm lịch và trồng bổ sung đến giữa tháng 11 nhằm đa dạng chủng loại. Năm nay, dù thời tiết mưa nhiều gây khó khăn cho khâu chăm sóc, song đa số hộ trồng hoa vẫn chủ động điều chỉnh kỹ thuật để duy trì sản xuất ổn định. Với 1ha trồng hoa, cây cảnh, anh Thơm dự kiến thu về hơn 1 tỷ đồng - con số “trong mơ” đối với nhiều nông dân.

Niềm vui của người nông dân xã Mễ Sở khi chuẩn bị đưa cây cảnh đến khắp mọi miền. Ảnh: TL

Khác với các làng hoa ở khu vực phía Bắc như Mê Linh, Nhật Tân (Hà Nội) thường trồng trực tiếp theo luống, điểm đặc trưng của các làng nghề hoa, cây cảnh ven sông Hồng là trồng trong chậu. Cách làm này vừa tạo không gian bắt mắt, thuận tiện cho du khách tham quan, vừa thuận lợi trong vận chuyển, song đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc công phu hơn. Nhiều nhà vườn ở làng hoa Xuân Quan đã mạnh dạn đầu tư các giống hoa hồng quý, giá trị cao như hồng Vân Khôi, hồng cổ Sa Pa, hồng đổi màu, hồng Sa Đéc, hồng đào…

Tại xã Mễ Sở, quất cảnh là sản phẩm chủ lực, luôn được thị trường lớn như: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An… ưa chuộng. Nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng dịp Tết, người dân không ngừng đổi mới mẫu mã, phát triển các dòng quất thế, bonsai. “Mỗi người dân không chỉ là nông dân mà còn là những nghệ sĩ thực thụ trên cánh đồng cây cảnh của mình” - lãnh đạo xã nhận xét.

Đáng chú ý, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều nhà vườn đã chủ động ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất. Hệ thống tưới nước tự động được triển khai rộng khắp; phương thức tiêu thụ cũng thay đổi khi sản phẩm được chào bán trên các nền tảng thương mại điện tử, thay cho việc chờ thương lái đến tận vườn. Đến thời điểm này, phần lớn diện tích trồng hoa, cây cảnh phục vụ Tết đã được các chủ hàng đặt mua, sẵn sàng cho ngày vận chuyển.

Những “tỷ phú… chân đất”

Hòa trong nhịp Xuân của đất trời, đời sống người dân các làng hoa truyền thống hôm nay ngày càng khởi sắc. Bằng sức lao động sáng tạo và khát vọng làm giàu chính đáng, nhiều nông dân đã trở thành “tỷ phú” từ chính đồng đất quê hương. Cách gọi vui “tỷ phú… chân đất” phản ánh sinh động sự đổi thay rõ nét ở vùng quê ven sông Hồng.

Trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính, Văn Giang là huyện đầu tiên của tỉnh Hưng Yên và là 1 trong 48 huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao của cả nước. Một dấu ấn quan trọng của chương trình này là đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đổi mới, thi đua lao động sản xuất theo hướng gia tăng giá trị. Người dân địa phương đã chuyển đổi hơn 1.200ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng hoa, cây cảnh, mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 6-8 lần.

Từ ngày 01/7/2025, việc sắp xếp đơn vị hành chính từ hơn 10 xã còn 4 xã: Văn Giang, Mễ Sở, Nghĩa Trụ, Phụng Công đã mở ra không gian phát triển mới cho các làng hoa. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên, sự sắp xếp này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quy hoạch, hình thành các vùng làng nghề tập trung, quy mô lớn.

Từ hoa, cây cảnh đã góp phần mang lại giá trị kinh tế lớn cho người dân các làng nghề tại Hưng Yên. Ảnh: NL

Hôm nay, mảnh đất ven sông Hồng đang thực sự “thay da, đổi thịt” với hệ thống hạ tầng, đô thị hiện đại đan xen giữa không gian xanh của những cánh đồng hoa. Quan trọng hơn, người dân nơi đây đã có sinh kế bền vững từ nghề được coi là “điểm sáng” của nông nghiệp cả nước. Thu nhập bình quân của nông dân năm 2025 đạt khoảng 100 triệu đồng/người, cao hơn nhiều so với mặt bằng chung. Trong khi ở nhiều vùng nông thôn, tình trạng bỏ ruộng còn diễn ra, thì tại đây, đất nông nghiệp hiếm khi được cho thuê, bởi người dân biết cách để đất “sinh lợi”.

Tại xã Phụng Công, hơn 2.600 cơ sở sản xuất, kinh doanh hoa, cây cảnh đang tạo việc làm cho trên 7.600 lao động, với thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/người/tháng. Theo lãnh đạo xã, hiện có vài chục hộ đạt doanh thu tiền tỷ mỗi năm từ hoa, cây cảnh; hàng trăm gia đình đã xây dựng nhà ở khang trang, đầy đủ tiện nghi. Không dừng lại ở sản xuất, địa phương còn định hướng phát triển du lịch làng nghề gắn với trải nghiệm nông nghiệp, tận dụng lợi thế gần các khu đô thị lớn như Ecopark, làng nghề Bát Tràng và vùng phụ cận Hà Nội.

Sau khi hợp nhất, xã Mễ Sở trở thành vùng trọng điểm cây cảnh của tỉnh với hơn 2.000 hộ tham gia sản xuất, chiếm trên 30% tổng số hộ dân, diện tích khoảng 530ha. Ba làng nghề nổi tiếng - quất cảnh Thắng Lợi, hoa cây cảnh Mễ Sở, quất cảnh Thiết Trụ - đang mang lại nguồn thu quan trọng cho người dân.

Mỗi địa phương có thế mạnh riêng, song điểm chung của các làng nghề ven sông Hồng là tinh thần đổi mới và khát vọng làm giàu từ nông nghiệp. Đây cũng là hướng đi phù hợp với Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, với mục tiêu nâng cao giá trị đất đai, để người nông dân thực sự làm chủ đồng ruộng./.

LỘC NGUYỄN