Lạng Sơn: Để người dân cùng tham gia thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia

Từ thông tin chương trình đến sự tham gia của người dân

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai trong 10 năm, chia thành hai giai đoạn: 2021–2025 và 2026–2030. Với phạm vi rộng, nhiều dự án, tiểu dự án và nhóm chính sách khác nhau, việc tổ chức thực hiện đòi hỏi sự phối hợp của các cấp, ngành, địa phương và sự tham gia của chính người dân thụ hưởng.

Chương trình mục tiêu Quốc gia. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Tỉnh Lạng Sơn

Trong quá trình đó, truyền thông không đơn thuần là hoạt động thông báo về một chương trình đã được ban hành. Đây còn là phương thức giúp người dân hiểu chương trình đang giải quyết những vấn đề gì, địa phương được triển khai những nội dung nào, đối tượng nào có thể thụ hưởng và cộng đồng cần tham gia ra sao.

Khi thông tin được cung cấp đầy đủ, người dân có cơ sở để chủ động tìm hiểu chính sách, theo dõi tiến độ thực hiện và phản ánh những vấn đề phát sinh. Ngược lại, nếu thiếu thông tin hoặc chỉ tiếp cận qua những nội dung khái quát, người dân khó nắm bắt đầy đủ quyền lợi, trách nhiệm cũng như cơ hội tham gia vào các hoạt động của chương trình.

Chính vì vậy, truyền thông cần được xác định là một bộ phận gắn liền với quá trình tổ chức thực hiện, từ khâu phổ biến mục tiêu, nội dung chính sách đến thông tin kết quả, tiếp nhận phản hồi và giải đáp những vấn đề người dân quan tâm.

Đưa nội dung chương trình đến từng địa bàn

Tại Lạng Sơn, việc triển khai Tiểu dự án 1, Dự án 10 được cụ thể hóa thông qua hoạt động tuyên truyền tại cấp cơ sở. Ngày 30/7/2026, UBND xã Thụy Hùng tổ chức hội nghị triển khai Tiểu dự án 1, Dự án 10 về truyền thông, tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tại hội nghị, người dân được phổ biến những nội dung trọng tâm của Chương trình giai đoạn 2021–2030, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo kế hoạch của địa phương, trong năm 2026 sẽ tiếp tục tổ chức thêm hai lớp tuyên truyền tại các thôn.

Hội nghị triển khai thực hiện Tiểu dự án 1, Dự án 10 về truyền thông, tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Tỉnh Lạng Sơn

Cách triển khai tại địa bàn cho thấy vai trò của chính quyền cấp cơ sở trong việc chuyển tải những nội dung của chương trình thành thông tin gần gũi với người dân. Thay vì chỉ tiếp cận qua văn bản hoặc các kế hoạch tổng thể, người dân có điều kiện trực tiếp nghe phổ biến, trao đổi và tìm hiểu những vấn đề liên quan đến địa phương mình.

Để hoạt động này đạt hiệu quả, nội dung truyền thông cần được cụ thể hóa theo từng dự án, tiểu dự án và nhóm đối tượng. Người dân cần được thông tin rõ về mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, nội dung hỗ trợ và trách nhiệm của các bên liên quan. Đặc biệt, những thay đổi về cơ chế, chính sách hoặc phương thức tổ chức thực hiện trong giai đoạn mới cần được cập nhật kịp thời, tránh để thông tin cũ tiếp tục được sử dụng gây nhầm lẫn.

Bên cạnh hội nghị, các địa phương có thể kết hợp hệ thống truyền thanh, bảng tin, tài liệu tuyên truyền, cổng thông tin điện tử và các buổi sinh hoạt cộng đồng. Việc lặp lại thông tin qua nhiều kênh phù hợp sẽ giúp người dân dễ tiếp cận, ghi nhớ và chủ động tìm hiểu khi có nhu cầu.

Mở rộng truyền thông trên nền tảng số

Cùng với phương thức truyền thông trực tiếp, chuyển đổi số đang tạo thêm điều kiện để thông tin về chính sách và hoạt động của Chương trình được lan tỏa rộng hơn. Đây cũng là hướng có thể hỗ trợ thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa khu vực trung tâm với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Tại Lạng Sơn, phong trào “Bình dân học vụ số” đã tạo nền tảng quan trọng để phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng. Theo thông tin đăng tải trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam ngày 20/7/2026, sau hơn một năm triển khai, toàn tỉnh đã đăng tải 1.984 tin, bài tuyên truyền về phong trào; huy động 6.458 người có uy tín, người có ảnh hưởng trong cộng đồng tham gia tuyên truyền và hướng dẫn kỹ năng số. Đáng chú ý, 1.646 Tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập tại 100% thôn, khối phố; khoảng 31.720 lượt người dân đã được hỗ trợ tiếp cận, sử dụng các dịch vụ và nền tảng số.

Đẩy mạnh Phong trào “Bình dân học vụ số”. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Tỉnh Lạng Sơn

Những kết quả này mở ra điều kiện thuận lợi để đa dạng hóa cách thức truyền thông chính sách. Thông qua các nền tảng số, người dân có thể tiếp cận thông tin về chương trình, tra cứu nội dung chính sách, theo dõi thông báo từ cơ quan chức năng và tìm hiểu các hướng dẫn cần thiết. Trong khi đó, các tổ công nghệ số cộng đồng có thể hỗ trợ những người chưa thành thạo thiết bị thông minh tiếp cận thông tin chính thống.

Tuy nhiên, truyền thông số cần đi đôi với bảo đảm tính chính xác và khả năng tiếp cận thực tế. Nội dung đăng tải phải rõ nguồn, dễ hiểu, được cập nhật khi có thay đổi về chính sách. Đồng thời, không thể thay thế hoàn toàn các hình thức tuyên truyền trực tiếp, bởi một bộ phận người dân vẫn cần được giải thích, hướng dẫn cụ thể tại cộng đồng.

Công khai thông tin để tăng trách nhiệm và hiệu quả thực hiện

Một yêu cầu quan trọng của truyền thông chương trình mục tiêu quốc gia là tăng cường tính công khai, minh bạch. Người dân không chỉ cần biết chương trình có những chính sách gì mà còn cần được thông tin về quá trình triển khai tại địa phương, kết quả thực hiện và những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi của cộng đồng.

Việc công khai thông tin giúp người dân hiểu rõ hơn cách thức phân bổ, triển khai các nguồn lực theo quy định; đồng thời tạo điều kiện để cộng đồng tham gia theo dõi, giám sát và phản ánh những bất cập phát sinh. Đây cũng là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đối với các địa bàn có nhiều nhóm dân cư, điều kiện kinh tế và khả năng tiếp cận thông tin khác nhau, công tác truyền thông cần bảo đảm không để một bộ phận người dân bị đứng ngoài quá trình tiếp nhận chính sách. Thông tin phải đến đúng đối tượng, đúng thời điểm và được giải thích theo cách phù hợp với điều kiện thực tế.

Trong giai đoạn 2026–2030, khi yêu cầu phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tiếp tục đặt ra nhiều nhiệm vụ mới, truyền thông càng cần được triển khai thường xuyên, có trọng tâm và gắn với kết quả thực hiện ở từng địa phương. Khi người dân hiểu rõ chương trình, biết quyền lợi và trách nhiệm của mình, họ sẽ có thêm cơ sở để chủ động tham gia, đóng góp ý kiến và cùng chính quyền thực hiện các mục tiêu phát triển.

Từ việc mở rộng kênh thông tin đến tăng cường công khai, minh bạch và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, truyền thông không chỉ giúp Chương trình được triển khai rộng rãi mà còn góp phần bảo đảm người dân thực sự là chủ thể trong quá trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.