Lạng Sơn gắn bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế vùng dân tộc thiểu số

Quang cảnh buổi tọa đàm

Tọa đàm do ông Lưu Bá Mạc, Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Lạng Sơn, cùng đại diện Viện Dân tộc học và Tôn giáo học đồng chủ trì, với sự tham dự của đại diện các sở, ngành và đơn vị liên quan.

Được tổ chức trong khuôn khổ nhiệm vụ nghiên cứu khoa học “Phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc góp phần phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững vùng dân tộc thiểu số trong bối cảnh chuyển đổi số”, tọa đàm tập trung đánh giá thực trạng, trao đổi kinh nghiệm và đề xuất giải pháp khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống đồng bào.

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới, có đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 83% dân số. Toàn tỉnh hiện có 420 di tích, trong đó 145 di tích được xếp hạng; 280 lễ hội truyền thống, lễ hội văn hóa ngành nghề cùng nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc.

Công tác bảo tồn, tôn tạo di tích, sưu tầm, phục dựng và truyền dạy di sản được quan tâm triển khai, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc.

Tại tọa đàm, các đại biểu trình bày tham luận về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống; phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số; xây dựng, nhân rộng mô hình câu lạc bộ văn hóa dân gian; kết quả thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2021-2025 và 6 tháng đầu năm 2026. Các ý kiến tập trung làm rõ cơ hội, thách thức trong việc kết nối bảo tồn di sản với phát triển du lịch, tạo sinh kế cộng đồng và ứng dụng công nghệ số.

Thực tế tại Lạng Sơn cho thấy, việc gắn di sản với du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa và du lịch sinh thái đang mở thêm hướng tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Các mô hình tại Quỳnh Sơn, Hữu Liên, Yên Thịnh là những ví dụ về khai thác giá trị văn hóa địa phương phục vụ phát triển du lịch. Đáng chú ý, Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất năm 2025”.

Danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn cũng tạo cơ hội kết nối, phát huy giá trị di sản địa chất, lịch sử, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên.

Cùng với phát triển du lịch, tỉnh từng bước ứng dụng công nghệ vào quản lý, số hóa và quảng bá di sản, điểm đến, sản phẩm du lịch. Cổng thông tin du lịch thông minh tỉnh Lạng Sơn góp phần cung cấp thông tin, quảng bá hình ảnh địa phương, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và du khách tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi về khả năng ứng dụng công nghệ số trong quảng bá văn hóa truyền thống, phát triển sản phẩm OCOP và dịch vụ du lịch cộng đồng; đồng thời chỉ ra những khó khăn trong bảo tồn di sản, công tác tín ngưỡng, tôn giáo và nguy cơ mai một một số giá trị văn hóa trước tác động của chuyển đổi số.

Trong đó, các giải pháp được đề xuất gồm đẩy mạnh số hóa di sản, nâng cao kỹ năng số cho người dân, nghệ nhân và hộ kinh doanh; phát triển sản phẩm du lịch mang bản sắc địa phương, mở rộng quảng bá, kết nối thị trường và tiêu thụ sản phẩm trên nền tảng số. Trong quá trình này, cộng đồng cần tiếp tục giữ vai trò chủ thể, trực tiếp tham gia bảo tồn di sản và hưởng lợi từ các hoạt động phát triển kinh tế.

Tọa đàm mở đầu chương trình khảo sát thực tế của Đoàn công tác Viện Dân tộc học và Tôn giáo học tại Lạng Sơn, diễn ra từ ngày 26.10 đến 3.11. Theo kế hoạch, đoàn sẽ khảo sát tại xã Mẫu Sơn, tập trung nghiên cứu các giá trị văn hóa truyền thống, mô hình sinh kế và tác động của chuyển đổi số đối với đồng bào Nùng, Dao.

Kết quả tọa đàm và khảo sát sẽ cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn để đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển kinh tế, du lịch, chuyển đổi số và giảm nghèo bền vững tại Lạng Sơn.