Làng Vĩnh Hòa đỏ lửa suốt đêm, giữ hồn bánh chưng ngày Tết xứ Nghệ

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, làng Vĩnh Hòa, xã Yên Thành (Nghệ An) lại rộn ràng hơn bao giờ hết. Từ sáng sớm đến đêm khuya, trong từng nếp nhà, ánh lửa hồng bập bùng dưới những nồi bánh chưng nghi ngút khói, mùi lá dong, nếp mới hòa quyện, báo hiệu một mùa Tết đang về rất gần.

Bánh ở làng Vĩnh Hòa được làm quanh năm, tuy nhiên dịp Tết mới là vụ chính khi đơn hàng tăng gấp 3 ngày thường.

Làng Vĩnh Hòa từ lâu được biết đến là nơi còn lưu giữ nghề gói bánh chưng truyền thống, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và phong tục Tết của người dân địa phương. Dịp cuối năm, khi nhu cầu bánh chưng tăng cao, cả làng lại tất bật chuẩn bị nguyên liệu, huy động nhân lực để kịp phục vụ thị trường trong và ngoài huyện.

Bánh chưng ở làng nghề này được gói bằng lá dong và một số được gói bọc thêm lá chuối ở trong. Vì sản xuất lớn nên các cơ sở nơi đây thường mua hàng vạn chiếc lá về để gói dần.

Nhân bánh chưng bao gồm thịt lợn ba chỉ, hành tăm, hành củ, đậu xanh. Mỗi gia đình đều có bí quyết làm bánh riêng, nhưng đa số đều ướp thật kỹ thịt bằng các gia vị trước khi đưa đi gói bánh để tạo nên vị ngon, đậm đà và thơm.

Từ khâu chọn gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn đến rửa lá dong, chẻ lạt, mọi công đoạn đều được người dân thực hiện cẩn thận. Gạo nếp phải là nếp cái hoa vàng, hạt tròn, thơm; đậu xanh đãi sạch vỏ; thịt ba chỉ tươi, có đủ nạc – mỡ để bánh khi chín dẻo, béo mà không ngấy. Những bàn tay quen việc thoăn thoắt gói bánh vuông vắn, chắc tay, đều tăm tắp.

Để làm nên được hương vị riêng là nhờ việc người dân tuyển chọn kỹ nguyên liệu từ lá gói cho đến nếp, đậu xanh, thịt… Trong đó, nếp để gói bánh là quan trọng nhất vì sẽ tạo nên độ dẻo cho bánh.

Bà Bùi Thị Biên, người có hơn 25 năm gắn bó với nghề gói bánh chưng ở làng Vĩnh Hòa chia sẻ: “Cứ đến tháng Chạp là nhà nào trong làng cũng đỏ lửa. Gói bánh vất vả nhưng vui, vì đó là nghề truyền thống, là hương vị Tết mà cha ông để lại.”

Không khí làng nghề càng trở nên nhộn nhịp khi những nồi bánh lớn được nhóm lửa suốt ngày đêm. Người lớn thay nhau canh bếp, trẻ nhỏ phụ rửa lá, buộc lạt. Ánh lửa hồng soi rõ những khuôn mặt lấm tấm mồ hôi nhưng ánh lên niềm vui của một mùa Tết đủ đầy.

Đã có nhiều năm kinh nghiệm gói bánh nên người ở làng bánh chưng Vĩnh Hòa chỉ mất trung bình khoảng 30 giây để gói xong một chiếc bánh. Tuy nhiên để cho ra chiếc bánh phải trải qua rất nhiều công đoạn như: rửa, cắt lá, chẻ lạt, cắt thịt, đãi nếp…

Theo ông Trần Sơn, một hộ làm bánh lâu năm trong làng cho biết: “Ngày thường chỉ gói bánh để dùng trong gia đình, nhưng cận Tết mỗi ngày chúng tôi gói hàng trăm chiếc. Khách đặt trước cả tuần, có hôm làm không kịp đơn.”

Bánh chưng Vĩnh Hòa được nhiều người ưa chuộng bởi hương vị truyền thống, bánh dẻo, nhân đậm đà, để được lâu mà không bị lại gạo. Dịp Tết, bánh không chỉ phục vụ người dân địa phương mà còn theo chân thương lái đến nhiều địa phương khác.

Khi được gói xong, những chiếc bánh được đem đi nấu trong thời gian từ 8-10 tiếng. Ngày trước, những hộ dân dùng bếp củi, bếp than để nấu bánh. Ngày nay đa số các hộ dân đều đầu tư mua bếp điện về nấu bánh chưng.

Theo lãnh đạo địa phương, làng nghề gói bánh chưng ở xã Yên Thành nói chung, làng Vĩnh Hòa nói riêng đã góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa Tết cổ truyền, đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân trong dịp Tết Nguyên đán.

Bánh chưng làng Vĩnh Hòa nổi tiếng khắp xa gần, trở thành thương hiệu được người tiêu dùng ưa chuộng.

Những nồi bánh chưng đỏ lửa suốt đêm ở làng Vĩnh Hòa vẫn âm thầm giữ hồn Tết. Mỗi chiếc bánh vuông vắn không chỉ gói trọn hương vị đồng quê mà còn chứa đựng công sức, tình cảm và ước vọng về một năm mới an lành, đủ đầy.

Thanh Hà