Mâm cúng tất niên Tết Bính Ngọ 2026 đầy đủ, chi tiết nhất

Ý nghĩa cúng tất niên, không phải ai cũng biết

Lễ cúng tất niên được tổ chức vào chiều ngày cuối cùng của năm, sau khi gia đình đã hoàn tất việc dọn dẹp, trang trí nhà cửa và chỉnh trang bàn thờ tổ tiên. Mâm cúng trong lễ này không quá đặt nặng về giá trị vật chất mà chú trọng vào tấm lòng thành và sự trang nghiêm của gia chủ.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo Đại học Quốc gia Tp.HCM chia sẻ với bãoThanh Niên tất niên được xem như một phong tục giao tiếp hay một nghi lễ để gói ghém, tổng kết thành quả một năm đã qua, bao gồm cả việc làng nghề, kinh doanh, việc đồng áng, công tác, học tập… để chuẩn bị nghỉ tết. Do vậy, tất niên cũng là dịp các tổ chức, công ty tổng kết công việc, thành quả, hạn chế, rút ra kinh nghiệm năm tiếp theo.

Mâm cúng gia tiên được đặt trên bàn thờ tổ tiên trong nhà. Đây là không gian linh thiêng nhất của mỗi gia đình, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân ông bà, tổ tiên đã khuất. Ảnh minh họa.

Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, trong văn hóa dân gian người Việt Nam xưa, tất niên ngoài mục đích tổng kết thành quả lao động trong năm còn là lễ tạ ơn đất trời, thần thánh, đặc biệt là tổ nghề. Các nhóm ngành nghề truyền thống cũng chọn dịp này cúng tổ nghề như cách để những người làm nghề tôn vinh giá trị truyền thống của chính ngành nghề mình, gắn kết người làm nghề với cái thiêng liêng truyền thống nghề, giáo dục thế hệ trẻ biết yêu quý và giữ lửa cho làng nghề.

Cúng tất niên ngày cuối năm là một nghi lễ quan trong để giáo dục truyền thống gia đình. Dịp này các thành viên gia đình tranh thủ về nhà đoàn tụ, cùng chung tay sửa soạn các mâm cúng, trước làm lễ tạ ơn trời đất, thần thánh đã bảo hộ và ban phúc lành suốt năm qua, thỉnh rước ông Táo và tổ tiên về ăn tết với gia đình, sau là giáo dục con cháu biết trân quý hạnh phúc gia đình, biết gìn giữ gia phong, đạo hiếu và tôn ti trật tự gia đình, biết trân quý thành quả lao động cá nhân và gia đình, biết san sẻ yêu thương và tinh thần trách nhiệm giữa các thành viên gia đình với nhau.

Cúng tất niên năm 2026 ngày giờ nào đẹp nhất?

- Tốt nhất: Chiều hoặc tối 30 tháng Chạp (hoặc 29 nếu năm thiếu).

- Giờ đẹp thường chọn: giờ Dậu (17–19h), Tuất (19–21h) hoặc Hợi (21–23h).

Đây là lúc dương khí ổn định, gia đình đã sum họp đông đủ, thuận lợi cho việc khấn lễ và dùng bữa tất niên.

Theo phong tục Việt Nam, cúng tất niên nên thực hiện sau ngày 23 tháng Chạp, lý tưởng nhất là vào chiều hoặc tối 29–30 Tết. Trường hợp bất khả kháng có thể làm sớm hơn nhưng cần giữ sự trang nghiêm và thành tâm để không làm mất đi ý nghĩa tâm linh của nghi lễ.

Cúng đúng thời, khấn đúng lễ giữ đúng tâm được xem là 3 yếu tố quan trọng giúp gia đình đón năm mới thuận lợi, tinh thần an yên và tài lộc hanh thông.

Văn khấn tất niên 2026 đầy đủ và giờ cúng chi tiết

Cuối năm là dịp các gia đình tụ họp, bày mâm cỗ cúng gia tiên, đọc văn khấn tất niên, cầu mong năm mới bình an, may mắn.

Sau khi chuẩn bị mâm lễ, gia chủ đọc văn khấn tất niên sau (theo sách "Văn khấn cổ truyền của người Việt" - NXB Lao Động):

Nam mô a di đà Phật!

Nam mô a di đà Phật!

Nam mô a di đà Phật!

- Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế Chỉ đức Tôn thần...

- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương.

Con kính lạy các ngài Ngũ Phương. Ngũ thổ Long Mạch thần Tài thần Bản gia Táo quân cùng các vị thần linh cai quản ở trong xử này.

- Con kính lạy Chư gia Cao tầng tố khảo, Cao tầng tổ tỷ, Tiên linh nội ngoại họ...

Hôm nay ngày hai chín/hai tám tháng chạp năm Giáp Thìn.

Tín chủ (chúng) con là...

Ngụ tại...

Trước án kính cần thưa trình:

Đông tàn sắp hết

Năm kiệt tháng cùng

Xuân tiết gắn kế

Minh niên sắp tới

Hôm nay là ngày hai tám/hai chín Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ Tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh. Theo như thường lệ tuế trụ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị Gia tiên, bản xứ Tiến Hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, củi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di đà Phật!

Nam mô a di đà Phật!

Nam mô a di đà Phật!

Trúc Chi (t/h)