Lạp sườn - quà tặng đặc sản của Cao Bằng

Lạp sườn là món ăn đặc sản nổi tiếng của Cao Bằng, đây là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm vào các dịp lễ, tết. Từ lâu, lạp sườn được người dân ưa chuộng và trở thành một món ăn truyền thống, lạp sườn được làm rất cầu kỳ, kỹ lưỡng. Muốn có món lạp sườn ngon phải trải qua rất nhiều công đoạn, từ sơ chế, chế biến đến bảo quản.

Để làm được lạp sườn ngon, khâu đầu tiên là sơ chế phần vỏ lạp sườn. Phần vỏ này dùng ruột non rửa thật sạch, bóp với muối, dấm rồi ướp bằng rượu trắng. Ruột non được làm sạch là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng của lạp sườn. Khâu chọn thịt cũng rất quan trọng, phải chọn loại thịt lợn vai nửa nạc, nửa mỡ để lạp sườn mềm và ngon. Thịt nạc bỏ lớp bì, thái miếng mỏng và dài, thịt mỡ thái hạt lựu riêng, sau đó đem trộn, tẩm ướp với các loại gia vị, thêm một chút rượu trắng và mật ong. Sự hấp dẫn của món ăn phụ thuộc rất nhiều vào việc điều chế tỷ lệ nguyên liệu và các loại gia vị. Một nét riêng biệt của lạp sườn Cao Bằng mà không nơi nào có được là các loại gia vị đều mang đậm hương vị của nhiều loại cây rừng như: gừng núi, hạt tiêu, mác mật...; tất cả được xay nhỏ và pha trộn với nhau theo tỷ lệ thích hợp. Ướp thịt với các loại gia vị và để khoảng 2 giờ cho thịt ngấm đều. Khi ống lòng đã phơi se, tiếp tục nhồi thịt được khoảng 20 cm thì buộc lại thành khúc. Lạp sườn đem phơi khô khoảng 3 nắng rồi đem hong lửa đun mía tươi, khói và hơi nóng từ mía làm cho lạp sườn săn lại, thơm và ngon hơn, có hương vị riêng rất đặc trưng, mùi thơm từ khói mía, độ dai của thịt và độ đậm đà của gia vị.

Lạp sườn Cao Bằng.

Có thể chế biến lạp sườn bằng cách rán vàng đều, hoặc nướng trên than hồng, thái lát mỏng ăn kèm với rau thơm, hoặc hấp vài phút cho mềm rồi thái lát xào cùng tỏi tươi... Khi thưởng thức, miếng lạp sườn thơm, ngon bởi vị ngon đậm đà của thịt nạc ướp với các loại gia vị, vị chua, thơm ngậy từ khói mía và quả mác mật, thêm một chút vị thơm nồng của củ gừng núi. Lạp sườn ăn cùng cơm nóng hoặc cơm rang đều rất ngon, ai đã một lần thưởng thức sẽ nhớ mãi.

Bà Phùng Thị Hà, tổ dân phố 11 Hợp Giang, phường Thục Phán, người có nhiều năm chuyên làm lạp sườn bán, cho biết: Chọn và ướp thịt với đầy đủ gia vị, cộng thêm hun bã mía tạo nên mùi thơm đặc trưng riêng cho món lạp sườn của vùng núi Cao Bằng, hơn nữa lạp sườn có thể để được lâu mà không bị hỏng. Trước đây, việc nhồi lạp sườn chỉ bằng tay, ngày nay có máy hỗ trợ nên quy trình nhanh hơn, đồng thời những khúc lạp sườn cũng đều chắc thịt. Khách du lịch sau khi được ăn lạp sườn Cao Bằng, họ tiếp tục đặt mua làm quà biếu người thân, bạn bè và gia đình.

Chị Ngô Thị Minh, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội là khách du lịch, chị cùng gia đình lên tham quan Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, chia sẻ: Tôi và gia đình đã được ăn món lạp sườn tại nhà hàng Ngon, món lạp sườn có vị đặc trưng riêng, lần này lên Cao Bằng gần dịp Tết Nguyên đán 2026, tôi đặt mua về làm quà biếu bạn bè, người thân và gia đình ăn Tết.

Lạp sườn hun bã mía mang hương vị đậm đà của vùng núi, khiến cho người ăn cảm nhận được sự gần gũi, mộc mạc của món ăn bình dị, dân dã nhưng chứa đựng trong đó là tình cảm đằm thắm của con người nơi đây, tạo nên dấu ấn không thể quên trong lòng du khách gần xa khi tới Cao Bằng.

Minh Thu