Làng khô Phú Thọ - 'Gói nắng, gió' vào vị tết

Ngày tết năm xưa của người Phú Thọ không cầu kỳ, chỉ cần vài con khô cá sặc rằn, mấy miếng khô cá lóc phơi đủ nắng, thêm chén mắm me, ít rau vườn là đủ cho mâm cơm đoàn viên.

Dọc tuyến ĐT-844 qua xã Phú Thọ, những giàn phơi nối tiếp nhau dưới nắng vàng, báo hiệu một mùa tết rộn ràng đang về trên làng nghề.

Anh em, họ hàng xa quê về thăm nhà, lai rai với nhau bên bếp lửa, vậy là tết đã thấy ấm lòng. Cá khô vì thế không chỉ là món ăn, mà là ký ức của một thời chắt chiu, của nếp sống thuận theo con nước.

Từ chỗ làm khô để ăn dần, biếu bà con thân thích, người dân Phú Thọ dần nhận ra giá trị của con cá đồng. Ban đầu chỉ vài hộ làm nhiều hơn chút để bán, rồi nghề lan dần ra.

Đến nay, làng khô Phú Thọ đã có hàng trăm hộ theo nghề, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động tại chỗ. Không ít gia đình nhờ nghề khô mà ổn định cuộc sống, không phải rời quê vào khu công nghiệp làm công nhân, vẫn ở gần nhà chăm sóc con, người già mà có thêm thu nhập.

Những ngày giáp tết, dọc tuyến ĐT-844, đoạn qua địa bàn xã Phú Thọ, không khí sản xuất trở nên nhộn nhịp hơn thường lệ. Những giàn phơi khô nối tiếp nhau dưới nắng, mùi khô phơi quyện trong gió, báo hiệu một mùa tết đang đến rất gần.

Tại Cơ sở sản xuất khô Trúc Ly, xã Phú Thọ, tỉnh Đồng Tháp công nhân phải tăng ca liên tục suốt gần một tháng qua. Chị Võ Thị Thùy Dương, chủ Cơ sở sản xuất khô Trúc Ly cho biết: “Trước đây, nghề khô cá đồng phụ thuộc nhiều vào mùa nước nổi, có cá thì làm, hết cá thì nghỉ.

Nay nhờ ứng dụng khoa học, công nghệ, đặc biệt là kho đông trữ cá đồng cuối mùa lũ, nên cơ sở chúng tôi luôn có cá đồng để sản xuất quanh năm.

Thị trường tết lúc nào cũng hút hàng. Ngoài các loại khô quen thuộc như: Cá lóc, cá sặc, khách còn chuộng các loại khô cá đồng như: Cá chạch, cá chốt vì hương vị đặc trưng”.

Không chỉ tiêu thụ ở thị trường trong tỉnh, nhiều cơ sở sản xuất cá khô ở Phú Thọ đã bỏ mối khắp các tỉnh miền Đông và miền Tây Nam bộ.

Khô Phú Thọ theo xe hàng đi xa, vào cả thành thị, khu công nghiệp, trở thành món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình, từ bình dân đến khá giả. Nhờ sản xuất đảm bảo vệ sinh, hương vị vừa ăn, cá khô Phú Thọ ngày càng được người tiêu dùng tin chọn.

Chị Hồ Thị Trinh, chủ Cơ sở sản xuất khô Tú Trinh, xã Phú Thọ cho hay, đơn hàng tết năm nay đến dồn dập và khá trễ.

“Có những mối quen đặt sát ngày tết, tôi không dám nhận thêm vì sợ sản xuất không kịp. Mấy ngày này, anh chị em ráng tăng ca, làm ngày làm đêm để kịp giao hàng cho các phiên chợ cuối năm”, chị Trinh nói.

Trong nhịp hối hả ấy, điều dễ nhận thấy là không khí lao động vẫn đầy tiếng cười. Phần lớn lao động làm cá khô là phụ nữ, người trung niên và cả người cao tuổi.

Chị Trương Thị Mộng Thu, một lao động lâu năm trong làng nghề, chia sẻ, nhờ làm cá khô tại địa phương, chị có việc làm ổn định dù đang chăm sóc con nhỏ.

Từ con cá đồng của mùa nước nổi, người dân Phú Thọ đã dựng nên một làng nghề bền bỉ theo thời gian.

Cá khô là “cần câu” giúp người dân quê tăng thu nhập, ổn định cuộc sống. Và hơn hết, cá khô đã trở thành một phần văn hóa ẩm thực rất riêng của miền Tây.

Bởi vậy, thay vì những món quà đắt tiền, nhiều gia đình miền Tây vẫn chọn mua vài ký khô cá lóc, khô cá sặc rằn để trữ ăn tết, để biếu người thân, họ hàng ở xa.

Những con khô dẻo, béo, mang đậm mùi nắng gió Phú Thọ ấy không chỉ gói ghém hương vị quê nhà, mà còn gửi theo cả ký ức, nghĩa tình...

MỸ LÝ