Lấy chất lượng sống của người dân làm mục tiêu, thước đo của phát triển đô thị

Diễn đàn gồm Phiên toàn thể và ba phiên hội thảo chuyên đề về quy hoạch và các mô hình phát triển đô thị mới; tăng cường khả năng chống chịu biến đổi khí hậu; quản trị đô thị thông minh dựa trên dữ liệu.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết, sau gần 40 năm đổi mới, đô thị hóa nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng, đóng góp tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tỷ lệ đô thị hóa đến tháng 8-2026 ước đạt 53,3%.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn phát biểu tại diễn đàn. 

Hệ thống đô thị từng bước được mở rộng, hạ tầng được đầu tư, chất lượng dịch vụ và điều kiện sống của người dân không ngừng được cải thiện. Các đô thị đã và đang đóng góp khoảng 70% GDP cả nước, trở thành những trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và là động lực phát triển của các vùng và cả nước.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh, yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới đòi hỏi hệ thống đô thị phải có sự chuyển đổi căn bản về mô hình phát triển. Vấn đề đặt ra không chỉ là cần phát triển thêm bao nhiêu đô thị, mở rộng bao nhiêu không gian hay đầu tư thêm bao nhiêu công trình, mà quan trọng hơn là mỗi đô thị sẽ tạo ra những giá trị mới gì, đóng góp như thế nào vào năng suất, chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh của nền kinh tế và chất lượng sống của người dân.

Đối với các định hướng lớn trong đổi mới mô hình phát triển đô thị Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nêu rõ, trước hết là đổi mới tư duy phát triển đô thị, gắn với tái cấu trúc không gian kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng quốc gia. Cần chuyển mạnh từ phát triển đô thị theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu; từ tăng trưởng chủ yếu dựa vào đất đai, vốn đầu tư và mở rộng xây dựng sang tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2026.

Tổ chức hệ thống đô thị theo mô hình mạng lưới, đa trung tâm, tăng cường liên kết vùng; phát huy vai trò dẫn dắt của các đô thị lớn, các cực tăng trưởng và các hành lang kinh tế, đồng thời tạo điều kiện để các đô thị vừa và nhỏ phát triển theo lợi thế đặc thù.

Bên cạnh đó, lấy chất lượng sống của người dân làm mục tiêu và thước đo của phát triển đô thị. Thành công của một mô hình đô thị không chỉ được đánh giá bằng quy mô kinh tế, tốc độ tăng trưởng hay diện mạo kiến trúc, mà phải được thể hiện qua chất lượng môi trường sống, khả năng tiếp cận nhà ở, giao thông công cộng, dịch vụ thiết yếu, không gian xanh và các cơ hội phát triển của người dân. Phát triển đô thị mới phải đồng thời quan tâm chỉnh trang, tái thiết đô thị hiện hữu, bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo đảm công bằng xã hội và phát triển bao trùm.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh đến định hướng thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao khả năng chống chịu của đô thị. Đồng thời, đổi mới phương thức quản trị đô thị phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cùng với đó, đổi mới cơ chế huy động và sử dụng nguồn lực cho phát triển đô thị.

Việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới căn bản phương thức quản lý và phát triển đô thị, bảo đảm phân cấp, phân quyền đi đôi với nâng cao năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Đặc biệt, cần có cơ chế quản trị thống nhất đối với không gian đô thị, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các hoạt động kinh tế - xã hội có tính liên thông, vượt qua ranh giới hành chính; tăng cường ứng dụng dữ liệu, công nghệ số và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý đô thị.