Lễ hội Bích Câu Đạo Quán: Tìm về 'vùng xanh' tâm linh của người Hà Nội

Bích Câu Đạo Quán

“Vùng xanh” tâm linh ấy bắt nguồn từ huyền thoại về tình yêu và sự thiện lương. Câu chuyện chàng nho sinh Trần Tú Uyên gặp nàng tiên Giáng Kiều đã biến nơi đây thành biểu tượng của sự giao thoa giữa cõi thực và cõi tiên. Lễ hội khởi đầu bằng nghi thức đại lễ cung rước Tiên ông Chân Nhân vô cùng trang nghiêm. Đoàn rước với cờ lọng rực rỡ đi qua các con phố, mang theo khát vọng về một cuộc sống bình an, nhân ái mà tiền nhân đã dày công vun đắp từ thế kỷ XV.

Lễ hội Bích Câu Đạo Quán

Bích Câu Đạo Quán xưa kia tọa lạc tại gò Kim Quy thuộc làng An Trạch, nay là phố Cát Linh, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Di tích được xây dựng vào thời Lê Thánh Tông, thế kỷ XV, là nơi để các đạo sĩ đến luyện phép trường sinh và thờ cúng thần tiên.

Từ xưa, Bích Câu Đạo Quán không chỉ là nơi thờ phụng Đức Tiên ông Trần Tú Uyên mà đây còn là nơi hội tụ của các vị tao nhân, mặc khách đến xin thư, ca, phú, dâng thơ, vịnh thơ, xin đơn thuốc đều linh nghiệm. Các vị quan lại, nho sinh học và làm việc ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng thường qua lại quán, biến nơi đây thành địa điểm tụ hội của những tài năng văn chương trong cả nước.

Bích Câu Đạo Quán là một di tích tiêu biểu và được xem như sự khởi đầu của việc truyền bá những tư tưởng của Đạo Lão trong tôn giáo ở Việt Nam.

Năm 1990 Bích Câu Đạo Quán được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử Văn hóa, là di sản tâm linh của nhân dân Thủ đô – Trường tồn cùng Thăng Long Hà Nội ngàn năm văn hiến.

Nghi thức rước kiệu trang trọng trong ngày lễ

Bước qua cổng tam quan, tiếng ồn ào của xe cộ như bị bỏ lại phía sau. Phần lễ dâng hương diễn ra trong bầu không khí thành kính. Người Hà Nội đến đây không chỉ để cầu tài lộc, mà để tìm về sự tự tại. Những làn khói trầm quyện trong không gian đạo giáo thanh tịnh giúp mỗi người gột rửa áp lực, tái tạo năng lượng tinh thần – một sự “thanh lọc” tâm hồn quý giá giữa lòng đô thị.

Khoảnh khắc linh thiêng trong lễ dâng hương, gắn kết truyền thống và tâm linh

Điểm nhấn khác biệt của hội Bích Câu chính là sự tao nhã trong phần hội. Thay vì những trò chơi náo nhiệt, du khách được đắm mình trong những làn điệu nghệ thuật cổ truyền như ca trù, chầu văn. Tiếng phách, tiếng đàn đáy vang lên giữa sân quán gợi nhớ về một thời kỳ nơi đây là điểm hẹn của các bậc cao nhân, nho sinh Văn Miếu sang đàm đạo văn chương. Đây chính là cách di sản “sống” lại, xanh tươi và bền vững qua dòng chảy thời gian.

Các nghệ nhân đang biểu diễn múa hát tại lễ hội

Lễ hội Bích Câu Đạo Quán không chỉ là một sự kiện tôn giáo, mà là lời nhắc nhở về những giá trị nhân văn cao đẹp. Giữa “cõi tiên” ấy, người ta học được cách sống chậm lại, trân trọng tình nghĩa và giữ gìn cốt cách thanh lịch của người Tràng An. Đó chính là “vùng xanh” vĩnh cửu mà bất kỳ người Hà Nội nào cũng muốn tìm về để cân bằng cuộc sống.

Múa Lân đặc sắc, mang đậm nét văn hóa dân gian của lễ hội

Bích Câu Đạo Quán hiện là một trong cụm di tích quan trọng của quận Đống Đa nói riêng cũng như thành phố Hà Nội nói chung. Tin rằng với việc làm tốt công tác tôn tạo, giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị di tích cũng như các di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, thì cùng với Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Bích Câu Đạo Quán hứa hẹn sẽ trở thành điểm du lịch lịch sử, văn hóa hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước khi đến với Thủ đô Hà Nội.

Người rước kiệu với khăn đỏ che ngang mặt

Trong lễ hội, người rước kiệu dùng khăn đỏ che ngang miệng, đánh dấu người đang làm việc Thánh, không phải người thường.

Lễ hội Bích Câu Đạo Quán không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là gạch nối giữa quá khứ và hiện tại. Sự kiện này góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa của "tài năng văn chương cả nước", nhắc nhở thế hệ mai sau về tình nghĩa thủy chung và tinh thần nhân ái của cha ông.

Một số hình ảnh ghi nhận tại lễ hội:

Lê Thanh