Lễ hội Cà phê Sơn La 2026: Đưa Arabica vươn tầm thế giới

Tối 10/10, tại Quảng trường Tây Bắc, tỉnh Sơn La tổ chức khai mạc Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ II năm 2026. Tham dự có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, lãnh đạo tỉnh cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và đông đảo nhân dân, du khách.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại Lễ khai mạc Lễ hội (ảnh:Báo Đại biểu Nhân dân)

Khẳng định vị thế cà phê Arabica Sơn La

Diễn ra từ ngày 9 đến 13/10, lễ hội gồm nhiều hoạt động văn hóa, xúc tiến thương mại và trải nghiệm, nổi bật là hội chợ triển lãm “Cà phê Sơn La - Kết nối giá trị, phát triển bền vững”, cuộc thi “Arabica Sơn La Master Cup”, hội thảo phát triển cà phê bền vững theo hướng sinh thái, hội nghị kết nối giao thương và hành trình “Coffee Farm Experience - Từ nông trại đến tách cà phê”.

Chuỗi hoạt động tạo cơ hội kết nối người trồng, cơ sở chế biến, doanh nghiệp phân phối và đối tác tiêu thụ, đồng thời quảng bá tiềm năng kinh tế, văn hóa, du lịch của Sơn La. Qua đó, tỉnh hướng tới thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, mở rộng thị trường trong nước và quốc tế cho thương hiệu Arabica.

Những năm gần đây, cà phê ngày càng khẳng định vai trò trong cơ cấu nông nghiệp của tỉnh. Theo thông tin của tỉnh Sơn La tại lễ khai mạc, diện tích cà phê Sơn La tăng từ hơn 33.000 ha năm 2023 lên khoảng 45.000 ha năm 2026. Tỉnh hiện duy trì 5 chuỗi cà phê, có 5 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP và 8 tổ chức được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý “Cà phê Sơn La”.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt và các đại biểu thăm quan các gian hàng tại hội chợ triển lãm  (ảnh:Báo Đại biểu Nhân dân)

Kết quả này tạo nền tảng để địa phương phát huy lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng, nâng cao chất lượng nguyên liệu và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, để gia tăng giá trị kinh tế, Sơn La cần tiếp tục đổi mới công nghệ chế biến, chuẩn hóa chất lượng, mở rộng thị trường và phát triển chuỗi liên kết bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người trồng cà phê.

Kết nối thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm

Một điểm nhấn của lễ hội là hội chợ triển lãm với khoảng 240 gian hàng, thu hút khoảng 140 doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký tham gia. Đây là cơ hội quảng bá cà phê và sản phẩm đặc trưng, kết nối cơ sở sản xuất với nhà phân phối, tìm kiếm đối tác và nắm bắt nhu cầu thị trường.

Các hoạt động thi pha chế, rang và thử nếm cà phê góp phần giới thiệu chất lượng sản phẩm, nâng cao nhận thức về giá trị cà phê đặc sản. Qua đó, doanh nghiệp, hợp tác xã có thêm cơ hội quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường và tiếp cận người tiêu dùng.

Hội chợ triển lãm có khoảng 240 gian hàng, thu hút khoảng 140 doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký tham gia

Để phát huy hiệu quả xúc tiến thương mại, các chủ thể sản xuất cần đầu tư công nghệ, chuẩn hóa quy trình, xây dựng thương hiệu và nâng cao năng lực quản trị. Trong đó, chế biến sâu là hướng đi quan trọng để gia tăng giá trị, đa dạng hóa sản phẩm như cà phê rang xay, cà phê đặc sản, đáp ứng nhu cầu của từng phân khúc khách hàng.

Sơn La cần thúc đẩy liên kết vùng nguyên liệu theo chuỗi, tăng cường phối hợp giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng từ khâu chọn giống, chăm sóc, thu hái đến sơ chế, kiểm soát chất lượng. Khi các khâu được kết nối chặt chẽ, chất lượng sản phẩm sẽ ổn định hơn, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị hạt cà phê và mở rộng thị trường trong nước, quốc tế.

Phát triển cà phê sinh thái, bền vững

Nâng cao giá trị cà phê không thể tách rời yêu cầu bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La ban hành Kết luận số 607-KL/TU về sản xuất, chế biến, tiêu thụ cà phê bền vững theo hướng sinh thái đến năm 2030, định hướng đến năm 2035.

Định hướng này hướng tới xây dựng ngành cà phê có sức cạnh tranh cao, phát triển hệ sinh thái kinh tế cà phê đa giá trị, gắn sản xuất với công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế carbon thấp.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng chất lượng, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, đáp ứng tiêu chuẩn không chỉ là yêu cầu đối với các đơn hàng xuất khẩu mà cần trở thành nền nếp trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Người trồng cần sử dụng tài nguyên hợp lý, thực hiện đúng quy trình canh tác, thu hái và nâng cao chất lượng nguyên liệu. Hợp tác xã, doanh nghiệp cần tăng cường liên kết, hỗ trợ kỹ thuật, tổ chức sơ chế, chế biến và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc.

Quan trọng hơn, chuỗi giá trị phải bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các bên. Người trồng cà phê cần được tiếp cận thông tin thị trường, có đầu ra ổn định và hưởng lợi tương xứng với chất lượng sản phẩm. Đây là động lực để người dân gắn bó với cây cà phê, chủ động đầu tư nâng cao chất lượng, góp phần duy trì vùng nguyên liệu lâu dài.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng và Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt tặng bằng khen cho các hộ nông dân tiêu biểu

Gắn cà phê với du lịch và văn hóa địa phương

Bên cạnh sản xuất và thương mại, Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ II năm 2026 còn mở ra cơ hội kết nối cà phê với du lịch và văn hóa bản địa. Chương trình “Coffee Farm Experience – Từ nông trại đến tách cà phê” đưa du khách đến gần hơn với vùng trồng, quy trình chế biến và câu chuyện của người sản xuất.

Hướng đi này giúp mở rộng giá trị cà phê từ nông sản thành sản phẩm trải nghiệm gắn với cảnh quan, văn hóa và đời sống cộng đồng Tây Bắc. Nếu được tổ chức bài bản, du lịch trải nghiệm cà phê có thể tạo thêm đầu ra tại chỗ, thúc đẩy các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận chuyển và mua sắm đặc sản. Để khai thác hiệu quả, cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch, hợp tác xã và người dân, đồng thời bảo đảm chất lượng dịch vụ, gìn giữ cảnh quan và bản sắc địa phương.

Lễ hội vì thế không chỉ quảng bá thương hiệu Arabica mà còn thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ và phát triển dịch vụ. Hiệu quả cần được thể hiện qua những hợp tác kinh doanh cụ thể, thị trường mở rộng và nguồn lực đầu tư được thu hút vào chuỗi giá trị cà phê.

Để Arabica Sơn La vươn tầm quốc tế, tỉnh Sơn La cần tiếp tục phát triển vùng nguyên liệu chất lượng cao, nâng tỷ trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu gắn với chỉ dẫn địa lý và đáp ứng yêu cầu thị trường. Trong đó, chính quyền kiến tạo môi trường thuận lợi; doanh nghiệp, hợp tác xã tổ chức sản xuất, chế biến, tiêu thụ; người nông dân giữ vai trò chủ thể của vùng nguyên liệu.

Khi chất lượng được nâng cao, thị trường được mở rộng và lợi ích được phân chia hài hòa, cà phê sẽ góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, tạo sinh kế bền vững và quảng bá hình ảnh Sơn La trong tiến trình hội nhập quốc tế.