Lễ hội chùa Hương 2026: Đổi mới tư duy và cách làm

Sáng 6-2, Ban Tổ chức Lễ hội du lịch chùa Hương năm 2026 (xã Hương Sơn) tổ chức Hội nghị thông tin về công tác tổ chức, quản lý Lễ hội du lịch chùa Hương năm 2026. Ảnh: Kim Nhuệ

Nhiều điểm mới mùa lễ hội 2026

Phó Chủ tịch UBND xã Hương Sơn, Phó Trưởng ban Tổ chức Lễ hội du lịch chùa Hương cho biết, lễ hội năm nay có chủ đề xuyên suốt “An toàn - thân thiện - chất lượng”, với trọng tâm tăng cường kỷ cương, văn minh lễ hội; bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo thuận lợi cho nhân dân và du khách thập phương tham quan, chiêm bái. Lễ hội năm nay bắt đầu từ ngày 18-2 đến hết ngày 11-5 (tức từ mùng Hai tháng Giêng đến ngày 25-3 năm Bính Ngọ). Lễ khai hội vào ngày 22-2 (tức mùng 6 tháng Giêng).

Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ quần thể Di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương với 4 tuyến tham quan chính và 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật.

Phó Giám đốc cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội Nguyễn Thành Lợi gợi mở cho địa phương một số giải pháp truyền thông về lễ hội, du lịch chùa Hương. Ảnh: Kim Nhuệ

Để chuẩn bị cho mùa lễ hội năm nay, xã đã tập trung tháo dỡ, giải tỏa, chỉnh trang các điểm kinh doanh dịch vụ không còn phù hợp trong khu di tích, trả lại không gian văn hóa - tâm linh trang nghiêm trước mùa lễ hội. Theo UBND xã, toàn địa bàn đã tháo dỡ, chỉnh trang 155 điểm kinh doanh, trong đó 71 điểm tháo dỡ toàn bộ, 84 điểm tháo dỡ kết hợp chỉnh trang; trả lại khoảng 6.500m² đất cho không gian chung của di tích.

Điểm nhấn trong công tác tổ chức Lễ hội du lịch chùa Hương năm nay là bán vé điện tử, bán vé online, cây tự động, kiểm soát vé bằng QR Code, lắp đặt camera AI để chủ động phương án phân luồng giao thông. Thành lập tổ phản ứng nhanh xử lý thông tin sự việc qua đường dây nóng 19001207… Đặc biệt, Hương Sơn sẽ miễn phí trông ô tô dịch vụ (biển màu vàng) và xe từ 10 chỗ ngồi trở lên ở các bãi trông giữ xe theo quy định. Phục vụ đón khách về tham quan thắng cảnh chùa Hương liên tục trong suốt 12 tháng.

Phát triển du lịch bốn mùa

Trao đổi với phóng viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn Trần Đức Hải cho rằng, việc tổ chức Lễ hội chùa Hương năm 2026 cần được đặt trong bài toán phát triển dài hạn, không chỉ là câu chuyện mùa lễ hội, mà là vấn đề phát triển bền vững của địa phương.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn Trần Đức Hải trao đổi một số định hướng phát triển quần thể di tích, danh thắng chùa Hương thành điểm du lịch bốn mùa. Ảnh: Kim Nhuệ

Theo đồng chí Trần Đức Hải, chùa Hương là khu di tích có giá trị tài nguyên đặc sắc, nổi trội, song thực tế nhiều năm qua việc khai thác còn mang nặng tính mùa vụ. Lượng khách tập trung chủ yếu trong khoảng ba tháng đầu năm, trong khi một không gian rộng lớn với nhiều giá trị cảnh quan, văn hóa, lịch sử vẫn chưa được phát huy tương xứng để tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Từ thực tế đó, địa phương đặt ra câu hỏi, vì sao một khu di tích có sức hút lớn, nhưng thời gian khai thác ngắn, mức chi tiêu của du khách chưa cao và nhiều dư địa phát triển còn bỏ ngỏ. Trên cơ sở này, Hương Sơn xác định phải thay đổi tư duy, gắn bảo tồn di sản với mở rộng không gian, kéo dài thời gian khai thác, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Cảnh quan chùa Hương thông thoáng, đẹp hơn sau khi giải tỏa hàng quán. Ảnh: Kim Chi

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn Trần Đức Hải cho biết, quy hoạch Khu di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương đã được địa phương hoàn thiện, lấy ý kiến các bộ, ngành trung ương, tạo căn cứ pháp lý quan trọng cho việc tổ chức quản lý và thu hút đầu tư theo hướng bài bản. Trong định hướng đầu tư hạ tầng khu di tích, thành phố đã ủy quyền cho địa phương phê duyệt chủ trương đầu tư, với quy mô nguồn lực dự kiến khoảng 2.000 tỷ đồng, tạo nền tảng lâu dài cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Tuy nhiên, theo đồng chí Trần Đức Hải, để quy hoạch và nguồn lực đầu tư đi vào cuộc sống, điều kiện tiên quyết là phải lập lại trật tự không gian di tích, xây dựng nền nếp trong hoạt động dịch vụ và tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Việc chỉnh trang, sắp xếp lại các điểm kinh doanh trong khu di tích trước mùa lễ hội năm nay chính là bước đi cụ thể đầu tiên theo tinh thần đó.

Chùa Hương đẹp hơn trong mùa lễ hội năm 2026. Ảnh: Kim Chi

Cùng với phát triển du lịch, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn Trần Đức Hải nhấn mạnh yêu cầu gắn chặt du lịch với sản xuất nông nghiệp địa phương. Với quy mô hàng triệu lượt khách mỗi năm, nhu cầu tiêu dùng về thực phẩm, nông sản, thủy sản là rất lớn. Vì vậy, Hương Sơn định hướng tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng tạo ra các sản phẩm phục vụ trực tiếp hoạt động du lịch, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân ngay trên địa bàn. Thực tế thời gian qua, xã đã chủ động làm việc với Học viện Nông nghiệp Việt Nam để nghiên cứu, triển khai các nội dung liên quan.

Bên cạnh đó, địa phương cũng đã làm việc với các cơ quan chuyên môn về thủy lợi, tập trung các giải pháp trị thủy, bảo đảm ổn định mực nước trên Suối Yến, tạo điều kiện để từng bước khai thác hoạt động du lịch quanh năm, thay vì chỉ tập trung theo mùa lễ hội như trước.

Danh thắng chùa Hương sẽ trở thành điểm du lịch hấp dẫn nếu có sự đầu tư, chung tay của cộng đồng. Ảnh: Kim Chi

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn Trần Đức Hải, mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, từ quản lý di tích, điều phối hoạt động dịch vụ đến huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Việc chuẩn bị Lễ hội chùa Hương năm 2026 theo hướng đổi mới tư duy và cách làm, vì thế không chỉ nhằm tổ chức một mùa lễ hội an toàn, thân thiện, chất lượng, mà còn đặt nền móng cho phát triển bền vững khu di tích trong giai đoạn tiếp theo.

Kim Nhuệ