Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông: Gìn giữ nét đẹp văn hóa người Tày Khao

Lễ hội diễn ra trong hai ngày 19 và 20.10, với các nghi lễ truyền thống cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng người Tày Khao.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai cùng đoàn dâng lễ chuẩn bị các nghi thức dâng hương tại Đền Đông Cuông trước giờ khai hội

Lễ hội diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Chín âm lịch, năm nay là ngày 10 và 11 tháng Chín năm Bính Ngọ.

Đây là sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng có ý nghĩa quan trọng trong đời sống cộng đồng, gắn với phong tục tạ ơn đất trời, thần linh, Thánh Mẫu Thượng ngàn và tổ tiên sau một năm lao động, sản xuất, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống bình an.

Trước lễ khai mạc, các nghi thức truyền thống được tổ chức tại đền Đông Cuông, mở đầu bằng hoạt động dâng hương, thể hiện lòng thành kính, tri ân đối với các bậc tiền nhân.

Trong không gian linh thiêng của ngôi đền, các nghi thức được thực hành trang trọng, góp phần duy trì mối liên hệ giữa đời sống tín ngưỡng với phong tục, tập quán của cộng đồng.

Ông Lê Thành Hùng, Chủ tịch UBND xã Đông Cuông, cho biết, lễ hội không chỉ là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính với các bậc tiền nhân, thần linh và Thánh Mẫu Thượng ngàn, mà còn tạo không gian gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp. Qua đó, các thế hệ có thêm cơ hội hiểu, trân trọng và tiếp nối những nét đẹp văn hóa truyền thống của người Tày Khao.

Các tiết mục văn nghệ được dàn dựng công phu, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Điểm nhấn của phần lễ là các nghi thức đón ông Mo về đền, mổ trâu đen, rước sản vật nông nghiệp và cúng chính tiệc. Trong đó, nghi lễ mổ trâu được thực hiện vào rạng sáng 20.10 tại khu vực cây mít cổ thụ trước cửa đền, tiếp đó là lễ cúng chính tiệc tại đền chính.

Trong khuôn khổ lễ hội, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Ngọc Anh tham gia thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tại đền Đông Cuông, góp phần duy trì các nghi thức truyền thống trong không gian linh thiêng của di tích.

Hoạt động này đồng thời góp phần bảo tồn, trao truyền những tri thức và phong tục tín ngưỡng được cộng đồng người Tày Khao gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Một trong những hoạt động nổi bật của lễ hội là nghi thức rước sản vật nông nghiệp của các thôn. Đoàn rước xuất phát từ khu vực nhà văn hóa thôn Bến Đền, đi đầu là trống, chiêng, cờ thần, bát bửu, tiếp đến là các kiệu sản vật cùng đại biểu và người dân tham gia.

Các đại biểu cùng đông đảo người dân và du khách dự khai mạc Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông 2026

Mỗi thôn chuẩn bị những sản vật đặc trưng, thể hiện thành quả lao động và sự trân trọng đối với hạt gạo, nông sản – những yếu tố gắn bó mật thiết với đời sống của cư dân nông nghiệp.

Thôn Sặt Ngọt chuẩn bị xôi ngũ sắc; thôn Bến Đền có các loại bánh truyền thống như bánh tẻ, bánh nẳng, bánh chưng; thôn Trung Tâm chuẩn bị cụm lúa nếp; thôn Sài Lương có bánh dày; thôn Sân Bay chuẩn bị mâm cốm.

Các thôn Khe Ván và Quang Minh mang đến những sản vật như gừng, ớt, khoai, sắn; thôn An Bình và Khe Rồng chuẩn bị ngô nếp, ngô tẻ, các loại bí; thôn Đức An và Đập Dóm có chuối, bưởi; thôn An Khang và Đông An chuẩn bị măng, mía…

Người tham gia rước lễ mặc trang phục dân tộc phù hợp với đặc điểm văn hóa của từng thôn, góp phần tôn vinh sự đa dạng trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Từ những sản vật bình dị của đồng ruộng, nương rẫy đến các loại bánh truyền thống, nghi thức rước lễ không chỉ tạo điểm nhấn cho lễ hội mà còn thể hiện sự gắn kết giữa tín ngưỡng, lao động sản xuất và bản sắc văn hóa địa phương.

Màn múa xòe Tày cổ tại Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông năm 2026

Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian như kéo co, bịt mắt đánh chiêng, bịt mắt bắt vịt, bóng chuyền…

Những hoạt động này tạo không khí vui tươi, khuyến khích người dân các thôn giao lưu, tăng cường tinh thần đoàn kết, đồng thời mang đến cho du khách cơ hội trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa.

Theo UBND xã Đông Cuông, công tác chuẩn bị lễ hội được triển khai đồng bộ, từ chỉnh trang cảnh quan đến trang trí cờ hội, cờ Tổ quốc, băng rôn tại trung tâm xã, các tuyến đường dẫn vào đền và khu vực tổ chức hoạt động. Địa phương hướng tới tổ chức lễ hội trang trọng, an toàn, tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân và du khách tham gia các hoạt động.

Từ hạt lúa mới, những mâm lễ dâng Mẫu đến các nghi thức truyền thống và hoạt động cộng đồng, Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông góp phần gìn giữ một nét đẹp văn hóa của người Tày Khao bên dòng sông Hồng.

Thông qua Lễ hội Cơm mới năm 2026, xã Đông Cuông tiếp tục nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ di tích, gìn giữ phong tục, tập quán và phát huy giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng.

Đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh đất và người Đông Cuông, phát huy tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn di sản, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Giữa những đổi thay của đời sống, lễ hội tiếp tục nhắc nhớ về những giá trị bền vững được vun đắp từ lao động, tín ngưỡng và tình cảm gắn bó với quê hương.

Từ hạt lúa mới, những mâm lễ dâng Mẫu đến các nghi thức truyền thống và hoạt động cộng đồng, Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông góp phần gìn giữ một nét đẹp văn hóa của người Tày Khao bên dòng sông Hồng.