Lễ hội Gốm Chăm Bàu Trúc: Tôn vinh di sản, đánh thức tiềm năng du lịch

Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I năm 2026

Đến dự lễ khai mạc có các đồng chí lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Khánh Hòa, đoàn đại biểu quốc tế đến từ Jeju (Hàn Quốc), đại diện các sở, ban, ngành, các vị chức sắc, nghệ nhân cùng đông đảo người dân và du khách thập phương.

Mạch nguồn bản sắc và niềm tự hào di sản

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Quảng Thúc Đoan – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ninh Phước, Trưởng Ban tổ chức khẳng định: Ninh Phước là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, nơi văn hóa Chăm hiện diện như một sắc màu đặc trưng qua tiếng nói, chữ viết, phong tục và các nghề thủ công truyền thống. Trong đó, gốm Bàu Trúc không chỉ là vật dụng thường nhật mà còn kết tinh tâm hồn, niềm tin và nhịp sống của bao thế hệ.

Các nghệ sĩ, diễn viên dân tộc Chăm đã góp phần đem lại thành công cho đêm khai mạc Lễ hội Gốm Chăm Bàu Trúc

Việc UNESCO ghi danh Nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp năm 2022 là niềm tự hào to lớn của cộng đồng. Cùng với làng nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp, đây là những nguồn lực quý báu để địa phương phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng, chuyển hóa di sản thành động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thông qua lễ hội, xã Ninh Phước mong muốn lan tỏa câu chuyện về người làm gốm, tạo điều kiện để các nghệ nhân, hợp tác xã kết nối thị trường, đồng thời truyền cảm hứng và tình yêu nghề truyền thống cho thế hệ trẻ. Lãnh đạo địa phương cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ công tác truyền nghề, nâng cao chất lượng sản phẩm và đẩy mạnh quảng bá gắn với du lịch.

Đa dạng hoạt động trải nghiệm

Đêm khai mạc mang đến không gian nghệ thuật đậm sắc màu văn hóa Chăm qua các tiết mục hòa tấu nhạc cụ, dân ca "Ponai", múa "Hồn gốm Bàu Trúc", "Sắc màu thổ cẩm Mỹ Nghiệp", cùng các ca khúc giàu cảm xúc như "Giọt tháp", "Âm vang hồn gốm Bàu Trúc", "Trống hội Katê"...

Nghệ nhân Châu Thị Nghiệp (dân tộc Chăm) – người đã có gần 40 năm gắn bó với gốm Bàu Trúc

Diễn ra từ ngày 10 đến 12.10, Lễ hội Gốm Chăm Bàu Trúc năm 2026 được thiết kế phong phú cả về phần lễ lẫn phần hội. Trong đó, phần lễ trang trọng với nghi thức mở cửa đền thờ Pô Klong Can tại thôn Bàu Trúc -nghi lễ tín ngưỡng truyền thống nhằm tri ân vị tổ nghề đã có công truyền dạy nghệ thuật làm gốm.

 Song song đó, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động hấp dẫn như triển lãm và trải nghiệm gốm, dệt thổ cẩm, tham quan làng nghề và di tích bằng công nghệ thực tế ảo (VR), chương trình "Một ngày làm nghệ nhân gốm Bàu Trúc", cùng hội chợ ẩm thực và khu trưng bày các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương.

Giữ lửa nghề truyền thống và định hướng phát triển bền vững

Xúc động chia sẻ tại lễ hội, nghệ nhân Châu Thị Nghiệp (dân tộc Chăm) – người đã có gần 40 năm gắn bó với gốm Bàu Trúc – bồi hồi: "Tôi được mẹ truyền nghề từ khi mới hơn 10 tuổi.

Thiếu nữ Chăm bên cặp bình gốm khổng lồ

Giới thiệu ảnh về nghệ thuật làm gốm

Nghệ nhân nói về nghệ thuật nung gốm bằng rơm

Để tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh, từ khâu lấy đất, tạo hình đến nung gốm đều đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ và thuần thục. Dù những chuyến gánh gốm đi bán khắp các làng xa khiến đôi vai nặng trĩu nhọc nhằn, tôi vẫn tràn đầy say mê. Cuộc sống ấm no của gia đình tôi hôm nay đều nhờ gốm mà có."

Đến nay, nghệ nhân Châu Thị Nghiệp đã tiếp tục truyền dạy bí quyết cho con gái và cháu gái, giữ cho lửa nghề gia đình luôn đỏ qua nhiều thế hệ.

Về định hướng lâu dài, Chủ tịch UBND xã Ninh Phước Quảng Thúc Đoan cho biết, nhằm thực hiện hiệu quả Đề án bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật gốm Chăm, địa phương đang tiến hành khoanh vùng quy hoạch khu vực đất sét nguyên liệu.

Tiết mục nghệ thuật tại đêm khai mạc

Đồng thời, xã hướng tới xây dựng khu trưng bày kết hợp công viên gốm nhằm thu hút du khách, mở rộng đầu ra cho sản phẩm và nâng cao thu nhập cho bà con làng nghề.