Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông – Mạch nguồn nhân nghĩa trong dòng chảy hôm nay

Không gian lễ hội – nơi truyền thống gặp nhịp sống hiện đại

Tháng Giêng về, khi sắc xuân còn vương trên những triền núi Hương Sơn, dòng người từ khắp nơi lại hướng về khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Ngày chính giỗ 13 tháng Giêng âm lịch từ lâu đã trở thành thời khắc thiêng liêng đối với người dân địa phương cũng như những người làm nghề y trên cả nước.

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông – sự kiện văn hóa tâm linh tưởng niệm Đại danh y Lê Hữu Trác vào ngày 13 tháng Giêng âm lịch hằng năm.

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm nay được tổ chức trong bối cảnh các địa phương sau sáp nhập cùng phối hợp thực hiện, tạo nên dấu mốc đặc biệt về tinh thần đoàn kết cộng đồng. Chuỗi hoạt động diễn ra liên tục từ mùng 8 đến rằm tháng Giêng âm lịch với quy mô phong phú cả phần lễ lẫn phần hội.

Mở đầu là lễ khai hội gắn với giải đua thuyền truyền thống trên sông – hoạt động thu hút đông đảo người dân tham gia cổ vũ. Tiếp đó là các giải thể thao như bóng chuyền, cờ tướng, kéo co cùng hàng loạt trò chơi dân gian diễn ra tại khu di tích, tạo nên không khí rộn ràng đầu xuân. Không gian dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được tổ chức xuyên suốt nhiều ngày, mang đến âm hưởng văn hóa đặc trưng của vùng đất này.

Chuỗi hoạt động lễ hội diễn ra liên tục trong nhiều ngày, từ mùng 8 đến rằm tháng Giêng âm lịch, với quy mô phong phú.

Song song với các hoạt động vui hội là chương trình lễ cúng, dâng hương và lễ rước tưởng niệm 235 năm ngày mất Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác – phần nghi lễ trang nghiêm nhất của lễ hội. Đoàn rước di chuyển từ khu mộ đến nhà thờ danh y, tái hiện truyền thống tri ân tiền nhân, đồng thời nhắc nhở hậu thế về đạo lý "uống nước nhớ nguồn".

Không gian lễ hội còn được mở rộng với các gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và dược liệu truyền thống, giúp du khách trải nghiệm sâu hơn đời sống văn hóa bản địa.

Ông Hồ Thái Sơn, Chủ tịch UBND xã Hương Sơn, cho biết công tác chuẩn bị lễ hội được triển khai đồng bộ với tinh thần trách nhiệm cao của cả hệ thống chính trị. "Cấp ủy, chính quyền cùng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đều xác định rõ niềm tự hào khi tham gia tổ chức lễ hội Hải Thượng Lãn Ông nên chủ động, tích cực, trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ. Ban Tổ chức xây dựng kế hoạch bài bản, chuẩn bị đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất, bảo đảm phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành để lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn", ông Sơn chia sẻ.

Theo ông Sơn, thông qua lễ hội, triết lý nhân văn và tinh thần vì con người của Hải Thượng Lãn Ông tiếp tục được lan tỏa, góp phần tạo khí thế đoàn kết trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, tăng cường sự gắn kết cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh các địa phương sau sáp nhập.

Bà Hà Bích Liên, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội Hương Sơn cho biết, lễ hội được tổ chức theo hướng vừa bảo tồn truyền thống vừa nâng cao tính cộng đồng: "Chúng tôi chú trọng để người dân trở thành chủ thể của lễ hội. Các hoạt động văn hóa, thể thao, dân ca, trưng bày sản phẩm địa phương đều nhằm tạo không gian giao lưu, kết nối và giúp thế hệ trẻ hiểu sâu hơn về di sản quê hương".

Bà Hà Bích Liên, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội cho biết, lễ hội được tổ chức theo hướng vừa bảo tồn truyền thống vừa nâng cao tính cộng đồng.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu đón tiếp đại biểu, đảm bảo y tế, vệ sinh môi trường đến tổ chức các hoạt động trải nghiệm đã góp phần tạo nên một lễ hội văn minh, an toàn và giàu bản sắc.

Từ di sản y đức đến sức mạnh tinh thần trong thời cuộc mới

Không chỉ là lễ hội tưởng niệm, Hải Thượng Lãn Ông còn là biểu tượng của đạo làm nghề và đạo làm người. Triết lý "lấy người bệnh làm gốc", tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng mà Đại danh y Lê Hữu Trác để lại vẫn mang ý nghĩa sâu sắc trong xã hội hiện đại.

Ông Nguyễn Trường Giang, Chủ tịch UBND xã Sơn Giang, cho rằng việc các địa phương cùng phối hợp tổ chức lễ hội đã tạo nên sự đồng thuận và gắn kết mạnh mẽ trong cộng đồng: "Lễ hội không chỉ là hoạt động văn hóa – tâm linh thường niên mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết giữa cán bộ và Nhân dân, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, giữ gìn bản sắc truyền thống trong quá trình phát triển".

Dòng người về Hương Sơn mỗi mùa giỗ không chỉ để tưởng nhớ một danh y, mà còn để tìm lại điểm tựa tinh thần giữa thời cuộc đổi thay.

Theo ông Giang, ngoài ý nghĩa tưởng niệm danh nhân, lễ hội còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương thông qua các hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm du lịch, mở ra cơ hội phát triển kinh tế dịch vụ, nâng cao đời sống người dân.

Trong bối cảnh đất nước đang hướng tới phát triển bền vững, những giá trị nhân nghĩa mà Hải Thượng Lãn Ông truyền lại càng trở nên thời sự. Đó là tinh thần sống trách nhiệm, đề cao đạo đức nghề nghiệp và sự sẻ chia trong cộng đồng – nền tảng quan trọng để xây dựng con người mới ở cơ sở.

Ông Trần Văn Minh, người dân địa phương, chia sẻ: "Năm nào gia đình tôi cũng đi lễ hội. Không chỉ để tưởng nhớ cụ Hải Thượng mà còn để con cháu hiểu truyền thống quê hương. Những năm gần đây lễ hội tổ chức bài bản hơn, nhiều hoạt động nên người dân càng tự hào và gắn bó".

Không khí lễ hội vì thế không chỉ dừng ở sự náo nhiệt mà còn mang chiều sâu suy ngẫm. Dòng người dâng hương không đơn thuần là nghi thức tín ngưỡng mà là hành trình trở về với những chuẩn mực đạo đức bền vững giữa xã hội đang chuyển mình nhanh chóng.

Giữa nhịp sống hiện đại nhiều biến động, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông vẫn giữ vai trò như chiếc cầu nối quá khứ với hiện tại. Từ những nghi thức truyền thống đến các hoạt động văn hóa cộng đồng, tất cả cùng góp phần khơi dậy tinh thần nhân nghĩa – giá trị cốt lõi mà dân tộc Việt Nam luôn gìn giữ qua bao thế hệ.

Dòng người về Hương Sơn mỗi mùa giỗ không chỉ để tưởng nhớ một danh y, mà còn để tìm lại điểm tựa tinh thần giữa thời cuộc đổi thay. Và chính từ những mùa lễ hội như thế, mạch nguồn nhân nghĩa tiếp tục được nuôi dưỡng, lan tỏa, trở thành sức mạnh mềm bền bỉ giúp cộng đồng vững vàng đi qua hiện tại, hướng tới tương lai.

Loan Nguyễn – Hồ Thắng