Lễ Vu lan 2026 là ngày nào, rằm tháng 7 âm lịch rơi vào thứ mấy?

Vu lan báo hiếu là một trong những ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người Việt, đặc biệt là cộng đồng Phật tử.

Lễ Vu lan 2026 diễn ra vào ngày nào?

Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã ban hành thông bạch về việc tổ chức Đại lễ Vu lan báo hiếu Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026.

Theo thông bạch, Đại lễ Vu lan báo hiếu được tổ chức trong suốt tháng 7 âm lịch. Chính lễ Vu lan diễn ra vào rằm tháng 7 âm lịch, tức thứ Năm, ngày 27/8 dương lịch.

Chính lễ Vu lan diễn ra vào Rằm tháng 7 âm lịch. (Ảnh chụp màn hình)

Thông bạch nhấn mạnh, Vu lan từ lâu đã gắn với đạo lý hiếu nghĩa, truyền thống uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa của dân tộc Việt Nam. Đây là dịp để mỗi người thực hành hạnh báo hiếu đối với cha mẹ, ông bà, người thân, đồng thời tưởng nhớ tổ tiên, các anh hùng dân tộc và anh hùng liệt sỹ.

Mùa Vu lan năm nay diễn ra trong thời điểm cả nước hướng về kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, đồng thời hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ. Vì vậy, thông bạch của Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhấn mạnh việc phát huy tinh thần tri ân, báo ân trong các hoạt động Vu lan, qua đó gắn ý nghĩa báo hiếu với đạo lý biết ơn và trách nhiệm đối với cộng đồng, đất nước.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam khuyến khích các ban trị sự và cơ sở tự viện tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, trong đó có thăm hỏi, tặng quà các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thương bệnh binh, gia đình liệt sỹ và người có công với cách mạng.

Các hoạt động cầu siêu, thắp nến tri ân các anh hùng liệt sỹ tại nghĩa trang cũng được khuyến khích tổ chức. Bên cạnh đó, các chùa có thể tổ chức tụng kinh Vu lan, Kinh Báo hiếu phụ mẫu, Kinh Mục Liên sám pháp, Kinh A Di Đà...

Một hoạt động quen thuộc trong mùa Vu lan là nghi thức bông hồng cài áo, qua đó nhắc nhở mỗi người về tình cảm và công ơn đối với cha mẹ. Các chùa cũng được khuyến khích tổ chức thuyết giảng về ý nghĩa Vu lan báo hiếu và những chương trình văn nghệ tôn vinh công ơn cha mẹ.

Thông bạch đề nghị Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành chủ động hướng dẫn, hỗ trợ các tự viện tổ chức đại lễ. Các chùa được khuyến khích treo cờ Tổ quốc nhân dịp Quốc khánh và mùa Vu lan.

Việc tổ chức đại lễ được yêu cầu bảo đảm sự trang nghiêm, tiết kiệm, đúng chính pháp và truyền thống. Đồng thời, các cơ sở tổ chức cần chú trọng công tác an toàn phòng cháy chữa cháy, vệ sinh an toàn thực phẩm và những điều kiện cần thiết khác.

Nhiều Phật tử đến chùa dịp lễ Vu lan để cầu sức khỏe, bình an cho gia đình. (Ảnh: Ngô Nhung)

Nguồn gốc lễ Vu lan báo hiếu

Nguồn gốc lễ Vu lan bắt nguồn từ một câu chuyện trong Phật giáo, gắn với sự tích Đức Mục Kiền Liên cứu mẹ thoát khỏi kiếp ngạ quỷ.

Theo kinh Vu lan, mẹ của Mục Kiền Liên là bà Thanh Đề. Khi còn sống, bà được kể là người sống xa hoa, tham lam, độc ác và không tin vào Tam bảo. Trái ngược với mẹ, Mục Kiền Liên nổi tiếng hiền lành, hiếu thuận và được mọi người yêu mến.

Sau khi bà Thanh Đề qua đời, Mục Kiền Liên tu hành đắc đạo. Nhờ phép thần thông, ông nhìn thấy mẹ mình đang bị đọa đày nơi địa ngục, chịu cảnh đói khát, khổ sở. Thương mẹ, ông tìm cách dâng cơm xuống địa ngục. Tuy nhiên, do tâm ích kỷ, bà Thanh Đề che giấu bát cơm, khiến thức ăn hóa thành lửa đỏ và không thể ăn được.

Đèn hoa đăng thường được tạo hình tượng trưng cho hoa sen, mang ánh sáng soi rọi, sưởi ấm linh hồn những người đã khuất. (Ảnh: Ngô Nhung)

Không thể tự mình cứu mẹ, Mục Kiền Liên tìm đến Đức Phật để xin chỉ dạy. Đức Phật giải thích rằng một mình ông không đủ sức cứu mẹ. Chỉ có sự hợp lực của chư tăng khắp mười phương trong ngày rằm tháng 7 âm lịch mới có thể giúp bà Thanh Đề siêu thoát.

Làm theo lời Đức Phật, Mục Kiền Liên chuẩn bị lễ vật, thành tâm nhờ chư tăng cùng trợ lực. Nhờ đó, ông cứu được mẹ.

Từ câu chuyện này, lễ Vu lan trở thành ngày báo hiếu, là dịp để mỗi người con tưởng nhớ và đền đáp công ơn cha mẹ, ông bà, tổ tiên. Không chỉ dừng ở tình cảm gia đình, tinh thần Vu Lan còn hướng con người đến lòng từ bi, biết yêu thương và sẻ chia với tất cả chúng sinh.

Qua nhiều thế hệ, Vu lan trở thành một nét văn hóa tinh thần quan trọng, góp phần nhắc nhở mỗi người về đạo lý hiếu nghĩa và truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.