Lên lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá
Sử dụng thuốc lá là tác nhân gây nhiều bệnh, nhưng đã trở thành thói quen của nhiều người. Hơn hết giá thuốc lá ở Việt Nam còn khá rẻ, do đó lượng tiêu thụ thuốc lá của Việt Nam nằm trong top 15 nước cao nhất thế giới…
![Bộ Tài chính đã đề xuất bổ sung mức thuế tuyệt đối đối với mặt hàng thuốc lá](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_17_341_49656893/8f68229b21d4c88a91c5.jpg)
Bộ Tài chính đã đề xuất bổ sung mức thuế tuyệt đối đối với mặt hàng thuốc lá
Tại hội thảo “Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với sản phẩm thuốc lá”, Bộ Tài chính cho biết, trong quá trình xây dựng Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), Bộ Tài đã đề xuất bổ sung mức thuế tuyệt đối đối với mặt hàng thuốc lá và đưa ra 2 phương án tăng thuế theo lộ trình từ năm 2026 - 2030.
Cụ thể, phương án 1, đối với thuốc lá điếu tăng 2.000 đồng/bao mỗi năm. Phương án 2, năm 2026 tăng 5.000 đồng/bao, mỗi năm sau tăng 1.000 đồng/bao. Trong đó Bộ Tài chính đề xuất sử dụng phương án 2.
Phát biểu góp ý tại hội thảo, ông Nguyễn Chí Nhân, Tổng thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam (VTA) nhận định, việc sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá là cần thiết nhằm thực hiện đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước về chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân, phù hợp với thông lệ quốc tế, ổn định nguồn thu ngân sách nhà nước.
Chỉ ra mặt hạn chế, theo đại diện VTA, với phương án đề xuất của Bộ Tài chính về mức thuế tiêu thụ đặc biệt tuyệt đối cho mặt hàng thuốc lá điếu, xì gà một cách đột ngột đột biến và lớn sẽ tác động sâu rộng đến ngành thuốc lá.
Trên cơ sở nhằm hạn chế tối đa sự biến động thị trường, VTA đề xuất 2 phương án tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đều có mức khởi điểm từ 1.000 đồng/bao vào năm 2026 và đến 2030 là 3.000 đồng/bao.
Góp ý thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính Ngân sách, Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh, thuốc lá là tác nhân gây ra nhiều bệnh. Do đó, việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá là cần thiết.
Sau khi phân tích một số yếu tố tác động đến việc tăng thuế đối với thuốc lá, ông Tân khuyến nghị, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu cụ thể hơn về lộ trình tăng thuế cũng như thuế suất để có giải pháp hài hòa lợi ích các bên. Trong quá trình thảo luận cần có dẫn chứng cụ thể về ưu nhược điểm của các giải pháp để có sức thuyết phục.
Những con số, thông tin được công bố tại hội thảo cũng cần được đặc biệt quan tâm. Cụ thể, ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính cho hay, Việt Nam nằm trong số 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới với khoảng 15,3 triệu người hút và 33 triệu người bị ảnh hưởng do hít khói thuốc thụ động. Tại Việt Nam có khoảng 40 nghìn người tử vong mỗi năm vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá.
“Đây là những con số cho thấy tác hại đáng báo động của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng và xã hội. Chính vì vậy, việc phòng chống tác hại của thuốc lá hiện nay không còn là việc của mỗi cá nhân, mỗi gia đình mà của toàn xã hội, của cả quốc gia và đã trở thành hoạt động chung trên toàn thế giới”, ông Nguyễn Như Quỳnh nhấn mạnh.
Theo quy định hiện hành, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá đang ở mức 75% giá bán của nhà sản xuất. Tuy nhiên, tổng các khoản thuế tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 38-39% trong giá bán lẻ thuốc lá tại Việt Nam hiện nay, thấp hơn rất nhiều so với trung bình của các quốc gia có mức thu nhập trung bình (59%) và đa số các nước ASEAN (khoảng 60-70%), cũng như khuyến nghị của WHO và WB là khoảng 2/3 đến 3/4 giá bán lẻ.