Lên Mường Đòn nghe huyền tích vị tướng Vũ Duy Dương
Nằm nép mình giữa núi rừng xanh thẳm, Mường Đòn xưa, nay là làng Vân Đội, xã Thành Vinh không chỉ nổi tiếng bởi cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn gắn với huyền tích vị tướng Vũ Duy Dương - người có công khai ấp, lập Mường ở vùng đất này.
Lễ hội Mường Đòn được tổ chức vào ngày 18 tháng Giêng hằng năm, nhằm tri ân, tưởng nhớ tướng quân Vũ Duy Dương và em gái Vũ Thị Cao.
Tương truyền, xa xưa có vị dũng tướng tên là Vũ Duy Dương đã chọn Mường Đòn làm nơi lập dựng trang ấp. Theo các sắc phong còn lưu giữ tại đình Mường Đòn, ông quê ở tỉnh Ninh Bình, làm quan dưới triều Hậu Lê được phong làm Tổng trấn vùng đất phía Tây Thanh Hóa. Khi nhà Lê suy yếu, họ Mạc tiếm quyền, ông đã tổ chức lực lượng, tụ họp dân các xứ Mường nhằm chống lại quân Mạc. Vào một ngày, trên đường đi tuần tra về đến Bai Mường (thuộc Thành Vinh ngày nay) trời nhá nhem tối, ông dừng chân cho ngựa uống nước thì bất ngờ bị kẻ thù tập kích ra tay sát hại.
Tưởng nhớ công lao giữ đất, giữ Mường của ông, vua Lê Trang Tông đã ban sắc phong “Bạch Mã linh lang Thượng đẳng thần”, được dân làng lập đền thờ tôn là Thành hoàng làng của Mường Đòn. Vị dũng tướng họ Vũ còn có một người em gái tên là Vũ Thị Cao. Khi biết tin anh trai dựng cờ chống lại họ Mạc, bà đã không quản xa xôi tìm đến mong có thể giúp đỡ. Tuy nhiên, khi người em gái đến nơi mới hay anh trai đã tử nạn. Bà đã ở lại Mường Đòn trông coi mộ phần anh trai, đồng thời dạy dân làng khai hoang, trồng cây, tỉa hạt... Sau khi mất, bà được truy phong tước danh “Quế Hoa nương vô phu quân thường tòng huynh binh tặc”, được Nhân dân lập đền thờ tại thôn Vân Phong (gọi là đền Bà). Hai anh em họ Vũ đã được các triều đại phong kiến về sau phong làm phúc thần. Đến nay, trên đất Mường Đòn vẫn còn lưu giữ 12 sắc phong liên quan đến hai vị phúc thần họ Vũ.
Theo tài liệu còn lưu trữ tại Phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Thành Vinh, Di tích lịch sử - văn hóa đình, đền Mường Đòn được xây dựng từ thời Hậu Lê, là nơi thờ tự Thành hoàng làng Vũ Duy Dương và em gái là Vũ Thị Cao. Đình được xây dựng trên gò đồi cao, mặt chính hướng Nam. Khu trung tâm gồm ngôi chính tẩm 3 gian và ngôi tiền đường 5 gian. Phía trước mặt đình khá thoáng đãng, rộng rãi nhằm phục vụ cho các hoạt động vui chơi giải trí của Nhân dân. Ngoài khu trung tâm, ở phía Tây Bắc là đền thờ Ông và phía Tây Nam là đền thờ Bà. Trước đình là cánh đồng rộng lớn, xa xa dòng sông Bưởi hiền hòa chảy.
Để tưởng nhớ công lao của tướng quân Vũ Duy Dương và em gái ông là Vũ Thị Cao, hằng năm vào ngày 18 tháng Giêng, lễ hội Mường Đòn được Nhân dân tham gia sôi nổi. Phần lễ được tổ chức trang trọng, với các nghi thức tế lễ do những người có chức sắc và cao tuổi trong làng đảm nhiệm. Sau đó là phần biểu diễn các nhạc cụ dân tộc như cồng, chiêng, múa lân. Sau phần lễ, dân làng nô nức với phần hội qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ như: Hát đúm, hát xường, hát giao duyên và các trò chơi dân gian và thể thao như kéo co, đánh mảng, đấu vật, ném còn, bóng chuyền...
Năm 2022, lễ hội Mường Đòn cũng là một trong 5 lễ hội trên cả nước được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quyết định lựa chọn tổ chức bảo tồn lễ hội truyền thống tiêu biểu của đồng bào dân tộc thiểu số. Hiện lễ hội Mường Đòn đang được đề nghị đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Khắc Công
(Bài viết có sử dụng nguồn tư liệu trong cuốn lý lịch Di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Mường Đòn).
Tin nóng
Trên các nền tảng mạng xã hội, ngày càng xuất hiện nhiều chia sẻ của người nước ngoài bày tỏ sự tiếc nuối khi phải rời Việt Nam. Thậm chí không ít người quyết định kéo dài thời gian lưu trú hoặc quay trở lại để sinh sống, làm việc...
Dưa hấu chứa lượng nước lớn nên rất nhanh bị hỏng, khó bảo quản. Nếu thấy loại quả này có bề mặt nhớt, mùi chua, bạn tuyệt đối không được ăn.
Nhiều người gọi là bánh mì hoa cúc, nhưng rất ít người biết vì sao chiếc bánh lại mang cái tên này.
Không còn chỉ là vùng đất nông nghiệp yên bình, Đa Mi (La Dạ) đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch canh nông. Kỳ nghỉ kéo dài trong dịp nghỉ lễ 2-9 sắp tới được xem là thời điểm thuận lợi để địa phương đón dòng khách tìm kiếm những trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên, đặc biệt khi mùa sầu riêng và măng cụt đang vào vụ chín rộ.
Không chỉ có chung hành trình xây dựng tổ ấm, vợ chồng Hồ Văn Cường còn cùng lớn lên trên mảnh đất Nghệ An – nơi nổi tiếng với truyền thống hiếu học, con người nghĩa tình và nhiều điểm đến đậm bản sắc.
Lịch sử dân tộc không chỉ được kể bằng những trang sách hay những thước phim tư liệu. Với đại sử thi sân khấu nhập vai 'Đất nước Thiên hùng ca', hành trình 4.000 năm dựng nước và giữ nước được tái hiện bằng công nghệ trình diễn hiện đại, nghệ thuật đỉnh cao và những trải nghiệm đa giác quan.
Tin mới
Sự kiện giao lưu nghệ thuật Ô Lý Artshow lần đầu tiên với chủ đề Dòng chảy di sản đã diễn ra tại Không gian Sách & Văn hóa Huế từ ngày 6 - 16.6, đánh dấu sự ra đời của một nền tảng nghệ thuật mới mang tinh thần mở, kết nối và thử nghiệm dành cho cộng đồng nghệ sĩ miền Trung.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, góp phần hiện thực hóa mong mỏi của hàng nghìn gia đình liệt sĩ sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Ngày 3-7, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh An Giang đã tổ chức Lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm Đại đức Trương Văn Tuấn làm trụ trì chùa Tổng Quản (ấp Hòa Bình, xã Định Hòa).
Mỗi sáng, tại bãi biển Thạch Hải (xã Thạch Khê, tỉnh Hà Tĩnh) hình ảnh người dân 'vùi mình' dưới lớp cát biển thư giãn đã tạo nên nét sinh hoạt độc đáo ở vùng biển này.
Từ khi Ðồng Nai chính thức trở thành thành phố thứ 7 của cả nước, đời sống âm nhạc địa phương đã ghi nhận nhiều chuyển động tích cực. Những ca khúc mới viết về vùng đất và con người Ðồng Nai liên tục ra đời, các chương trình biểu diễn được tổ chức thường xuyên.
Những ngày này, không khí tại các xã, phường như: Bình Lộc, Long Khánh, Xuân Bắc, Hàng Gòn… trở nên nhộn nhịp hơn bởi đang bước vào mùa trái cây chín rộ. Nhiều du khách đến tham quan, thưởng thức trái cây tại vườn.
Không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng về lượng khách và doanh thu, tỉnh Lâm Đồng còn kỳ vọng xây dựng thương hiệu du lịch thống nhất, phát triển theo hướng xanh, bền vững và chất lượng cao.
Không có biển, cũng chẳng có núi cao, nhưng Đồng Tháp quê Hồ Văn Cường vẫn là điểm đến khiến nhiều du khách muốn quay lại. Điều gì tạo nên sức hút đặc biệt của vùng đất này?