Lịch sử, ý nghĩa Ngày dân số thế giới 11/7

Sự kiện này bắt nguồn từ cột mốc thế giới đạt 5 tỷ người vào ngày 11/7/1987. Nhận thấy sự gia tăng dân số quá nhanh đặt ra những thách thức lớn về môi trường, đói nghèo và phát triển, Liên Hợp Quốc đã chính thức quyết định chọn ngày 11/7 hàng năm làm Ngày Dân số Thế giới. Mục tiêu cốt lõi của ngày lễ là bảo vệ quyền con người, thúc đẩy bình đẳng giới, cải thiện sức khỏe sinh sản và đảm bảo chất lượng cuộc sống cho mọi quốc gia.

Đó là sự gia tăng dân số kéo theo nhu cầu tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên (đất, nước, năng lượng, thực phẩm) tăng đột biến. Tuy nhiên, bức tranh dân số toàn cầu đang có sự phân hóa rõ rệt: Áp lực bùng nổ, nhiều khu vực đang đối mặt với sự gia tăng dân số nhanh, gây áp lực lên hệ thống y tế, giáo dục và việc làm. Già hóa dân số & suy giảm tỷ lệ sinh, ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam, tỷ lệ sinh đang giảm và dân số bước vào giai đoạn già hóa, đặt ra thách thức lớn về nguồn nhân lực trong tương lai.

Tăng cường truyền thông về dân số giúp nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của xã hội, kiểm soát quy mô và thúc đẩy phát triển bền vững.

Mỗi năm, Ngày Dân số Thế giới đều mang đến các chủ đề thiết thực để định hướng giải quyết từng bài toán dân số cụ thể. Để hướng tới sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng dân số toàn diện, cộng đồng cần tập trung vào các hành động sau.

Năm 2026, Ngày Dân số Thế giới có chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”, nhấn mạnh vai trò trung tâm của thế hệ trẻ trong sự phát triển của gia đình, cộng đồng và đất nước. Đầu tư cho thế hệ trẻ, đó là tạo cơ hội học tập, việc làm và phát huy sự sáng tạo của thanh niên, biến nguồn nhân lực trẻ thành động lực phát triển. Bảo vệ quyền sinh sản nhằm nâng cao nhận thức về kế hoạch hóa gia đình, bảo vệ sức khỏe bà mẹ và trẻ em và xóa bỏ định kiến giới, loại bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và ngăn chặn nạn tảo hôn.

Hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới, ngành y tế tỉnh triển khai nhiều hoạt động thiết thực, nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân về vai trò, tầm quan trọng của công tác dân số và phát triển trong tình hình mới. Các hoạt động truyền thông được tổ chức sâu rộng với mục tiêu đưa công tác dân số trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo đó, các đơn vị y tế tổ chức các hoạt động truyền thông bằng nhiều hình thức đa dạng như treo băng rôn, pano, áp phích tại các tuyến đường, cơ quan, đơn vị; tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, fanpage, facebook, zalo; tổ chức các hội nghị, tọa đàm, hội thảo, nói chuyện chuyên đề và lồng ghép trong các hoạt động chuyên môn, cuộc họp thôn, tổ dân phố và sinh hoạt các đoàn thể… Nhiều thông điệp ý nghĩa mang tính định hướng cao sẽ được lan tỏa sâu rộng như việc khẳng định đầu tư vào thanh niên hôm nay là cách định hình tương lai dân số, sức khỏe thanh niên là nền tảng cho một Việt Nam năng suất, hay lời kêu gọi mỗi cặp vợ chồng hãy sinh đủ hai con để xây dựng gia đình hạnh phúc và ổn định quy mô dân số: “Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”; “Dân số khỏe - gia đình hạnh phúc - đất nước phồn vinh”; “Không lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức”; “Hãy tham gia tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn vì hạnh phúc gia đình, vì sự phồn vinh của đất nước”; “Sinh con và nuôi dạy con tốt là góp phần xây dựng tương lai đất nước”…

Tuyên truyền, vận động thanh niên trước khi kết hôn tham gia tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân. Cung cấp các kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục để nam/nữ trong độ tuổi sinh đẻ hiểu biết, phòng tránh thai an toàn, tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chăm sóc thai kỳ tốt, sinh con khỏe mạnh; đẩy mạnh tuyên truyền vị thành niên, thanh niên tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh san, góp phần giảm thiểu tình trạng mang thai ngoài ý muốn, giảm phá thai, dự phòng vô sinh và nâng cao chất lượng dân số.

Ngày Dân số Thế giới không chỉ là dịp để nhìn lại các con số thống kê, mà là lời nhắc nhở mỗi cá nhân và quốc gia cần có những quyết sách đúng đắn, chung tay xây dựng một thế giới khỏe mạnh, hạnh phúc và phát triển bền vững.