Liên kết '3 nhà': Tìm giải pháp đưa cam kết thành sản phẩm ứng dụng hiệu quả

Trong giai đoạn mới, hợp tác Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có sự tham gia đồng bộ của các bên và được đánh giá bằng hiệu quả cụ thể về nhân lực, giá trị sản phẩm, năng suất lao động.

Hội thảo quốc tế về thúc đẩy liên kết Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp và công bố quyết định thành lập hai trung tâm kết nối (Ảnh: NT)

Hội thảo quốc tế về thúc đẩy liên kết Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp và công bố quyết định thành lập hai trung tâm kết nối (Ảnh: NT)

Vẫn còn khoảng cách giữa các “nhà”

Ngày 16/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên phối hợp tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy liên kết Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp trong đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Tại hội thảo, các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp cùng chia sẻ, trao đổi, kiến nghị những giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo và liên kết “3 nhà”, tập trung phát triển nguồn nhân lực, tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế hợp tác và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của địa phương.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên, liên kết ba nhà không phải câu chuyện mới, nhưng vẫn còn khoảng cách giữa giảng đường và nhà máy, giữa phòng thí nghiệm và thị trường, giữa chính sách trên văn bản và cuộc sống thực tiễn.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên. (Ảnh: NT)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên. (Ảnh: NT)

“Chúng ta đã nói nhiều, ký nhiều, song chuyển hóa thành sản phẩm, thành giá trị thì còn khiêm tốn”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng thẳng thắn nêu nhận định.

Ông nhấn mạnh bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang định hình lại nghề nghiệp nhanh hơn tốc độ đổi mới của chương trình đào tạo. Đại hội XIV của Đảng đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của mô hình tăng trưởng mới; các Nghị quyết 57, 71 và 68 của Bộ Chính trị đã mở ra không gian thể chế chưa từng có để ba nhà cùng bứt phá.

Do vậy, liên kết ba nhà trong giai đoạn mới cần một mô hình rõ vai, rõ việc: Nhà nước kiến tạo-Nhà trường chuyển hóa-Doanh nghiệp dẫn dắt.

“Nhà nước kiến tạo thể chế, đặt hàng và chia sẻ rủi ro. Nhà trường chuyển hóa tri thức thành nhân lực, công nghệ và giải pháp. Doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, đồng đầu tư và là “người thẩm định cuối cùng” cho chất lượng đào tạo, nghiên cứu”, Giám đốc Đại học Thái Nguyên chỉ ra và nhấn mạnh rằng liên kết thực chất phải được đo bằng sản phẩm, bằng việc làm, bằng giá trị gia tăng - chứ không phải bằng số biên bản được ký.

Cũng theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng, “khi nhà trường đặt mình vào bài toán của địa phương, nhà trường sẽ trở thành một phần sức mạnh của địa phương”, Đại học Thái Nguyên đang hiện thực hóa tinh thần ấy bằng những bước đi cụ thể: Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai - phân hiệu đầu tiên của Đại học Thái Nguyên hoạt động trong 10 năm qua, và dịp này là quyết định ra mắt Trung tâm Đào tạo, Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Lào Cai.

Gắn hợp tác với bài toán thực tế địa phương

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai cho biết, tỉnh có nhiều lợi thế về kinh tế cửa khẩu, công nghiệp, logistics, du lịch và nông nghiệp giá trị cao. Lào Cai đang hướng tới trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương giữa Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc.

Tỉnh xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nhân lực là những động lực quan trọng. Hiện Lào Cai có 70 sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đứng thứ 4 cả nước; hợp tác hơn 250 trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học. Sau 9 tháng năm 2026, tăng trưởng GRDP đạt 10,58%, đứng thứ 3 trong vùng và thứ 10 cả nước.

Đồng chí Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai phát biểu tại hội thảo (Ảnh: NT)

Đồng chí Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai phát biểu tại hội thảo (Ảnh: NT)

Đánh giá cao vai trò của Đại học Thái Nguyên trong đào tạo nhân lực và chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai cho rằng việc Đại học Thái Nguyên ra mắt Trung tâm Đào tạo, Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Lào Cai ngay dịp này là bước tiến mới, minh chứng cụ thể trong liên kết “3 nhà”.

Đồng chí Dương Quốc Huy đề nghị xây dựng cơ chế để "Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp" cùng tham gia ngay từ đầu, chia sẻ nguồn lực, trách nhiệm, lợi ích và rủi ro. Đặc biệt, cần tháo gỡ những điểm nghẽn từ nghiên cứu, thử nghiệm đến chuyển giao, thương mại hóa, bảo đảm mỗi kết quả nghiên cứu đều có địa chỉ ứng dụng cụ thể.

Về phía địa phương, Lào Cai cam kết tạo thuận lợi về cơ chế, chính sách, hạ tầng và xây dựng cơ chế “luồng xanh” cho các dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Làm rõ cơ chế hợp tác, đo kết quả hợp tác bằng giá trị thực tiễn

Tại hội thảo, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng cũng cho rằng nhà trường phải lấy bài toán phát triển của địa phương và doanh nghiệp làm điểm xuất phát của hợp tác.

Địa phương cần xác định những vấn đề ưu tiên, đặt hàng nhà trường phối hợp doanh nghiệp giải quyết. Mỗi nhiệm vụ phải rõ yêu cầu, sản phẩm đầu ra, nguồn lực, thời hạn và đơn vị tiếp nhận kết quả. Doanh nghiệp, hợp tác xã cần tham gia ngay từ đầu, cùng xác định tiêu chí và khả năng ứng dụng.

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng. (Ảnh: NT)

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng. (Ảnh: NT)

Thứ trưởng đề xuất nghiên cứu mô hình “tỉnh đặt hàng-trường chủ trì-doanh nghiệp cùng đầu tư”, lựa chọn những nhiệm vụ vừa sức, thiết thực. Tại Lào Cai, có thể là những vấn đề thiết thực như phát triển chè Shan tuyết, quế, dược liệu, du lịch cộng đồng…

Trong đào tạo, trường đại học cần gắn với nhu cầu nhân lực thực tiễn địa phương để xác định ngành nghề cần chú trọng; phối hợp doanh nghiệp xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập và đánh giá năng lực.

Thứ trưởng Phạm Quang Hưng nhấn mạnh, các biên bản hợp tác phải được cụ thể hóa thành kế hoạch có đầu mối, nguồn lực, tiến độ và sản phẩm rõ ràng; thống nhất về quyền sở hữu trí tuệ, khai thác và phân chia lợi ích. Hiệu quả hợp tác phải được đo bằng những bài toán đã giải quyết, sản phẩm được ứng dụng và chất lượng nhân lực được nâng lên.

"Trong quá trình đó, tri thức của nhà trường phải trở thành năng lực phát triển của địa phương, doanh nghiệp giải quyết được những khó khăn trong sản xuất, người dân ứng dụng được tiến bộ kỹ thuật, và người trẻ có thêm cơ hội học tập, lập nghiệp ngay trên quê hương mình”, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng nói.

Đại học Thái Nguyên đã công bố quyết định thành lập hai trung tâm tại Lào Cai với nhiệm vụ kết nối chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo, chính quyền và doanh nghiệp; thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ.

Trong đó, Trung tâm Đào tạo, Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai tập trung phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Lào Cai hướng tới nâng cao năng lực đào tạo, thực hành y khoa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Trong khuôn khổ Hội thảo, đại diện lãnh đạo Đại học Thái Nguyên và đại diện lãnh đạo các đơn vị, doanh nghiệp đã ký kết các biên bản hợp tác, thể hiện sự thống nhất trong định hướng phối hợp, mở ra cơ hội kết nối tri thức, công nghệ và nguồn lực, hướng tới triển khai những chương trình hành động cụ thể trong thời gian tới.

Thời gian tới, Đại học Thái Nguyên và tỉnh Lào Cai sẽ tập trung cụ thể hóa các cam kết thành nhiệm vụ có đầu mối, nguồn lực, tiến độ và sản phẩm rõ ràng, đưa khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

THANH XUÂN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/lien-ket-3-nha-tim-giai-phap-dua-cam-ket-thanh-san-pham-ung-dung-hieu-qua-post1003119.html