Liên kết xây dựng vùng nguyên liệu tập trung
ĐBP - Ở các xã vùng cao tỉnh Điện Biên, sản xuất nông nghiệp trước đây chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, manh mún theo hộ gia đình. Điều này dẫn tới khó khăn trong việc mở rộng quy mô và tổ chức tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Những năm trở lại đây, cùng với mô hình hợp tác xã (HTX), nhiều địa phương đã đẩy mạnh liên kết với các hộ dân, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, phát triển các sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực, qua đó đem lại hiệu quả rõ rệt.
Cán bộ HTX Dứa Mường Nhà hướng dẫn người dân kỹ thuật tách cây giống dứa mật.
Bản Pu Lau, xã Mường Nhà có điều kiện tự nhiên khó khăn, địa hình chủ yếu là đồi, núi dốc. Tuy nhiên, những năm trở lại đây, Pu Lau trở thành điểm sáng về công tác xóa đói, giảm nghèo nhờ phát triển cây dứa mật. Dứa mật Pu Lau có xuất xứ từ Lào, do phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu nên chất lượng dứa cao, quả to, nhiều mật, được thị trường ưa chuộng.
Bản Pu Lau có 110 hộ, hơn 600 khẩu, cả bản đều trồng dứa mật. Những năm qua, việc trồng mới, mở rộng diện tích diễn ra nhanh chóng. Tính đến thời điểm hiện tại, tổng diện tích dứa mật tại Pu Lau khoảng 200ha. Với giá thành dao động từ 8.000 - 12.000 đồng/kg, dứa mật trở thành cây trồng chủ lực cho người dân nơi đây phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu.
Để phát triển Pu Lau trở thành vùng nguyên liệu tập trung của cây dứa mật, không thể thiếu sự đồng hành, hỗ trợ của HTX Dứa Mường Nhà. HTX đóng vai trò chủ lực trong liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm, xây dựng thương hiệu, đảm bảo đầu ra để người dân yên tâm mở rộng sản xuất.
Anh Thào A Giàng, Giám đốc HTX Dứa Mường Nhà cho biết: HTX có 22 thành viên, đều là người dân bản Pu Lau, tổng diện tích dứa cũ, trồng mới của các thành viên khoảng 50ha. Những năm qua nhờ tập trung hỗ trợ, phổ biến kỹ thuật trồng, chăm sóc dứa cho người dân nên diện tích dứa tăng mạnh, chất lượng sản phẩm ngày càng đồng đều. Đối với vùng nguyên liệu dứa Pu Lau, HTX cam kết thu mua với giá dao động từ 6.000 - 9.000 đồng/kg, chính vì vậy, việc trồng, thu hoạch dứa sẽ ổn định, người dân không lo lắng về tình trạng “được mùa mất giá”.
Nhờ liên kết các hộ dân, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, thương hiệu dứa mật Pu Lau ngày càng phát triển, khẳng định vị thế trên thị trường, được khách hàng ưa chuộng. Những năm trở lại đây, người dân chỉ cần đẩy mạnh sản xuất, mở rộng diện tích, các thương lái đến thu mua trực tiếp với giá cả cạnh tranh, đem lại nguồn lợi kinh tế không nhỏ cho bà con.
Tủa Chùa là xã miền núi vùng cao, với thổ nhưỡng đặc thù, nhiều khu vực hình thành vùng tiểu khí hậu riêng biệt. Chính vì vậy, các loại cây trồng thường phát triển chậm nhưng có chất lượng cao hơn khu vực đồng bằng. Trong số đó, cà gai leo trồng tại Tủa Chùa có giá trị dược lý cao, được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe.
Những năm trở lại đây, HTX Cà gai leo Tủa Chùa là đơn vị tiên phong, liên kết người dân, xây dựng chuỗi sản xuất khép kín từ trồng trọt đến chế biến, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Hiện tại HTX Cà gai leo Tủa Chùa đã cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch cà gai leo theo hướng hữu cơ, sử dụng các chế phẩm, phân bón sinh học cho hơn 70 hộ dân thuộc xã Tủa Chùa và Xá Nhè. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, 1ha cà gai leo thu hoạch 3 vụ/năm, mang lại thu nhập trên 300 triệu//ha/năm.
Anh Nguyễn Đỗ Hiệp, Giám đốc HTX Cà gai leo Tủa Chùa cho biết: Việc hướng dẫn các hộ dân về kỹ thuật giúp đảm bảo chất lượng đồng nhất, liên kết các khâu thành một quy trình nhất định. Qua đó đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn, chất lượng đối với sản phẩm hữu cơ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng, mở rộng vùng nguyên liệu tập trung tại địa phương. Hiện tại, các sản phẩm thô từ cà gai leo của các hộ dân đều được HTX thu mua, chế biến, đóng gói xuất bán cho doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Năm 2026, dự kiến HTX mở rộng diện tích cà gai leo thêm 7ha, tăng tổng diện tích vùng nguyên liệu liên kết giữa HTX và người dân lên gần 20ha.
Có thể thấy, việc phát triển vùng nguyên liệu thông qua mô hình HTX liên kết với người dân đem lại hiệu quả rõ rệt, tạo chỗ dựa vững chắc cho người dân yên tâm đẩy mạnh sản xuất. Việc liên kết, bao tiêu, đảm bảo đầu ra, xây dựng chỗ đứng, thương hiệu sản phẩm của các HTX giúp nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương theo hướng ổn định, bền vững.
