Liên minh châu Âu tăng tốc viện trợ cho Ukraine sau thượng đỉnh Mỹ - Trung - Nga
Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua 2 quyết định cho phép cung cấp thêm 1 tỷ euro viện trợ quân sự cho Ukraine, thông qua Cơ chế Hòa bình châu Âu (EPF).

Các lãnh đạo châu Âu và Ukraine trong cuộc họp của Liên minh các nước sẵn sàng hành động tại Berlin. (Ảnh: AP)
Khoản hỗ trợ được thực hiện dưới hình thức mua sắm chung các trang thiết bị quân sự, bao gồm cả vũ khí và những phương tiện không mang tính sát thương, để trang bị cho lực lượng vũ trang Ukraine.
Theo thông báo của Hội đồng EU, danh mục viện trợ gồm máy bay không người lái, thiết bị phòng không, đạn dược, phương tiện tác chiến điện tử, hệ thống radar và chất nổ. Các trang thiết bị dự kiến được bàn giao trước cuối năm 2027.
Quyết định mới là bước triển khai tiếp theo của thỏa thuận chính trị đạt được giữa các quốc gia thành viên EU ngày 25/9/2026, nhằm huy động tổng cộng 6,6 tỷ euro hỗ trợ Ukraine thông qua EPF.
Hội đồng EU khẳng định quyết định này tiếp tục thể hiện cam kết hỗ trợ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.
Theo số liệu do EU công bố, kể từ năm 2021, liên minh này đã cung cấp tổng cộng 11,8 tỷ euro từ EPF để hỗ trợ Ukraine.
Trong đó, 9,9 tỷ euro được sử dụng để hoàn trả chi phí viện trợ quân sự song phương của các quốc gia thành viên, còn 950 triệu euro dành cho hoạt động huấn luyện quân sự trong khuôn khổ Phái bộ Hỗ trợ quân sự EU tại Ukraine (EUMAM).
Ngoài ra, EU đã chuyển 3,5 tỷ euro lợi nhuận phát sinh từ các tài sản Nga bị phong tỏa thông qua EPF, để đáp ứng những nhu cầu ưu tiên của Ukraine, gồm đạn dược, hệ thống phòng không và máy bay không người lái.
Khoản này bao gồm hơn 1,5 tỷ euro trang thiết bị quân sự, được mua trực tiếp từ ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine.
Tránh được kịch bản đáng lo
Việc EU tiếp tục tăng viện trợ quân sự cho Ukraine diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang nỗ lực đóng vai trò chủ động trong các vấn đề liên quan sát sườn đến an ninh của chính mình.
Hội nghị thượng đỉnh ba bên tại Thâm Quyến giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc cuối cùng đã không diễn ra theo kịch bản mà châu Âu và nhiều nước lo ngại: một phiên bản Yalta mới, nơi ba cường quốc ngồi lại với nhau để thỏa thuận về phạm vi ảnh hưởng và quyết định tương lai của các quốc gia khác mà không có sự tham gia của họ.
Dù cuộc gặp tạo ra hình ảnh về sự hội tụ của ba nhà lãnh đạo quyền lực, kết quả thực tế không cho thấy một thỏa thuận mang tính bước ngoặt hay sự hình thành một trật tự thế giới mới. Đặc biệt, vấn đề Ukraine không được đề cập trong tuyên bố chung, còn châu Âu vẫn khẳng định sẽ không chấp nhận để số phận của mình và Ukraine bị quyết định bởi các cường quốc bên ngoài.
Vì vậy, thay vì trở thành một “Yalta 2.0” như những lo ngại ban đầu, hội nghị Thâm Quyến dường như chỉ dừng lại ở một cuộc gặp mang nhiều ý nghĩa biểu tượng hơn là tạo ra những thay đổi thực chất đối với cục diện quốc tế.
Xét từ góc độ châu Âu, hội nghị tại Thâm Quyến lại diễn ra vào một thời điểm khá thuận lợi.
Chỉ vài giờ sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, các nhà lãnh đạo châu Âu đã tập trung tại Berlin để tham dự cuộc họp của Liên minh các nước sẵn sàng hành động.
Cuộc họp là dịp để châu Âu thể hiện sự đoàn kết và cho thấy họ đang chủ động tìm cách giải quyết vấn đề, thay vì ngồi chờ quyết định từ các cường quốc khác. Quan trọng hơn, họ muốn chứng minh rằng mình vẫn đang tiếp tục các kế hoạch đã đề ra, bất chấp những diễn biến gây chú ý ở Thâm Quyến.
Thông điệp của châu Âu được thể hiện khá rõ trong cuộc họp báo sau đó. Có thể nói, họ không tỏ ra quá lo ngại trước cuộc gặp giữa ba nhà lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc.
“Một hội nghị theo kiểu Yalta sẽ không thể mang lại hòa bình. Tại hội nghị Yalta năm 1945, châu Âu đã bị các cường quốc chia nhau quyết định số phận. Chúng tôi sẽ không để điều đó xảy ra thêm một lần nữa”, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố.
Cùng quan điểm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng cuộc gặp tại Thâm Quyến không có quyền quyết định hay sắp xếp lại trật tự thế giới mà không có sự tham gia của châu Âu.
“Người châu Âu đã đưa ra lựa chọn: tự quyết định tương lai của mình. Châu Âu không phải là đối tượng để các nước khác đem ra bàn bạc hay phân chia. Chúng tôi là những quốc gia có tiếng nói và muốn tự xây dựng tương lai của mình”, ông Macron nói.
Có thể thấy, các thủ đô châu Âu đã phần nào thở phào nhẹ nhõm.
Trong 2 năm qua, châu Âu luôn lo ngại ông Trump có thể mất kiên nhẫn với cuộc xung đột Ukraine và bất ngờ đạt được một thỏa thuận riêng với ông Putin, mà không quan tâm đến ý kiến của Ukraine hay các nước châu Âu.



