Linh hoạt giữ mạch dạy học tại những vùng khó khăn

Tuy nhiên, tại không ít trường học, đặc biệt ở vùng khó khăn và những môn học đặc thù, chỉ tiêu đã có nhưng vẫn không tuyển đủ người. Địa phương đang nghiên cứu phương án điều hòa, biệt phái, thuyên chuyển giáo viên giữa các trường; đồng thời tiếp tục tổ chức tuyển bổ sung đối với những chỉ tiêu còn nhu cầu nhằm bảo đảm đủ giáo viên cho các môn học và duy trì chất lượng dạy học trong những năm tiếp theo.

Sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, ngành giáo dục đã giải quyết tình trạng cán bộ quản lý dôi dư, trong đó hơn 1.000 cán bộ quản lý được điều động, bố trí trở lại làm giáo viên.

Khả năng thu hút, giữ chân giáo viên

Thực tế tại Nghệ An, bài toán thiếu giáo viên không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở cơ cấu môn học, địa bàn công tác và khả năng thu hút, giữ chân giáo viên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực của các trường tiếp tục tăng khi yêu cầu tổ chức dạy học ngày càng cao.

Năm học 2026-2027, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Châu Cam, xã Châu Khê, được giao 6 chỉ tiêu giáo viên hợp đồng. Sau khi thông báo công khai, có 4 giáo viên trúng tuyển nhưng đến nay mới có 3 người nhận việc, gồm giáo viên Ngữ văn, Giáo dục công dân và Khoa học tự nhiên.

Ở vị trí giáo viên Toán, có một hồ sơ đăng ký và trúng tuyển nhưng người này không đến nhận việc do đồng thời trúng tuyển tại một trường khác. Trong khi đó, các môn Lịch sử và Địa lý, Công nghệ không có hồ sơ đăng ký.

Theo thầy giáo Lê Văn Tứ, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Châu Cam, nếu tính theo vị trí việc làm, ngoài 6 chỉ tiêu vừa được giao, nhà trường vẫn còn thiếu 6 giáo viên. Đối với những chỉ tiêu chưa tuyển được, trường đã xin ý kiến Sở Giáo dục và Đào tạo để điều chỉnh hoặc tiếp tục thông báo tuyển bổ sung.

Tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Cát Ngạn, xã Tam Đồng sau khi được giao 7 chỉ tiêu hợp đồng, nhà trường công khai các tiêu chí và tiếp nhận hồ sơ. Các môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh có từ 3-5 hồ sơ cho một chỉ tiêu, trong khi một số môn như Lịch sử, Âm nhạc, Tin học chỉ có một hồ sơ dự xét.

Nghệ An sẽ tập trung rà soát thiếu giáo viên theo từng môn, từng trường và từng địa bàn, thay vì chỉ tính theo tổng số.

Sự khác biệt này khiến các trường có điều kiện lựa chọn ứng viên không giống nhau. Ở những môn có nhiều người dự tuyển, nhà trường có thể lựa chọn ứng viên phù hợp hơn về chuyên môn và kết quả học tập. Ngược lại, với những môn chỉ có một hồ sơ, khả năng lựa chọn gần như không có.

Tại Trường Trung học Phổ thông Tương Dương 1, xã Tương Dương, trong 3 chỉ tiêu được giao, trường mới tuyển được giáo viên các môn Toán và Hóa học. Riêng môn Tin học không có hồ sơ dự tuyển và nhà trường tiếp tục thông báo để tìm ứng viên.

Ông Nguyễn Thanh Tuấn - Trưởng phòng Văn hóa Xã hội, xã Quỳnh Phú bộc bạch, nhiều trường học trên địa bàn không có giáo viên bộ môn Hóa và Địa lý, vì vậy rất khó khăn trong công tác bố trí chuyên môn giữa các trường. Tuyển giáo viên ngắn hạn đã kịp thời bổ sung giáo viên cho năm học mới, nhưng để đảm bảo đủ số lượng, đúng cơ cấu vùng miền, đúng môn, nhất là ở vùng khó, vùng xa rất cần giải pháp bền vững để thu hút và giữ chân giáo viên.

Ở Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Châu Cam, sau khi trúng tuyển, cô giáo Nguyễn Thị An, giáo viên Ngữ văn, đã nhanh chóng nhận việc và bắt đầu đứng lớp. Tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Huế, từng có một năm dạy hợp đồng tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Con Cuông, cô cho biết việc chuyển sang môi trường mới không gặp nhiều khó khăn dù đối tượng học sinh và cấp học có thay đổi.

Ngay sau khi tuyển được giáo viên, Ban Giám hiệu Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Châu Cam đã tổ chức dự giờ, hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên mới trong những ngày đầu đứng lớp. Cách làm này giúp giáo viên nhanh chóng thích nghi với môi trường, học sinh và yêu cầu chuyên môn của nhà trường.

Điều hòa nguồn lực, tiếp tục mở rộng tuyển dụng

Trong đợt tuyển dụng viên chức ngành Giáo dục năm 2026, toàn tỉnh còn 44 chỉ tiêu không tuyển dụng được, chủ yếu tập trung ở các môn đặc thù như Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục tại nhiều địa bàn.

Trong khi đó, theo rà soát của ngành Giáo dục Nghệ An đầu năm học 2026-2027, toàn tỉnh còn thiếu hơn 7.000 giáo viên theo định mức. Con số này chưa tính đầy đủ nhu cầu nhân lực để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở cấp Trung học cơ sở và Trung học phổ thông. Một số môn như Tiếng Anh, Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc tiếp tục thiếu giáo viên.

Trước thực tế đó, tỉnh Nghệ An đã giao 2.253 chỉ tiêu hợp đồng lao động theo Nghị định 235/2026/NĐ-CP cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong năm 2026 và 2027. Trong đó, các trường mầm non, tiểu học, Trung học cơ sở thuộc xã, phường được giao 1.925 chỉ tiêu; các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo được giao 328 chỉ tiêu. Số lượng này mới tương đương khoảng 30% số giáo viên còn thiếu theo định mức.

Theo quy định, thời hạn hợp đồng giáo viên tối đa 9 tháng, tương ứng một năm học. Các trường phải công khai nhu cầu, thành lập tổ xét hợp đồng, tiếp nhận và xét hồ sơ, công khai kết quả, ký hợp đồng và báo cáo kết quả thực hiện. Việc hợp đồng cũng không tạo quyền ưu tiên cho người lao động khi tham gia tuyển dụng, xét tuyển viên chức sau này.

Trước tình trạng thiếu giáo viên, tỉnh Nghệ An đã giao 2.253 chỉ tiêu hợp đồng lao động cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong năm 2026 và 2027, tuy nhiên số lượng này mới tương đương khoảng 30% số giáo viên còn thiếu theo định mức.

Để giải quyết tình trạng chỉ tiêu còn trống sau đợt tuyển đầu tiên, lãnh đạo Phòng Tổ chức cán bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết Sở sẽ yêu cầu các địa phương, đơn vị rà soát, thống kê cụ thể số vị trí chưa tuyển được. Những trường vẫn còn nhu cầu sẽ được tiếp tục tuyển bổ sung; trường hợp không còn nhu cầu, chỉ tiêu có thể được điều chuyển cho địa phương, đơn vị khác đang thiếu giáo viên.

Theo ông Nguyễn Quốc Khánh - Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, thời gian tới, ngành sẽ tập trung rà soát thiếu giáo viên theo từng môn, từng trường và từng địa bàn, thay vì chỉ tính theo tổng số. Với những vị trí khó tuyển, Sở sẽ phối hợp địa phương nghiên cứu phương án điều hòa, biệt phái, thuyên chuyển giáo viên giữa các trường; đồng thời tiếp tục tổ chức tuyển bổ sung đối với những chỉ tiêu còn nhu cầu. Ngành cũng sẽ tham mưu cấp có thẩm quyền tuyển dụng bổ sung biên chế, ưu tiên các môn học và địa bàn đang thiếu kéo dài.

Cùng với tuyển hợp đồng, Nghệ An đang thực hiện nhiều giải pháp điều hòa đội ngũ. Sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, ngành Giáo dục đã giải quyết tình trạng cán bộ quản lý dôi dư, trong đó hơn 1.000 cán bộ quản lý được điều động, bố trí trở lại làm giáo viên. Ngành cũng đang rà soát để tiếp tục biệt phái, thuyên chuyển giáo viên, góp phần cân đối đội ngũ giữa các trường.

Trước khi ký hợp đồng mới, các cơ sở giáo dục được yêu cầu ưu tiên bố trí đội ngũ viên chức hiện có dạy thêm giờ, tăng tiết đối với những phần việc còn thiếu. Chỉ khi vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu, nhà trường mới thực hiện hợp đồng theo tiết dạy hoặc theo vụ việc cụ thể.

Từ thực tế tại các trường cho thấy, giao chỉ tiêu hợp đồng mới là bước quan trọng nhưng chưa thể giải quyết toàn bộ bài toán thiếu giáo viên. Với những môn có nguồn tuyển dồi dào, việc tuyển dụng có thể hoàn thành nhanh. Ngược lại, ở các môn đặc thù, những địa bàn vùng cao, vùng sâu, vùng xa, việc có chỉ tiêu chưa đồng nghĩa với có người đăng ký.

Do đó, bên cạnh tiếp tục mở rộng nguồn tuyển, ngành Giáo dục Nghệ An cần tính toán giải pháp dài hạn gắn với cơ cấu đào tạo giáo viên, chính sách thu hút và điều kiện làm việc tại các địa bàn khó khăn. Việc xác định đúng nơi thừa, nơi thiếu, môn thừa, môn thiếu để điều hòa đội ngũ cũng là giải pháp cần được thực hiện thường xuyên.

Trong bối cảnh Nghệ An vẫn còn hàng nghìn giáo viên thiếu so với định mức, việc các trường tiếp tục tuyển bổ sung, điều chuyển giáo viên và chuẩn bị thêm nguồn tuyển dụng chính thức sẽ quyết định khả năng thu hẹp khoảng trống nhân lực. Sự chủ động và linh hoạt trong việc xoay chuyển cục diện nhân sự chính là chìa khóa quyết định để ngành Giáo dục xứ Nghệ bảo đảm đủ giáo viên cho các môn học và ổn định tâm lý cho cả người dạy lẫn người học.