Linh hoạt trong tổ chức thi công, đẩy nhanh tiến độ cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh

Linh hoạt trong tổ chức thi công

Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là dự án giao thông trọng điểm, có vai trò mở rộng không gian kết nối của Cao Bằng với Lạng Sơn và các trung tâm kinh tế lớn. Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy giao thương, du lịch và kết nối khu vực biên giới phía Bắc.

Trên toàn tuyến dự án giai đoạn 1, các doanh nghiệp dự án đồng loạt triển khai nhiều mũi thi công, trong đó, tập trung ưu tiên những hạng mục có khối lượng lớn, đặc biệt là các vị trí nền đường, cầu, hầm và khu vực có địa hình phức tạp. Theo ghi nhận, toàn tuyến hiện có hơn 2.000 cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng 897 máy móc, thiết bị được huy động, tổ chức thành 132 mũi thi công. Các nhà thầu phải triển khai công việc trong điều kiện địa hình miền núi hiểm trở, độ dốc lớn, địa chất phức tạp và thời tiết diễn biến khó lường.

Trong quá trình triển khai, phương án tổ chức thi công được điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thực tế. Các đơn vị tập trung nhân lực, thiết bị tại những vị trí đủ điều kiện thi công, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh khối lượng.

Nhờ sự vào cuộc của các địa phương, doanh nghiệp dự án và các nhà thầu, tiến độ tổng thể của dự án sớm khoảng 6 tháng so với kế hoạch ban đầu. Đến nay, giai đoạn 1 bàn giao đầy đủ mặt bằng để thi công tuyến chính Dự án. Cụ thể, bàn giao 833,55 ha/833,55 ha, đạt 100%, trong đó, địa phận tỉnh Cao Bằng 367,5 ha/367,5 ha; địa phận tỉnh Lạng Sơn 466,05 ha/466,05 ha.

Trên cơ sở tiến độ đạt được, chính quyền 2 tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng cùng liên danh nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án phấn đấu hoàn thành 93 km thuộc giai đoạn 1 và phần mở rộng tương ứng của giai đoạn 2 trước ngày 30/4/2027. Toàn bộ khối lượng nối tuyến đến Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh được đặt mục tiêu hoàn thành trong quý I/2028.

Chủ động ứng phó với mưa lũ, sạt lở

Dự án thi công trong mùa mưa đang đặt ra không ít thách thức đối với việc tổ chức thi công trên toàn tuyến. Đầu tháng 9, do ảnh hưởng của mưa lũ  khiến một số khu vực ngập lụt kéo dài. Tại nhiều vị trí dọc tuyến, đất đá bị sạt trượt, hình thành các cung trượt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động xây dựng cũng như an toàn của người và thiết bị.

Theo ông Nguyễn Đức Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, trước diễn biến phức tạp của thời tiết, Ban điều hành xác định công tác phòng, chống mưa lũ phải được triển khai chủ động từ sớm, từ xa. Trong đó, yêu cầu được đặt lên hàng đầu là bảo đảm an toàn cho người lao động, máy móc, thiết bị và người dân sinh sống tại khu vực lân cận dự án. Việc theo dõi diễn biến thời tiết, kiểm tra các vị trí có nguy cơ sạt lở, ngập úng được tăng cường. Khi xuất hiện nguy cơ mất an toàn, đơn vị chủ động tổ chức phương án bảo vệ người và thiết bị, điều chỉnh kế hoạch thi công phù hợp.

Đặc thù của dự án là tuyến đường đi qua khu vực miền núi với nhiều đoạn đào sâu, đắp cao, địa hình chia cắt và điều kiện địa chất phức tạp. Vì vậy, mưa lớn không chỉ làm gián đoạn thi công mà còn có thể gây phát sinh khối lượng xử lý nền đường, taluy và các công trình liên quan. Trong bối cảnh đó, việc tổ chức thi công linh hoạt, ưu tiên những hạng mục có thể triển khai trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, đồng thời tranh thủ các ngày khô ráo để tăng sản lượng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giữ nhịp tiến độ.

Giai đoạn 1 dự án đã hoàn thành thảm bê tông nhựa một bên tuyến với chiều dài 62 km từ Đồng Đăng đến Đông Khê.

Áp lực nguồn vốn và vật liệu

Bên cạnh yếu tốt thời tiết và địa hình, nhu cầu vốn trong giai đoạn 2026 - 2028 là một trong những vấn đề lớn đối với dự án, nhất là nguồn vốn phục vụ giải phóng mặt bằng và thi công hoàn thiện. 

Đến nay, vốn ngân sách Nhà nước được bố trí 10.273,092 tỷ đồng/17.987,745 tỷ đồng cần thiết để triển khai hoàn chỉnh dự án theo quy mô nền đường 22 m. Như vậy, phần vốn ngân sách Nhà nước còn cần bổ sung 7.714,653 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2028. Riêng trong năm 2026, nhu cầu vốn ngân sách cần bổ sung khoảng 3.140 tỷ đồng. Đây được xác định là nguồn lực quan trọng để bảo đảm tiến độ thi công và thực hiện dự án theo các quy định hiện hành. Doanh nghiệp dự án kiến nghị UBND tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành nhằm bảo đảm nguồn vốn theo tiến độ triển khai.

Cùng với vốn, nguồn cung vật liệu đang là một “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ khi dự án bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Đáng chú ý, nguồn đá phục vụ thi công lớp bê tông nhựa tạo nhám còn hạn chế, chủ yếu phụ thuộc vào mỏ đá Khau Đêm, tỉnh Lạng Sơn. Trong khi đó, mỏ đá này đang cung cấp vật liệu chủ yếu cho Dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, khiến khả năng đáp ứng nhu cầu vật liệu cho cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh không đảm bảo trong thời gian cao điểm. Ngoài ra, từ tháng 3/2026, giá xăng dầu trong nước tăng mạnh và duy trì ở mức cao, làm gia tăng đáng kể chi phí nhiên liệu, vận chuyển và chi phí vận hành máy thi công của dự án.

Nếu nguồn vật liệu không  bảo đảm ổn định, việc tổ chức thi công các hạng mục hoàn thiện có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt khi dự án đang cần duy trì sản lượng cao để đáp ứng các mốc tiến độ đã đề ra.

Quyết tâm giữ tiến độ trong điều kiện khó khăn

Với mục tiêu hoàn thành theo kế hoạch, áp lực đối với chủ đầu tư, doanh nghiệp dự án và các nhà thầu là rất lớn. Trong ngắn hạn, bài toán đặt ra là vừa duy trì tốc độ thi công, vừa kiểm soát an toàn trong mùa mưa lũ; đồng thời bảo đảm nguồn vốn, vật liệu và mặt bằng phục vụ các mũi thi công.

Việc tiến độ hiện tại đang sớm hơn khoảng 6 tháng so với kế hoạch ban đầu tạo dư địa nhất định cho dự án ứng phó với những tác động bất lợi của thời tiết và các yếu tố khách quan. Tuy nhiên, để duy trì kết quả này, các nguồn lực về vốn, vật liệu và tổ chức thi công cần được bảo đảm liên tục. Trên công trường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, việc tăng tốc trong mùa mưa vì thế không đơn thuần là tăng số lượng máy móc hay nhân lực, mà còn là bài toán điều hành linh hoạt, chủ động phòng ngừa rủi ro và tận dụng từng khoảng thời gian thuận lợi.

Nếu các nút thắt về vốn, vật liệu và mặt bằng tiếp tục được tháo gỡ, cùng với việc kiểm soát tốt tác động của mưa lũ, các mốc tiến độ mà dự án đặt ra sẽ có thêm cơ sở để được bảo đảm, hướng tới mục tiêu hoàn thành toàn tuyến kết nối đến Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh trong quý I/2028.