Loại cá trước bán rẻ nay thành đặc sản, người trung niên nên ăn giúp nhuận tràng, ổn định đường huyết

Cá khoai – đặc sản biển nổi tiếng

Khác với các loại cá biển thường thấy, cá khoai (hay còn gọi là cá cháo) có ngoại hình khá… "yếu đuối". Thân cá thon dài, màu trắng đục nõn nà, không hề có vảy và xương thì mềm như sụn.

Cá sống ở vùng biển ven bờ, thường tập trung nhiều ở miền Trung, Thái Bình (cũ), Vũng Tàu (cũ). Cá khoai chỉ có từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau.

Vì sao cá khoai còn gọi là cá cháo? Vì thịt cá cực kỳ mềm. Khi nấu chín, thịt cá trắng muốt, tan trong miệng như ăn cháo, ngọt lịm và hoàn toàn không có xương dăm (chỉ có một dây sống lưng rất mềm).

Trước đây, ở các tỉnh miền Trung và miền Nam, cá khoai thường được ngư dân đánh bắt số lượng lớn vào mùa vụ. Vì dễ hỏng, khó bảo quản nên giá cá khá rẻ, thường được dùng để nấu canh chua, chiên giòn hoặc kho tiêu trong những bữa cơm thường ngày.

Khi nhu cầu thưởng thức đặc sản tăng cao, nguồn cung không đủ đáp ứng, giá cá khoai vì thế cũng tăng lên đáng kể. Từ món ăn bình dân, cá khoai dần có mặt trong thực đơn của nhiều nhà hàng, thậm chí được xem là món "đặc sản mùa" với mức giá không hề rẻ.

Cá khoai - món đặc sản vùng biển.

Thành phần dinh dưỡng của cá khoai

Theo nghiên cứu, cá khoai rất giàu dinh dưỡng với nhiều protein, chất béo, vitamin và các dưỡng chất thiết yếu. Trong 100g cá khoai có chứa 220 calo, 10g chất béo, hơn 18mg cholesterol, 15g protein và 4g chất xơ.

Nhờ hàm lượng calo cao, cá khoai tạo cảm giác no mà không gây béo, hỗ trợ giảm cân hiệu quả. Đặc biệt, protein dồi dào trong cá khoai dễ tiêu hóa, giúp cải thiện quá trình tiêu hóa. Ngoài ra, loại protein này còn hỗ trợ xây dựng và duy trì khối cơ nạc, thúc đẩy quá trình trao đổi chất hiệu quả.

Theo Đông y, cá khoai có vị ngọt, tính mát, không độc, giúp bổ hư, làm mát huyết, nhuận tràng và hỗ trợ chức năng ngũ tạng. Nhờ những đặc tính này, cá khoai đặc biệt tốt cho người bị suy nhược, nóng trong, huyết hư, nhiệt miệng khô khát, táo bón, ho khan. Thậm chí những người mắc bệnh tiểu đường ăn rất tốt giúp ổn định đường huyết.

Cách chế biến món ăn từ cá khoai

Cá khoai thường được chế biến thành lẩu cá khoai chua cay (đặc sản Quảng Bình), canh chua cá khoai, cháo cá khoai và cá khoai nhúng giấm. Dưới đây là các món ăn từ cá khoai.

Canh chua cá khoai

Chuẩn bị: Cá khoai, dứa, cà chua, ớt, hành lá, giá đỗ, rau ngổ, rau mùi tàu, thì là.

Sơ chế:

Cá khoai cắt đầu, rút ruột, bóc bỏ phần trắng bên trong bụng, rửa sạch cùng chanh vừa giúp khử tanh vừa giúp đanh cá hơn, để ráo.

Cá để nguyên hoặc cắt khúc rồi ướp với 1 thìa cà phê muối, 1/2 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê hạt tiêu, 1/4 thìa cà phê bột nghệ (hoặc chút nghệ tươi giã), hành băm trong khoảng 15-20 phút.

Cà chua bổ múi cau, dứa thái vát, hành lá, rau mùi tàu, thì là cắt nhỏ.

Thực hiện:

Phi thơm hành, cho 1/2 cà chua vào xào tạo màu, thêm dứa và lượng nước vừa đủ, nêm nếm gia vị phù hợp.

Khi nước sôi, cho cá khoai và số cà chua bổ múi cau còn lại vào. Nếu thích ăn chua có thể thêm nước cốt me hoặc tăng lượng cà chua lên, đun lửa vừa, không đảo để tránh nát cá. Khi cá chuyển sang màu trắng là đã chín, cho thì là, rau ngổ, hành lá, giá đỗ và ớt vào, tắt bếp.

Công dụng: Canh chua cá khoai có tác dụng rất tốt trong việc bổ máu huyết, thanh nhiệt, trị táo bón, giảm đau đầu chóng mặt, tăng huyết áp và các chứng bệnh liên quan đến nóng nhiệt.

Cháo cá khoai

Chuẩn bị:

Cá khoai tươi: 500g - 1kg.

Gạo tẻ: 1 bát (có thể trộn thêm ít gạo nếp).

Gia vị: Hành tím, gừng, hành lá, ngò rí (rau mùi), thì là, ớt, nước mắm, hạt nêm, bột ngọt, tiêu, dầu ăn.

Rau ăn kèm: Rau đắng, cải bẹ xanh, giá, hẹ.

Sơ chế:

Cá khoai: Rửa sạch, bỏ đầu, đuôi, ruột. Cắt đôi nếu cá to. (Có thể ngâm cá với nước muối loãng pha chút chanh khoảng 5-10 phút để thịt săn chắc, bớt tanh).

Ướp cá với 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê bột ngọt, 1 muỗng cà phê nước mắm, hành tím băm, gừng cắt sợi, tiêu trong 15-20 phút.

Gạo: Vo sạch, rang sơ trên chảo đến khi gạo vàng thơm (giúp cháo thơm và không bị nồng).

Thực hiện:

Cho gạo đã rang vào nồi nước (khoảng 1.5 - 2 lít), đun sôi. Khi cháo sôi, hạ nhỏ lửa ninh đến khi hạt gạo nở bung, nhừ.

Trong lúc đợi cháo, có thể phi thơm hành tím, cho cá đã ướp vào xào nhẹ tay đến khi cá săn lại (cách này giúp cá chắc hơn).

Khi cháo nhừ, cho cá (đã ướp hoặc đã xào) vào nồi cháo. Đun sôi nhẹ lại trong khoảng 3-5 phút cho cá chín tới. Lưu ý: Không đảo mạnh tay để cá không bị vữa.

Nêm nếm lại gia vị (nước mắm, hạt nêm) cho vừa khẩu vị.

Cho hành lá, ngò rí, thì là cắt nhỏ và nhiều tiêu vào, tắt bếp.

Công dụng: Cháo cá khoai thích hợp để bồi bổ dinh dưỡng cho người già và trẻ em suy dinh dưỡng, thích hợp cho người biếng ăn, mệt mỏi, trẻ em còi cọc chậm lớn. Ngoài ra món ăn này còn giúp bổ hư, dưỡng tỳ vị, sinh tân...

Cá khoai nấu canh chua rau cần

Chuẩn bị: Cá khoai, rau cần, cà chua, hành tím, ớt, hành lá, thì là, me chua.

Sơ chế:

Cá khoai làm sạch, cắt đôi hoặc thành khúc vừa ăn.

Rau cần nước rửa sạch, thái khúc khoảng 5cm.

Cà chua rửa sạch, lột vỏ và băm nhỏ (hoặc thái múi cau).

Ớt cắt lát, hành tím băm nhỏ.

Hành lá cắt khúc 3cm, thì là cắt nhỏ.

Đun chín 2 trái me chua, sau đó lọc lấy nước cốt. Hòa tan nước cốt me với 2 muỗng canh nước mắm và một vài lát ớt đã cắt. Cho cá khoai đã sơ chế vào hỗn hợp nước me này và ướp khoảng 15 phút. Việc ướp cá với nước me sẽ giúp cá thấm vị chua nhẹ, đậm đà và thịt cá săn chắc hơn khi nấu.

Thực hiện:

Đặt nồi lên bếp, cho một thìa dầu ăn vào phi thơm hành tím băm. Tiếp theo, cho cà chua vào xào chín. Để cà chua nhanh mềm và lên màu đẹp, hãy nêm thêm 1/2 muỗng cà phê muối. Sau đó, đổ một lượng nước vừa đủ vào nồi và đun sôi.

Khi nước canh sôi già, nhẹ nhàng cho phần cá khoai đã ướp vào nồi. Đợi nước sôi lăn tăn trở lại, thả rau cần vào. Dùng muỗng canh ấn nhẹ cho rau chìm xuống, lưu ý thao tác nhẹ nhàng để tránh làm nát thịt cá khoai vốn rất mềm. Khi nước sôi bùng lên lần nữa thì tắt bếp ngay. Nêm lại với 1/2 muỗng cà phê bột ngọt và 1 muỗng cà phê hạt nêm cho vừa khẩu vị. Cuối cùng, cho hành lá và thì là vào rồi múc ra tô.

Công dụng: Canh cá khoai nấu rau cần có công dụng chữa chứng nội nhiệt khó lên cân, hợp với những người hay đau đầu chóng mặt, tăng huyết áp, ho khan, bổ mát máu huyết.

Lẩu cá khoai

Chuẩn bị:

500g cá khoai; 200g thịt nạc xay; 2 quả cà chua; 1 củ hành tây; 2 nhánh sả; 3 trái ớt; 15g hành tím băm; 15g húng quế; 15g lá chúc; 500g bún tươi; các loại rau ăn kèm (tùy thích); 1,5l nước dùng gà; 1 muỗng canh nước cốt chanh; Hạt nêm, gói lẩu thái.

Sơ chế:

Mang cá khoai rửa sạch với nước muối loãng, mổ bụng bỏ ruột, rồi rửa lại cho sạch, sau đó mang đi cắt thành từng khúc vừa ăn. Tiếp theo, cho cá vào tô ướp thêm muỗng canh nước cốt chanh để khử mùi tanh và tăng hương vị món lẩu.

Cho thịt xay ra bát, cho vào 2/3 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng canh hành tím băm, rồi trộn đều lên để thịt thấm vị, sau đó bạn mang vo thành từng viên thịt.

Cà chua rửa sạch, cắt múi cau. Hành tây bóc vỏ, cắt thành lát mỏng, còn sả cắt lát mỏng, lá quế rửa sạch cắt nhỏ. Đối với các loại rau ăn kèm đem rửa sạch, cắt khúc vừa ăn.

Thực hiện:

Bắc nồi lên bếp, cho vào 2 muỗng canh dầu ăn và đun cho nóng, cho tiếp sả, hành tây cắt lát rồi phi thơm. Kế tiếp, cho vào cà chua xào cho mềm thì cho 1.5 lít nước dùng gà vào nồi.

Tăng lửa lớn rồi khuấy đều lên cho các nguyên liệu hòa quyện lại với nhau, thêm vào 1 gói gia vị lẩu thái và lá chúc vò sơ, ớt đập dập rồi khuấy đều 5 phút.

Sau 5 phút, cho thịt viên và cá khoai vào nồi, nấu đến khi cá khoai chín thì vớt ra tránh cá không bị nát, thêm ít lá húng quế vào là có thể dùng.

Công dụng: Lẩu cá khoai là một món ăn không thể thiếu với những người mắc bệnh đái tháo đường, người hay mệt mỏi, đau đầu chóng mặt, bổ máu huyết, đặc biệt là những người có sắc mặt và thể hình khô khan.