Loại hoa mệnh danh là 'thần dược' cho gan, nấu món gì cũng ngon

Atiso (Cynara scolymus) là loại cây có nguồn gốc từ khu vực Địa Trung Hải, được trồng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới. Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, atiso chứa nhiều chất xơ, vitamin C, folate, kali, magie cùng các hợp chất chống oxy hóa như cynarin, chlorogenic acid và flavonoid.

Những hoạt chất này được cho là có khả năng hỗ trợ chức năng gan, thúc đẩy quá trình tiết mật và giúp cơ thể đào thải các sản phẩm chuyển hóa hiệu quả hơn.

Atiso là loại hoa phổ biến có rất nhiều công dụng cho sức khỏe, đặc biệt là gan. Ảnh: Unsplash.

Các lợi ích nổi bật của hoa atiso

Atiso từ lâu đã nổi tiếng là nguyên liệu giúp thanh nhiệt, hỗ trợ chức năng gan và cung cấp nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.

Giàu chất chống oxy hóa

Theo Healthline, atiso nằm trong nhóm thực phẩm có hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Các polyphenol và flavonoid giúp trung hòa gốc tự do, hạn chế tổn thương tế bào do quá trình oxy hóa.

Hỗ trợ sức khỏe gan

Atiso từ lâu được xem là thực phẩm có lợi cho gan nhờ chứa các hợp chất hoạt tính sinh học như cynarin, chlorogenic acid và flavonoid. Một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất lá atiso có thể hỗ trợ tăng tiết mật, giảm men gan và cải thiện chức năng gan ở người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu.

Giúp tiêu hóa tốt hơn

Atiso giàu chất xơ và inulin - dạng prebiotic có lợi cho hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó, thực phẩm này có thể hỗ trợ nhu động ruột, giảm táo bón và cải thiện sức khỏe tiêu hóa.

Hỗ trợ kiểm soát cholesterol

Một số nghiên cứu cho thấy các hoạt chất trong atiso có thể góp phần giảm cholesterol LDL ("cholesterol xấu") và hỗ trợ chuyển hóa chất béo. Điều này có lợi cho sức khỏe tim mạch và gián tiếp giảm gánh nặng cho gan.

Atiso ăn thế nào ngon? 6 cách chế biến đơn giản, bổ dưỡng

Atiso không chỉ dùng để pha trà mà còn có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Với vị ngọt thanh tự nhiên, phần đế hoa mềm bùi và hương thơm đặc trưng, atiso là nguyên liệu được ưa chuộng trong nhiều nền ẩm thực trên thế giới.

Trà atiso

Theo Sohu, một ly trà atiso mát lạnh vào ngày hè hoặc một tách trà nóng vào buổi sáng không chỉ giúp giải khát mà còn mang đến cảm giác thư giãn, dễ chịu.

Nguyên liệu: 2 bông atiso tươi hoặc 20-30 g hoa, lá hoặc thân atiso khô, 2 lít nước, đường phèn hoặc mật ong (tùy khẩu vị), vài lát chanh tươi (tùy chọn).

Cách thực hiện: Rửa sạch bông atiso, tách bỏ những cánh già bên ngoài. Cắt hoa thành từng phần nhỏ. Ngâm atiso trong nước nóng 5-10 phút. Thêm đường phèn, vài lát chanh để tăng hương vị. Trà có màu vàng nhạt, vị hơi ngọt và chát nhẹ, hậu vị ngọt đặc trưng.

Hấp chín

Đây là cách thưởng thức atiso đơn giản và phổ biến nhất. Cách chế biến này giúp giữ lại gần như trọn vẹn hương vị tự nhiên và các dưỡng chất có trong atiso.

Cách làm: Rửa sạch bông atiso. Hấp khoảng 30-40 phút. Tách từng cánh chấm muối tiêu chanh hoặc sốt mayonnaise, sốt bơ tỏi, mayonnaise.

Atiso nướng tỏi

Trong ẩm thực phương Tây, atiso thường xuất hiện như một món ăn kèm hoặc món khai vị. Sau khi hấp sơ, atiso được phết dầu ô liu, thêm tỏi, tiêu hoặc các loại thảo mộc rồi đem nướng đến khi bề mặt vàng nhẹ. Món ăn có hương thơm hấp dẫn, vị ngọt thanh tự nhiên và rất dễ kết hợp với các món thịt nướng.

Atiso có thể được chế biến thành nhiều món ngon nhờ hương thơm đặc trưng và lợi ích bổ dưỡng. Ảnh: FoodandWine.

Làm salad

Atiso cũng là nguyên liệu lý tưởng cho các món salad thanh mát.

Cách chế biến: Phần lá non và đế hoa được hấp khoảng 6-8 phút rồi để nguội. Atiso được ngâm cùng nước cốt chanh trong vài giờ để tăng hương vị. Sau đó cần trộn atiso với rau xà lách, cà chua bi và nước sốt là đã có món salad giàu chất xơ, ít calo và tốt cho sức khỏe. Có thể kết hợp thêm sốt mè rang hoặc tương mè.

Canh sườn hầm atiso

Khi được hầm cùng sườn non, hoa atiso tiết ra vị ngọt thanh tự nhiên, hòa quyện với vị béo nhẹ của thịt tạo nên nước dùng đậm đà nhưng không ngấy. Phần đế hoa mềm, bùi và thơm là phần được nhiều người yêu thích nhất.

Nguyên liệu chính: 1 bông atiso, 500 g sườn non, hành lá, ngò rí, gia vị vừa ăn.

Cách chế biến: Sườn được chần sơ để loại bỏ tạp chất, sau đó hầm cùng atiso trong khoảng 45-60 phút đến khi mềm. Cuối cùng nêm nếm vừa ăn và thêm hành lá, ngò rí để tăng hương vị.

Atiso xào tỏi

Phần đế hoa hoặc thân non atiso được thái lát mỏng, xào nhanh với tỏi phi thơm. Chế biến nhanh trong 10-15 phút. Cách chế biến này giữ được độ giòn và vị ngọt tự nhiên.

Lưu ý khi sử dụng atiso

Dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo không nên lạm dụng atiso trong thời gian dài hoặc sử dụng với lượng quá lớn. Việc uống quá nhiều trà atiso hoặc dùng các sản phẩm chiết xuất atiso liên tục có thể ảnh hưởng đến cân bằng hoạt động của gan và hệ tiêu hóa ở một số người.

Atiso cũng có tác dụng lợi mật và lợi tiểu nhẹ. Vì vậy, nếu bạn đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc có vấn đề về thận, việc tiêu thụ quá nhiều có thể làm tăng gánh nặng cho cơ thể. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng với lượng vừa phải.

Những người bị tắc mật, sỏi mật hoặc có bệnh lý đường mật nên tránh ăn atiso, vì chúng có thể kích thích tiết mật và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.

Những người đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc giảm cholesterol nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn atiso để tránh tương tác thuốc.