Loạt chính sách y tế mới có hiệu lực từ 1/7

Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách y tế mới chính thức có hiệu lực. Dưới đây là những điểm đáng chú ý:

Luật Phòng bệnh 2025

Luật Phòng bệnh 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh". Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh sang phòng, chống bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm công tác phòng bệnh.

Luật cũng quy định nhiều biện pháp phòng bệnh như giám sát dịch tễ, khai báo bệnh, đánh giá nguy cơ, cách ly y tế, kiểm dịch, tiêm chủng và ứng phó với dịch bệnh. Đồng thời, ưu tiên tiếp cận dịch vụ phòng bệnh cho người cao tuổi, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số.

Hóa đơn khám bệnh BHYT dưới 379.500 đồng được miễn phí

Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định mức chi phí Bảo hiểm y tế chi trả 100% cho một lần khám bệnh, chữa bệnh là thấp hơn 15% mức lương cơ sở.

Từ 1/7, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Như vậy, người bệnh khi đi khám bệnh, chữa bệnh BHYT mà mức chi cho một lần khám bệnh, chữa bệnh thấp hơn 379.500 đồng thì được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí.

Mở rộng quyền lợi BHYT khi khám ngoại trú trái tuyến

Từ 1/7, Quỹ BHYT thanh toán 50% khi người tham gia BHYT đi khám ngoại trú tại:

- Cơ sở cấp cơ bản mà trước ngày 1/1/2025 được xác định là tuyến tỉnh, tuyến trung ương (hoặc tương đương tuyến tỉnh, tuyến trung ương).

- Cơ sở cấp cơ bản, có tổng điểm đánh giá năng lực chuyên môn từ 50 đến dưới 70 điểm, trừ cơ sở trước ngày 1/1/2025 đã được xác định là tuyến huyện.

- Cơ sở cấp chuyên sâu mà trước ngày 1/1/2025 đã được xác định là tuyến tỉnh hoặc tương đương tuyến tỉnh.

Đưa vaccine HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc

Từ ngày 1/7, bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng.

Theo lộ trình của Bộ Y tế, vaccine HPV sẽ được ưu tiên tiêm miễn phí cho trẻ em gái từ 9 đến dưới 15 tuổi, tùy kế hoạch triển khai tại từng địa phương, tiêm chủ yếu tại trường học và cơ sở y tế công lập.

Loạt chính sách y tế mới có hiệu lực từ 1/7/2026

Người gặp tai biến nặng sau tiêm chủng được Nhà nước bồi thường

Theo Điều 50 Nghị định 165/2025/NĐ-CP quy định các trường hợp được bồi thường khi sử dụng vắc xin, sinh phẩm trong Chương trình tiêm chủng mở rộng, tiêm chủng chống dịch cụ thể:

- Người tiêm chủng bị tai biến nặng sau khi tiêm chủng để lại di chứng dẫn đến khuyết tật: bồi thường bằng 30 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường.

- Người được tiêm chủng bị tử vong: bồi thường 100 triệu đồng.

Ngoài ra, Điều 51 Nghị định 165/2026/NĐ-CP cũng quy định Nhà nước thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp bị tai biến sau tiêm chủng mà chưa được quỹ bảo hiểm y tế chi trả.

Có quy định mới về chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí

Thông tư của Bộ Y tế quy định rõ nguyên tắc triển khai các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí. Theo đó, việc hỗ trợ phải dựa trên thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám chữa bệnh; không được thu tiền hoặc gắn với các điều kiện thương mại.

Đồng thời, chương trình không được tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị của bác sĩ và Quỹ Bảo hiểm y tế không thanh toán đối với số thuốc đã được hỗ trợ miễn phí.

Nhà nước cấp kinh phí đào tạo sau đại học ngành y học dự phòng

Theo Điều 40 Luật Phòng bệnh 2025 Nhà nước hỗ trợ người sau đại học thuộc lĩnh vực y học dự phòng nhằm phát triển nguồn nhân lực làm công tác phòng bệnh bao gồm:

- Hỗ trợ toàn bộ học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt trong toàn khóa học nếu học tại cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực sức khỏe của Nhà nước;

- Hỗ trợ tiền đóng học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt trong toàn khóa học tương ứng với mức quy định tại điểm a khoản này nếu học tại cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực sức khỏe của tư nhân.

Đồng thời, Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân cấp học bổng hoặc trợ cấp cho người học đại học, sau đại học thuộc lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng.

Bổ sung quy định hỗ trợ hàng tháng với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 192/2026/NĐ-CP quy định trong thời gian công tác, nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản được hỗ trợ hằng tháng.

Khoản 2 Điều 7 quy định mức hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản bằng 0,7 lần hoặc 0,5 lần so với mức lương cơ sở, cụ thể như sau:

Phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu

Nghị định mới quy định phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng. Chính sách cũng áp dụng đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người và phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành có mức sinh dưới mức sinh thay thế.

Ngoài ra, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con, nếu đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Phụ nữ mang thai được khám và thực hiện sàng lọc trước sinh đối với 04 bệnh cơ bản gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia. Trẻ sơ sinh được sàng lọc 05 bệnh cơ bản gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không quá 900.000 đồng/trường hợp; sàng lọc sơ sinh tối đa không quá 600.000 đồng/trường hợp.

Từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, chính sách này ưu tiên áp dụng cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, bảo trợ xã hội, người dân tại địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo. Từ ngày 01/01/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hưởng hỗ trợ theo quy định.

Chủ tịch tỉnh sẽ cấp phép quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Nghị quyết 21/2026 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế do Chính phủban hành bắt đầu áp dụng từ ngày 1/7, quy định: Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ thực hiện toàn bộ các thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề, bao gồm cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi. Quy định này cũng áp dụng với các chứng chỉ hành nghề đã được cấp trước đây.

Thủ tục đăng ký nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe cũng được chuyển giao toàn bộ thẩm quyền giải quyết từ Bộ Y tế sang Chủ tịch UBND cấp tỉnh từ ngày 1/7.

Theo khoản 1 Điều 1 Thông tư 21/2026/TT-BYT, Bộ Y tế phân cấp thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đánh giá, đánh giá duy trì, đánh giá thay đổi, bổ sung dược liệu đạt GACP; Cấp lại, thu hồi Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP.

103 bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước khi sinh

Theo Phụ lục Thông tư 12/2026/TT-BYT đã quy định Danh mục 103 bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc trước khi sinh và sơ sinh bao gồm:

• 70 bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 12/2026/TT-BYT.

• 33 bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc sơ sinh quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 12/2026/TT-BYT.

Ngoài ra, Bộ Y tế giao Cục Dân số định kỳ 2 năm một lần hoặc khi có yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật hoặc pháp lý chủ trì rà soát, đề xuất bổ sung Danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc

137 trường hợp được tiết lộ giới tính thai nhi

Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 11/2026/TT-BYT xác định giới tính thai nhi phục vụ chẩn đoán và điều trị là việc sử dụng các kỹ thuật chuyên môn để xác định cặp nhiễm sắc thể giới tính, gen biệt hóa giới tính hoặc kiểu hình giới tính của thai nhi nhằm phục vụ chẩn đoán các bệnh lý di truyền có đặc điểm biểu hiện khác nhau giữa nam và nữ.

Theo đó, Danh mục các bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị từ 1/7/2026 được quy quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 11/2026/TT-BYT.