Loạt ngân hàng đồng loạt hạ lãi suất, NHNN tăng cường thanh tra các tổ chức tín dụng

Đồng loạt giảm lãi suất huy động

Thị trường tiền tệ ghi nhận làn sóng điều chỉnh lãi suất tại các ngân hàng thương mại trong những tuần đầu tháng 11/2026. Theo thông tin từ NHNN, đến đầu tháng 11, toàn bộ 46 ngân hàng thương mại đã giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm đối với lãi suất tiền gửi niêm yết ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng 100% vốn nước ngoài phổ biến giảm 0,5 điểm phần trăm/năm. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có mức điều chỉnh mạnh hơn, khoảng 0,5-0,7 điểm phần trăm/năm.

Ngân hàng đồng loạt hạ lãi suất, NHNN tăng cường thanh tra.

Diễn biến này diễn ra sau khi NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm chủ trương giảm mặt bằng lãi suất, không chạy đua tăng lãi suất huy động gây cạnh tranh thiếu lành mạnh và ảnh hưởng đến ổn định thị trường tiền tệ.

Một số ngân hàng tiếp tục điều chỉnh biểu lãi suất trong những ngày gần đây. Ngày 13/11, BIDV giảm 0,2 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 15-18 tháng, xuống còn 6,6%/năm. Các kỳ hạn còn lại cơ bản được giữ nguyên, trong đó kỳ hạn 12-13 tháng và 24-36 tháng cùng ở mức 6,8%/năm.

Tại VPBank, biểu lãi suất mới cập nhật ngày 14/11 cho thấy ngân hàng này giảm lãi suất huy động ở cả kênh tại quầy và trực tuyến. Mức giảm mạnh nhất là 0,4 điểm phần trăm/năm. Lãi suất trực tuyến kỳ hạn 15-18 tháng còn 7,1%/năm, trong khi kỳ hạn 24 tháng giảm xuống 6,9%/năm.

TPBank cũng điều chỉnh giảm 0,1 điểm phần trăm/năm tại nhiều kỳ hạn đối với tiền gửi tại quầy, áp dụng cho các kỳ hạn từ 1-36 tháng. Lãi suất tiết kiệm trực tuyến được giữ nguyên, mức cao nhất hiện còn 5,85%/năm.

Những điều chỉnh trên cho thấy xu hướng giảm lãi suất huy động vẫn tiếp diễn, dù mức độ và phạm vi giảm giữa các ngân hàng chưa hoàn toàn đồng nhất.

Hơn 463.500 tỷ đồng cho vay ưu đãi

Không chỉ ở đầu vào, mặt bằng lãi suất cho vay cũng đang được điều chỉnh theo hướng giảm. Theo tổng hợp của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, lãi suất cho vay đối với các giao dịch mới bình quân đã giảm khoảng 0,2-0,5 điểm phần trăm/năm.

Đáng chú ý, tính đến đầu tháng 11/2026, hơn 20 tổ chức tín dụng đã công bố các chương trình giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2 điểm phần trăm/năm. Một số ngân hàng áp dụng mức giảm sâu hơn, khoảng 3-3,25 điểm phần trăm/năm.

Tổng quy mô các gói tín dụng giảm lãi suất được công bố đạt khoảng 463.500 tỷ đồng. Đây là nguồn lực đáng kể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân tiếp cận vốn với chi phí thấp hơn, nhất là trong giai đoạn cao điểm sản xuất, kinh doanh cuối năm.

Tuy nhiên, mức giảm lãi suất công bố không đồng nghĩa tất cả khách hàng đều được hưởng mức giảm như nhau. Lãi suất thực tế còn phụ thuộc vào hồ sơ tín dụng, lĩnh vực vay, thời hạn vay, tài sản bảo đảm và chính sách của từng ngân hàng.

Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là lãi suất huy động thực tế tại một số ngân hàng vẫn có thể cao hơn biểu niêm yết do các chương trình ưu đãi riêng, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế thường tăng vào những tháng cuối năm.

NHNN thanh tra việc giảm lãi suất trong tháng 11

Trong động thái mới nhất, NHNN đã yêu cầu các chi nhánh khu vực tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề việc thực hiện giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng ngay trong tháng 11/2026.

Theo Công văn số 10488/NHNN-TTNH, nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN về giảm lãi suất. Trên cơ sở kết quả thanh tra, các đơn vị có trách nhiệm nhận diện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những vi phạm theo quy định.

Động thái này cho thấy cơ quan điều hành không chỉ dừng ở việc đưa ra yêu cầu giảm lãi suất mà còn tăng cường giám sát quá trình thực hiện, hướng tới bảo đảm các cam kết giảm lãi suất được phản ánh vào giao dịch thực tế.

Theo yêu cầu của NHNN, kết quả thanh tra, kiểm tra phải được báo cáo trong tháng 11 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Những tổ chức tín dụng không thực hiện nghiêm chỉ đạo có thể đối mặt với các biện pháp xử lý, trong đó có việc xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.

Ở góc độ thị trường, việc giảm lãi suất huy động tạo điều kiện để các ngân hàng từng bước hạ chi phí vốn, qua đó mở rộng dư địa giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, khả năng giảm sâu hơn còn phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng tín dụng, khả năng huy động tiền gửi, thanh khoản hệ thống và chất lượng tài sản của từng ngân hàng.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn thường tăng vào cuối năm, bài toán đặt ra với các ngân hàng là vừa giảm chi phí vay cho khách hàng, vừa bảo đảm cân đối nguồn vốn và an toàn hoạt động. Do đó, hiệu quả của đợt giảm lãi suất lần này sẽ cần được đánh giá không chỉ qua biểu lãi suất niêm yết mà còn qua mặt bằng lãi suất cho vay thực tế và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.