Loạt sai phạm tại khu xử lý rác hơn 3,4 triệu USD hoang phế ở Huế

Liên quan đến khu xử lý rác thải rắn hơn 3,4 triệu USD hoang phế nhiều năm, Chánh Thanh tra TP Huế vừa kiến nghị tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân để xảy ra vi phạm, thiếu sót.

Đồng thời yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện thủ tục pháp lý và hồ sơ môi trường nhằm sớm đưa dự án vào vận hành, tránh tiếp tục lãng phí nguồn vốn đầu tư bỏ ra.

Theo kết luận thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc kéo dài (Dự án Lò đốt rác sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy) của Thanh tra TP Huế, thời điểm phê duyệt chủ trương đầu tư, vị trí xây dựng lò đốt chưa được cập nhật trong quy hoạch quản lý chất thải rắn của tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là TP Huế).

Dự án cũng chưa lập, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo quy định.

Thanh tra TP Huế chỉ ra hàng loạt sai phạm tại Dự án Lò đốt rác sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy (xã Chân Mây - Lăng Cô). (Ảnh: V.N)

Trong quá trình lập và thẩm định dự án, nhiều hồ sơ được thực hiện chưa đảm bảo yêu cầu. Thanh tra xác định hồ sơ có sự không thống nhất giữa quy mô đầu tư và quyết định chủ trương đầu tư; một số nội dung thiết kế, dự toán chưa đầy đủ.

Đáng chú ý, báo cáo ĐTM lập lại năm 2021 xác định nước thải sau xử lý chỉ đạt quy chuẩn cột B, trong khi quy định của tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là TP Huế) yêu cầu các dự án đầu tư mới phải xử lý đạt quy chuẩn cột A. Dù vậy, báo cáo vẫn được thẩm định, phê duyệt.

Thanh tra TP Huế xác định, đây là nguyên nhân trực tiếp khiến dự án không đủ điều kiện để được cấp giấy phép môi trường, dẫn đến tình trạng công trình hoàn thành nhưng không thể đưa vào hoạt động suốt nhiều năm qua.

Bên cạnh đó, công tác đấu thầu và thực hiện hợp đồng cũng bộc lộ nhiều sai phạm. Nhiều gói thầu không thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin theo quy định; một số hồ sơ, thủ tục đấu thầu còn thiếu sót. Nhiều hợp đồng chậm tiến độ, trong khi có gói thầu đã hoàn thành nhưng chưa thực hiện đầy đủ các thủ tục nghiệm thu, thanh lý.

Nhiều năm qua khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy ở tình trạng bỏ hoang, hạ tầng xuống cấp, trong khi phương án tái vận hành theo phương thức mới vẫn vướng các thủ tục và yêu cầu kỹ thuật. (Ảnh: V.N)

Ngoài ra, Thanh tra TP Huế cũng phát hiện sai sót trong quá trình lập báo cáo ĐTM và quan trắc môi trường; một số hạng mục thi công không đúng thiết kế được phê duyệt, làm giảm giá trị xây lắp của dự án.

Từ các vi phạm được phát hiện, Chánh Thanh tra TP Huế yêu cầu thu hồi nộp ngân sách Nhà nước hơn 143,8 triệu đồng từ Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế.

Kết luận thanh tra cho thấy, sai phạm không chỉ thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư là Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế mà còn liên quan đến nhiều cơ quan quản lý nhà nước.

Trong đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) TP Huế liên quan việc tham mưu phê duyệt chủ trương đầu tư khi dự án chưa bảo đảm một số điều kiện; Sở Xây dựng liên quan công tác thẩm định hồ sơ; Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp thành phố liên quan việc thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Nhiều phần tường rào của khu xử lý bị người dân địa phương tháo dỡ để chăn thả trâu bò. (Ảnh: V.N)

Được biết, dự án Lò đốt rác sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy do Công ty Cổ phần và Công trình đô thị Huế làm chủ đầu tư. Dự án được UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là TP Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư tại quyết định số 2757/QĐ-UBND ngày 24/11/2017 với tổng mức đầu tư là 9.899 triệu đồng và phê duyệt dự án tại quyết định số 2342/QĐ-UBND ngày 21/9/2021.

Đến thời điểm bị thanh tra (tháng 5/2026), dự án hoàn thành thi công và lắp đặt thiết bị, được Sở Xây dựng TP Huế thông báo kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu tại văn bản số 33/TB-CCGĐ ngày 15/1/2026.

Tuy nhiên, dự án vẫn chưa thể đưa vào sử dụng do chưa được cấp giấy phép môi trường theo quy định. Đến thời điểm thanh tra, tổng số vốn cấp cho dự án là 8.240.000.000 đồng, tổng số vốn đã giải ngân là 7.702.580.000 đồng.