Loạt thay đổi lớn về học bạ số và kiểm tra học sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT và Quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở (THCS) và học sinh trung học phổ thông (THPT) ban hành kèm theo Thông tư số 22/2021/TT-BGDĐT  của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT. Thông tư được ban hành nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lí kết quả đánh giá học sinh, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, tăng cường tính khách quan, công bằng, thực chất trong kiểm tra, đánh giá.

Chuyển từ học bạ giấy sang Học bạ số

Thông tư xác định Học bạ số là thành phần của hồ sơ đánh giá học sinh. Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học của mỗi học sinh gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Nhận xét, kết quả tổng hợp đánh giá giáo dục và thành tích được khen thưởng trong năm học của học sinh được cập nhật vào Học bạ số. Học sinh hoàn thành chương trình lớp 5 được xác nhận "Hoàn thành chương trình tiểu học" trên Học bạ số.

Thông tư quy định, đối với cấp tiểu học, giáo viên môn học chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của dữ liệu kết quả học tập thuộc môn học, hoạt động giáo dục được phân công và trực tiếp kí số xác nhận kết quả môn học đó. Giáo viên chủ nhiệm thực hiện kí số xác nhận Học bạ số của lớp sau khi giáo viên môn học đã hoàn thành kí số.

Ảnh minh hoạ: MOET

Đối với cấp THCS, THPT, các thông tin và nội dung đánh giá tại mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số. Các hướng dẫn về ghi bằng bút, sửa chữa bằng bút mực đỏ, kí, đóng dấu trực tiếp chỉ áp dụng đối với Học bạ giấy được tiếp tục sử dụng trong thời gian chuyển tiếp.

Đề kiểm tra định kì chung cho lớp cuối cấp, cho phép kiểm tra trên máy tính

Thông tư giao sở GD&ĐT chủ trì xây dựng, thẩm định, cung cấp đề kiểm tra định kì chung cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số do sở GD&ĐT lựa chọn. Việc kiểm tra phải có thông báo và được thực hiện cuối học kì I và cuối năm học đối với học sinh lớp 5; cuối học kì I và cuối học kì II đối với học sinh lớp 9, lớp 12.

Đề kiểm tra phải phù hợp với yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông và thống nhất giữa các cơ sở giáo dục cùng cấp học. Nhà trường tổ chức coi, chấm, tổng hợp kết quả bảo đảm khách quan, công bằng, thực chất và chịu trách nhiệm về kết quả kiểm tra, đánh giá học sinh của trường; tự ra đề đối với các môn học, thời điểm kiểm tra và khối lớp còn lại.

Ở cấp THCS, THPT, nhà trường được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kì trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT. Hình thức kiểm tra phải được thông báo trước đến học sinh và cha mẹ học sinh về yêu cầu kĩ thuật. Bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lí tương đương bài làm trên giấy khi đáp ứng yêu cầu về tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ, truy xuất theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Học sinh khuyết tật được điều chỉnh hợp lí khi kiểm tra trên máy tính; trường hợp không thể tham gia kể cả khi đã điều chỉnh, học sinh được kiểm tra trên giấy hoặc theo hình thức phù hợp khác, kết quả có giá trị tương đương.

Bảo đảm quyền lợi của học sinh khuyết tật, bổ sung quy định đối với trường chuyên

Thông tư quy định thống nhất nguyên tắc đánh giá học sinh khuyết tật ở các cấp học nhằm bảo đảm tính nhân văn, đánh giá dựa trên sự tiến bộ của chính học sinh, không so sánh với các học sinh khác. Môn học, hoạt động giáo dục mà học sinh được miễn trong kế hoạch giáo dục cá nhân thì được miễn kiểm tra, đánh giá và ghi "Miễn" trong Học bạ số; kết quả giáo dục kĩ năng đặc thù được đánh giá như một hoạt động giáo dục.

Đối với học sinh học tại lớp dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện đi học ở trường, giáo viên căn cứ nhận xét, đánh giá thường xuyên và kết quả đánh giá định kì môn Toán, môn Tiếng Việt (cấp tiểu học) hoặc môn Ngữ văn, môn Toán và các môn học khác mà học sinh có khả năng tham gia (cấp THCS) để đánh giá học sinh.

Cũng theo quy định của Thông tư, đối với học sinh trong thời hạn chấp hành kỉ luật, giáo viên chủ nhiệm phối hợp với gia đình động viên, giúp đỡ học sinh rèn luyện; sau khi học sinh hoàn thành việc chấp hành quyết định kỉ luật và được nhà trường công nhận, giáo viên chủ nhiệm đánh giá lại kết quả rèn luyện, ghi nhận sự cố gắng, tiến bộ của học sinh.

Học sinh có kết quả rèn luyện cả năm học mức Chưa đạt nhưng sau rèn luyện trong kì nghỉ hè được đánh giá từ mức Đạt trở lên thì thuộc đối tượng được đánh giá lại kết quả học tập; kết quả đánh giá lại của từng môn học được dùng thay thế kết quả cả năm học để xét lên lớp.