Lockheed Martin đề xuất phiên bản tiêm kích F-16G giải bài toán thiếu hụt máy bay của Mỹ

Không quân Mỹ đang đối mặt với bài toán nan giải về quy mô lực lượng khi phần lớn phi đội hiện tại dần lạc hậu và suy giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu. Trong bối cảnh tiến trình thay thế bằng tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 diễn ra chậm chạp kèm chi phí đắt đỏ, hãng chế tạo Lockheed Martin đã đưa ra đề xuất phát triển phiên bản F-16G (hay F-16 Block-80). Phương án này được đánh giá mang lại hiệu quả cao về kỹ thuật lẫn tài chính nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt máy bay tác chiến.

Đề xuất F-16G và bài toán tối ưu chi phí vận hành

Theo Tạp chí hàng không quân sự Aviation Week, Lockheed Martin đề xuất phiên bản F-16G dựa trên nền tảng sửa đổi từ mẫu F-16 Block-70 để thay thế các máy bay F-16 sắp hết niên hạn phục vụ. Dù Không quân Mỹ tuyên bố chưa đưa ra quyết định mua sắm chính thức, phương án này nhận được sự chú ý lớn từ giới chức quân sự sau những đợt rà soát về năng lực chiến đấu tổng thể.

Máy bay chiến đấu F-16 Block-70 Viper

Đánh giá từ Inside Defense cho thấy việc trang bị F-16G tiết kiệm đáng kể ngân sách so với việc mua mới hoàn toàn các phi đội F-35. Lực lượng không quân có thể tận dụng toàn bộ cơ sở hạ tầng mặt đất, quy trình đào tạo phi công và kinh nghiệm bảo dưỡng sẵn có. Ngược lại, việc tiếp nhận F-35 đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật chuyên biệt rất tốn kém, cùng chi phí duy trì vòng đời cao vượt trội.

Vào năm 2025, Thượng nghị sĩ Tom Cotton từng chất vấn Tham mưu trưởng Không quân Mỹ thời điểm đó là Tướng David Allwin về việc mua sắm F-16 Block-80 nếu được bổ sung ngân sách. Lãnh đạo Không quân Mỹ xác nhận lực lượng này đang nghiên cứu thời gian hoàn thiện thiết kế và đánh giá năng lực của dây chuyền chế tạo.

Dây chuyền lắp ráp máy bay F-16 tại Greenville

Áp lực quân số và năng lực sản xuất sẵn có

Báo cáo đánh giá Lực lượng chiến đấu dài hạn năm 2025 của Quốc hội Mỹ chỉ ra rằng Không quân nước này cần duy trì 1.558 máy bay chiến đấu sẵn sàng thực chiến vào năm 2035. Tuy nhiên, tính đến tháng 5-2026, con số ghi nhận thực tế chỉ đạt 1.098 chiếc, thấp hơn ngưỡng tối thiểu yêu cầu là 1.145 chiếc. Thực trạng này buộc giới chức quân sự phải tính đến phương án kéo dài tuổi thọ hoặc mua mới các dòng máy bay thế hệ 4/4+.

Bên cạnh đó, lợi thế lớn của phương án F-16G nằm ở dây chuyền sản xuất đang hoạt động tại Greenville, bang Nam Carolina. Cơ sở này vốn phụ trách sản xuất dòng Block-70/72 cho các hợp đồng đối tác nước ngoài. Do đó, Không quân Mỹ không phải đầu tư tái thiết lập chuỗi cung ứng, mà chỉ cần xác định cấu hình chuẩn để triển khai bay thử nghiệm.

F-16 trong tương lai có thể hoạt động phối hợp với UAV chiến đấu

Nâng cấp kỹ thuật và học thuyết phối hợp tác chiến

Theo thiết kế được công bố, F-16G được tích hợp bình nhiên liệu hòa nhập khí động (CFT) ôm sát thân cùng thùng dầu phụ dưới cánh để tăng bán kính tác chiến. Hệ thống thiết bị điện tử buồng lái được nâng cấp vượt bậc với radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), cảm biến tìm kiếm và bám bắt hồng ngoại (IRST), cùng thiết bị ngắm bắn Sniper Advanced Targeting Pod hiện đại.

Những cải tiến này biến F-16G từ một tiêm kích đánh chặn điểm trở thành nền tảng đa nhiệm hạng trung hoàn chỉnh. Trong thực tế, F-16 không nhằm thay thế F-35 mà sẽ đóng vai trò hỗ trợ đắc lực. Điển hình như trong chiến dịch Midnight Hammer tại Iran, các biên đội F-16, F-22 và F-35 đã hiệp đồng mở đường cho oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit xâm nhập mục tiêu.

Ngoài ra, theo Chương trình Máy bay chiến đấu hợp tác (CCA), tiêm kích F-16 tương lai có thể đảm nhiệm vai trò trung tâm chỉ huy trên không. Khả năng điều phối các phi đội UAV tấn công không người lái giúp dòng tiêm kích kỳ cựu này thích ứng tốt với chiến tranh hiện đại ở mức chi phí tiết kiệm tối đa.