Lợi ích dài hạn từ đề xuất cấm thế hệ sinh năm 2010 sử dụng thuốc lá

Thay vì chỉ là những quy định quản lý đơn thuần, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá do Bộ Y tế đang xây dựng được giới chuyên gia đánh giá là một bước đi lớn nhằm mang lại tác động tích cực, toàn diện. Trọng tâm của dự thảo là việc cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua và sử dụng thuốc lá, song hành cùng việc cấm lưu hành hoàn toàn các loại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Việc chuyển hướng từ quản lý, hạn chế sang chủ động tạo ra một thế hệ hoàn toàn không khói thuốc mang đến những giá trị to lớn trên nhiều phương diện.

Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua và sử dụng thuốc lá sẽ tạo ra xu hướng tích cực trong việc phòng tránh tác hại của thuốc lá (Ảnh minh họa).

Theo đó, khi chính sách này được thực thi đồng bộ, tỷ lệ người hút thuốc trong tương lai sẽ giảm mạnh theo phương thẳng đứng. Cùng với đó, nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc thụ động, mối đe dọa thầm lặng đối với phụ nữ và trẻ em cũng sẽ được triệt tiêu dần. Quan trọng hơn, chính sách này trực tiếp bảo vệ sự phát triển toàn diện của não bộ, cảm xúc và sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên. Việc ngăn chặn nicotine từ sớm giúp loại bỏ nguy cơ gây nghiện, bảo vệ thế hệ trẻ khỏi những tổn thương thần kinh không thể đảo ngược trong giai đoạn phát triển vàng.

Không dừng lại ở góc độ y tế, chính sách này còn là lời giải thiết thực cho bài toán vĩ mô về kinh tế và an sinh xã hội. Thực tế cho thấy, thuốc lá không chỉ tàn phá sức khỏe mà còn bào mòn nền kinh tế. Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 103.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, kéo theo gánh nặng lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng từ chi phí khám chữa các bệnh hiểm nghèo như ung thư, tim mạch, đột quỵ, cùng những tổn thất khổng lồ do suy giảm năng suất lao động và xử lý hậu quả môi trường. Do đó, việc định hình một thế hệ không khói thuốc chính là giải pháp hiệu quả. Việc tiết kiệm tài chính từ gánh nặng bệnh tật sẽ được tái đầu tư trực tiếp vào giáo dục, phát triển nhân lực và nâng cao chất lượng cuộc sống cho toàn dân.

Tác động tích cực của đề xuất này càng trở nên rõ nét và cấp thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp thuốc lá đang không ngừng biến tướng nhằm bành trướng làn sóng 'thuốc lá kiểu mới'. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong nhóm học sinh 13 đến 17 tuổi đã tăng vọt từ 2,6% (năm 2019) lên 8,1% (năm 2023). Bằng việc ngụy trang dưới vẻ ngoài công nghệ, thời thượng và các hương vị hấp dẫn, các sản phẩm này đang len lỏi sâu vào học đường thông qua các chiến dịch quảng bá trên môi trường số. Quy định cấm mua bán, sử dụng đối với thế hệ sinh từ năm 2010, kết hợp cùng lệnh cấm toàn diện thuốc lá thế hệ mới, sẽ bóc trần sự hấp dẫn giả tạo này, trở thành đòn bẩy pháp lý vững chắc để nhổ tận gốc nguy cơ nghiện nicotine đang ngày càng trẻ hóa.

Nhìn ở bình diện rộng hơn, các chính sách phòng, chống tác hại thuốc lá trong giai đoạn mới không chỉ là những biện pháp y tế dự phòng. Đó là sự khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ, là khoản đầu tư vô giá cho chất lượng nguồn nhân lực và tương lai nòi giống. Một đất nước phát triển bền vững chắc chắn phải được kiến tạo từ một thế hệ công dân khỏe mạnh về thể chất, minh mẫn về trí tuệ và kiên quyết nói không với khói thuốc.