Lời khuyên 'không cho chạm vào vai' lan truyền trên mạng: Có thật sự gây xui xẻo?

Có một bài đăng trên mạng xã hội mới đây đã nhận được hàng chục ngàn lượt thích và hàng ngàn lượt chia sẻ. Trong đó, người đăng khuyên các bạn nữ “không cho người khác chạm vào vai và tóc”, kèm chỉ dẫn nếu lỡ bị chạm thì mình tự chạm lại 3 lần vào đúng vị trí đó.

Bên dưới bài đăng, một số người giải thích rằng, người khác chạm vào vai hay tóc là để “mượn vía”, và/ hoặc đổ vận xui cho mình. Không ít người kể về các trải nghiệm cá nhân, rằng họ đã gặp xui xẻo bất ngờ khi chẳng may bị người khác chạm vào vai, tóc.

Niềm tin này còn có ở một số nước khác. Trong một bài viết về văn hóa, du lịch trên trang ABC của Úc, cũng có lời nhắc rằng với người Trung Quốc, không nên chạm hay vỗ vai họ, dù chỉ là vô tình, vì như vậy bị hiểu là “gạt đi may mắn”.

Một bài đăng nhận được rất nhiều lượt thích và chia sẻ. (Ảnh chụp màn hình).

Vậy điều này có cơ sở khoa học không?

Thực tế, chưa có bằng chứng khoa học cho thấy việc người khác chạm vào vai hay tóc có thể ảnh hưởng đến “năng lượng” hay “vận may” của một người. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng nhiều người có cảm giác khó chịu khi bị chạm vào cơ thể, đặc biệt là bởi một người không thân thiết. Đây là điều hoàn toàn có thể hiểu được ở góc độ tâm lý và ranh giới cá nhân.

Vậy những người đã gặp xui khi bị chạm vào vai thì sao? Điều này nên được lý giải bằng “thiên kiến xác nhận” chứ không phải là bằng chứng của việc “vỗ vai lấy vía”.

Có những người không thích bị đụng vào, điều đó là rất bình thường và nên được tôn trọng. (Ảnh chụp màn hình).

Thiên kiến xác nhận là một loại thiên kiến nhận thức ưu tiên những sự kiện trùng hợp với những niềm tin sẵn có, theo trang Verywell Mind. Có thể ví dụ đơn giản thế này, nếu bạn tin rằng người thuận tay trái thường sáng tạo, thì cứ khi nào bạn gặp một người thuận tay trái sáng tạo, bạn sẽ coi trọng "bằng chứng" này, trong khi nếu bạn gặp những người thuận tay phải và cũng sáng tạo thì bạn ít để ý hơn. Thiên kiến xác nhận còn khiến con người ghi nhớ và diễn giải các sự việc theo cách củng cố niềm tin của mình.

Như vậy, với những người tin rằng “bị vỗ vai lấy vía là xui xẻo” thì sau khi bị chạm vào vai, nếu gặp chuyện xui, họ dễ liên hệ hai việc này với nhau, coi đó là nguyên nhân - kết quả, trong khi bỏ qua rất nhiều lần bị chạm vào vai nhưng không gặp xui (hoặc gặp xui dù không bị ai chạm vào vai). Những điều này khiến niềm tin ngày càng mạnh hơn.

Ở nhiều nền văn hóa thì việc chạm vào vai lại mang ý nghĩa khen ngợi hoặc động viên, an ủi... Ảnh minh họa: iStock.

Tóm lại, lời khuyên “không để ai chạm vào vai, tóc” có thể được xem như một niềm tin cá nhân, không phải dựa trên cơ sở khoa học. Cách “tự chạm lại 3 lần vào nơi bị chạm” cũng chủ yếu mang tính trấn an. Còn điều nên được lưu ý hơn chính là việc tôn trọng không gian riêng và cảm giác của mỗi người bởi vì có những người thực sự không thích bị người khác chạm vào, dù vô tình hay cố ý - đây là điều hoàn toàn bình thường về mặt tâm lý và xã hội, không phải điều bí ẩn.