Nghe để hiểu mình

Nhiều bạn trẻ tìm thấy sự đồng cảm qua những nội dung podcast phù hợp với chính mình

Điểm tựa tinh thần

Podcast là dạng nội dung âm thanh theo chuỗi, thường được xây dựng dưới hình thức trò chuyện, chia sẻ hoặc kể chuyện theo chủ đề. Người nghe có thể tiếp cận nội dung trong lúc di chuyển, làm việc nhà hoặc trước khi đi ngủ, mà không cần nhìn vào màn hình hay theo dõi liên tục.

Khác với video ngắn hay mạng xã hội thiên về hình ảnh, podcast tạo ra một không gian chậm hơn, nơi người nghe có thể theo dõi trọn vẹn một dòng suy nghĩ. Chính cách tiếp cận này khiến nhiều người trẻ xem podcast như một kênh để suy ngẫm, đối thoại với chính mình, thay vì chỉ giải trí đơn thuần.

Phan Gia Linh, sinh viên năm 3, Trường Đại học Kinh tế Huế, từng có thời gian cảm thấy mọi thứ dồn lại cùng lúc. Bài tập nhóm kéo dài vì không thống nhất được hướng làm, lịch thi cận kề, còn bản thân thì luôn trong trạng thái mệt mỏi. Linh kể có lúc mở laptop lên rồi lại đóng xuống, không biết nên bắt đầu từ đâu.

Trong một lần lướt điện thoại, Linh nghe một đoạn podcast được chia sẻ lại. Nội dung là cuộc trò chuyện xoay quanh cảm giác trì hoãn và áp lực học tập. Linh nghe hết đoạn ngắn đó, rồi tìm nghe tiếp cả tập dài. “Em thấy giống như có người đang nói hộ suy nghĩ của mình. Tất nhiên không giống hoàn toàn với những điều mà bản thân đang trải qua nhưng sau khi nghe xong, em hiểu vì sao mình cứ chần chừ, từ đó tự tìm ra hướng giải quyết”, Linh nói.

Trong khi đó, Lê Thảo Vy, 24 tuổi, làm việc trong lĩnh vực truyền thông tại TP. Huế, lại tìm đến podcast như một cách tự “soi chiếu” bản thân. Trước khi ngủ hoặc khi làm việc nhà, Vy thường nghe podcast để thư giãn. Vy tâm sự, có thời gian công việc khiến Vy căng thẳng, dễ phản ứng theo cảm xúc. “Nghe podcast, em nhận ra mình thường phản ứng quá “tiêu cực” trong nhiều vấn đề. Podcast không giải quyết vấn đề thay mình, mà giúp đặt lại những câu hỏi mà trước đó chưa từng nghĩ tới. Từ đó em tập suy nghĩ thấu đáo hơn trước khi nói hay đưa ra quyết định”, Vy nói.

Đối diện với chính mình

Không phải ai cũng tìm thấy sự cân bằng từ podcast. Trần Nhật Hoàng, 23 tuổi, làm việc freelance tại Huế cho biết: “Em từng có thời gian nghe podcast gần như mỗi ngày, chủ yếu là các nội dung về phát triển bản thân và định hướng nghề nghiệp. Cứ nghĩ nghe nhiều sẽ giúp mình thay đổi nhanh hơn, nhưng sau một thời gian, em nhận ra mình nghe rất nhiều mà không áp dụng được bao nhiêu. Thậm chí có lúc còn thấy rối hơn vì mỗi kênh nói một kiểu”.

Trong thực tiễn cuộc sống, podcast đã xuất hiện từ lâu, song cách người trẻ sử dụng hiện nay có nhiều thay đổi. Trong bối cảnh nội dung ngắn chiếm ưu thế, việc nhiều bạn trẻ chủ động chọn nghe những nội dung được lựa chọn đúng mục đích cho thấy nhu cầu muốn đi sâu và tìm hướng giải quyết những vấn đề trong cuộc sống một cách rõ ràng hơn.

Tuy vậy, podcast cũng đòi hỏi sự chọn lọc từ người nghe. Một số chương trình chia sẻ quan điểm cá nhân nhưng dễ được tiếp nhận như lời khuyên chung. Nếu nghe mà thiếu cân nhắc, người nghe có thể bị ảnh hưởng theo cách không mong muốn.

Theo giảng viên Nguyễn Thị Hàn Mi, Khoa Báo chí - Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Huế, giá trị của podcast nằm ở khả năng gợi mở suy nghĩ. Tuy nhiên, nghe podcast cũng chỉ mang giá trị tham khảo, còn quyết định vẫn phải là của mình. Đồng thời, người nghe cần giữ sự tỉnh táo khi tiếp nhận, bởi nhiều nội dung mang tính trải nghiệm cá nhân, chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong hoàn cảnh cụ thể của từng người.

Podcast, với nhiều bạn trẻ ở Huế, đó là cách để nhìn nhận và đối diện với chính mình. Tuy vậy, mỗi người đều có một trải nghiệm sống khác nhau, nên cách tiếp nhận và vận dụng cũng cần linh hoạt, phù hợp với điều kiện và tâm lý cá nhân. Nếu biết chọn lọc, podcast có thể trở thành nguồn tham khảo hữu ích, giúp người nghe mở rộng góc nhìn và hiểu rõ hơn về chính mình. Ngược lại, nếu tiếp nhận một cách vội vàng, thiếu suy xét, những thông tin ấy dễ dẫn đến hiểu lầm hoặc áp đặt không cần thiết trong quá trình tự nhận thức.