Lời khuyên về chế độ ăn cho những người mắc viêm tuyến giáp Hashimoto

Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống và lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát Hashimoto. (Nguồn: iStock)

Viêm tuyến giáp Hashimoto là một bệnh tự miễn, trong đó mô tuyến giáp bị phá hủy dần bởi các tế bào lympho - một loại bạch cầu thuộc hệ miễn dịch.

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết có hình dạng giống con bướm, nằm ở dưới cổ, tiết ra hormone ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể. Nó cũng kiểm soát quá trình trao đổi chất và sự phát triển. Khi tuyến này bị tổn thương, cơ thể sẽ không sản xuất đủ hormone tuyến giáp.

Bài viết này giải thích những thay đổi về chế độ ăn và lối sống có thể mang lại lợi ích cho người mắc viêm tuyến giáp Hashimoto.

Chế độ ăn và lối sống ảnh hưởng đến Hashimoto như thế nào?

Viêm tuyến giáp Hashimoto là một trong những rối loạn tuyến giáp phổ biến. Ngay cả khi được điều trị bằng thuốc, các triệu chứng vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Bệnh xảy ra ở nữ nhiều hơn (90%), thường gấp 7-8 lần so với nam. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp từ 30-60 tuổi, có thể có yếu tố gia đình, và có thể có một số bệnh tự miễn khác như: thiếu máu ác tính, đái tháo đường tuýp 1, teo tuyến thượng thận vô căn, suy cận giáp vô căn, nhược cơ, viêm khớp dạng thấp, viêm gan mạn tấn công, bạch biến, bạc tóc sớm, xơ gan do mật, hội chứng Sjogren.

Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống và lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát Hashimoto, vì nhiều người vẫn còn triệu chứng dù đã dùng thuốc. Ngoài ra, nhiều người có triệu chứng nhưng không được kê thuốc nếu hormone chưa thay đổi rõ rệt.

Cụ thể, việc điều chỉnh chế độ ăn và lối sống có thể giúp: giảm viêm - yếu tố liên quan chặt chẽ đến chế độ ăn và có thể là nguyên nhân thúc đẩy Hashimoto; giảm nguy cơ mắc các bệnh đi kèm như béo phì và tiểu đường; làm chậm hoặc ngăn ngừa tổn thương tuyến giáp do kháng thể tăng cao; kiểm soát cân nặng, đường huyết và cholesterol.

Tuy nhiên, mỗi người mắc Hashimoto phản ứng khác nhau với phương pháp điều trị, vì vậy cách tiếp cận cá nhân hóa là rất quan trọng.

Dưới đây là một số hướng dẫn ăn uống dựa trên bằng chứng khoa học.

Chế độ ăn không gluten và không ngũ cốc

Nhiều nghiên cứu cho thấy người mắc Hashimoto có nguy cơ bị bệnh Celiac (hay bệnh không dung nạp Gluten) cao hơn so với dân số chung. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên tầm soát bệnh Celiac cho tất cả người được chẩn đoán Hashimoto.

Một số bằng chứng cho thấy chế độ ăn không gluten và không ngũ cốc có thể mang lại lợi ích.

Trong một nghiên cứu kéo dài 6 tháng trên 34 phụ nữ mắc Hashimoto, chế độ ăn không gluten giúp giảm mức kháng thể tuyến giáp, đồng thời cải thiện chức năng tuyến giáp và nồng độ vitamin D so với nhóm đối chứng.

Các nghiên cứu khác cũng cho thấy những người mắc Hashimoto hoặc bệnh tự miễn nói chung có thể hưởng lợi từ chế độ ăn không gluten, ngay cả khi không mắc bệnh Celiac.

Chế độ ăn Autoimmune Protocol (AIP)

Chế độ ăn AIP được thiết kế dành cho người mắc bệnh tự miễn. Chế độ này loại bỏ các thực phẩm có khả năng gây hại như: ngũ cốc, sữa, các loại rau họ cà, đường bổ sung, càphê, các loại đậu, trứng, rượu, các loại hạt, đường tinh luyện, dầu tinh chế, phụ gia thực phẩm.

Trong một nghiên cứu kéo dài 10 tuần trên 16 phụ nữ mắc Hashimoto, chế độ AIP giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống và giảm rõ rệt chỉ số viêm CRP.

Tuy kết quả khả quan, vẫn cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn và dài hạn hơn. Ngoài ra, chế độ này nên được hướng dẫn và theo dõi bởi chuyên gia y tế.

Chế độ ăn không lactose

Không dung nạp lactose khá phổ biến ở người mắc Hashimoto.

Nếu bạn nghi ngờ mình không dung nạp lactose, việc loại bỏ các sản phẩm từ sữa có thể giúp cải thiện tiêu hóa cũng như chức năng tuyến giáp và khả năng hấp thu thuốc.

Nếu bạn nghi ngờ mình không dung nạp lactose, việc loại bỏ các sản phẩm từ sữa có thể giúp cải thiện tiêu hóa cũng như chức năng tuyến giáp và khả năng hấp thu thuốc. (Ảnh: iStock)

Tuy nhiên, cách này không phù hợp với tất cả mọi người, vì một số người mắc Hashimoto vẫn dung nạp sữa tốt.

Chế độ ăn chống viêm

Viêm có thể là yếu tố thúc đẩy bệnh Hashimoto. Vì vậy, chế độ ăn giàu thực phẩm chống viêm như trái cây và rau củ có thể giúp cải thiện đáng kể triệu chứng.

Một nghiên cứu trên 218 phụ nữ mắc Hashimoto cho thấy các dấu hiệu stress ôxy hóa - tình trạng gây viêm mạn tính - thấp hơn ở những người ăn trái cây và rau củ thường xuyên.

Chế độ ăn từ thực phẩm nguyên chất

Áp dụng chế độ ăn ít đường bổ sung và thực phẩm chế biến sẵn, nhưng giàu thực phẩm tự nhiên, giàu dinh dưỡng có thể giúp cải thiện sức khỏe tổng thể, kiểm soát cân nặng, giảm triệu chứng liên quan đến Hashimoto.

Khi có thể, hãy tự nấu ăn tại nhà với các thực phẩm như: rau củ, trái cây, protein (thịt, cá, trứng, đậu…), chất béo lành mạnh, tinh bột giàu chất xơ.

Thực phẩm bổ sung có lợi cho Hashimoto

Một số thực phẩm bổ sung có thể giúp giảm viêm và giảm kháng thể tuyến giáp ở người mắc Hashimoto. Ngoài ra, những người mắc bệnh này thường thiếu một số vi chất dinh dưỡng, nên việc bổ sung có thể cần thiết.

Các thực phẩm bổ sung có lợi bao gồm: selen, kẽm, curcumin (tinh chất nghệ), vitamin D, vitamin nhóm B, magie, sắt./.