Lợi nhuận ngân hàng năm 2025: Những kỷ lục mới và 'khoảng lặng'

Năm 2025 ghi nhận sự bứt phá của hệ thống ngân hàng khi tăng trưởng tín dụng hệ thống lên đến hơn 19%, đồng thời nhiều nhà băng xác lập những kỷ lục mới về lợi nhuận. Theo số liệu tổng hợp của Fiingroup, tổng lợi nhuận trước thuế của 28 ngân hàng tăng 19%, nhưng con số này chung này chưa phản ánh hết những diễn biến bất thường, mới và thú vị của ngành trong năm qua.

Hầu hết các nhà băng báo lãi cao trong năm nay, kể cả quy mô lớn và nhỏ. Ảnh: LÊ VŨ

Những “chú voi” chạy nhanh

Báo cáo tài chính hợp nhất (chưa kiểm toán) của các nhà băng hiện nay cho thấy bảng tổng sắp đang thay đổi đáng kể. Ấn tượng nhất trong năm qua là Vietinbank với mức lãi trước thuế tăng đến 37% trong năm qua, theo sau là BIDV với mức tăng 18%.

Xét về quy mô lợi nhuận, Vietcombank vẫn dẫn đầu hệ thống nhưng theo sát là VietinBank, BIDV và MB. Khoảng cách con số tuyệt đối cũng đang dần được thu hẹp giữa chính các ông lớn và ở nhóm bám đuổi tiếp theo như Techcombank hay VPBank.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank cũng là ngân hàng đạt mức tăng trưởng rất cao, lên đến 53%, trong khi Techcombank cũng tăng trưởng đến 18%, cũng là một con số không hề nhỏ.

Như vậy, bảng tổng sắp lợi nhuận năm nay đang hình thành nhóm 6 nhà băng dẫn đầu quy mô của cả hệ thống, bao gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV, MB và hai ngân hàng tư nhân là VPBank và Techcombank.

Nhiều ngân hàng nhỏ cũng bùng nổ lợi nhuận

Không chỉ có những ngân hàng quy mô lớn đạt tốc độ tăng trưởng vượt trội so với năm trước đó, các ngân hàng quy mô nhỏ cũng có một năm kinh doanh thành công về mặt con số tăng trưởng lợi nhuận.

Điểm nhấn của năm là ngân hàng An Bình với mức tăng trưởng lợi nhuận lên đến 344%. Trong khi thu nhập lãi thuần tăng 68%, khoản tăng trưởng chủ yếu đến từ thu nhập khác với quy mô tăng hơn 5 lần. Cuối tháng 1 vừa qua, ngân hàng này cũng chính thức công bố bộ nhận diện thương hiệu mới.

Ngân hàng Kiên Long trong năm qua cũng ghi nhận sự cải thiện tích cực khi quy mô lợi nhuận trước thuế tăng hơn gấp đôi. Trong khi thu nhập lãi thuần tăng hơn 18%, đóng góp tích cực còn đến từ những khoản “thu nhập khác” và hoạt động dịch vụ.

Tương tự, các ngân hàng quy mô nhỏ khác như VietABank, hay VietBank, PGBank, BVBank, SaigonBank cũng ghi nhận mức tăng trưởng tương đối cao. Đáng chú ý là ngân hàng NCB trong năm qua đã lội ngược dòng, từ báo cáo lỗ thành lãi với mức lợi nhuận đạt 2 tỉ đồng.

Trái với nhiều nhà băng báo lãi cao, một số chủ động mạnh tay trích lập dự phòng trong năm 2025, theo báo cáo tài chính chưa kiểm toán.

Mạnh tay trích lập dự phòng

Một xu hướng bất thường đáng chú ý trong mùa báo lãi năm nay là việc Sacombank ghi nhận tăng trưởng âm 40%. Theo đó, quy mô lợi nhuận chỉ đạt 7.628 tỉ đồng, chủ yếu vì tăng cường trích lập dự phòng trong quí 4 vừa qua.

Cụ thể, chi phí dự phòng rủi ro trong quí 4 lên đến 9.232 tỉ đồng, nâng lũy kế cả năm lên mức 11.383 tỉ đồng, tăng hơn 5,7 lần so với năm trước đó. Khoản chi phí này kéo lợi nhuận lùi sâu, trong bối cảnh các khoản kinh doanh khác vẫn duy trì đà tăng trưởng nhưng không quá cao, chẳng hạn thu nhập lãi thuần chỉ tăng 8,7%.

Sacombank cũng là ngân hàng có nhiều diễn biến mới ở cấp thượng tầng trong hai tháng qua, khi cựu Chủ tịch Ngân hàng LPBank Nguyễn Đức Thụy giữ ghế quyền Tổng giám đốc. Ngân hàng này mới đây cũng đã thay đổi bộ nhận diện thương hiệu.

Ngoài Sacombank, một bất ngờ khác trên thị trường trong những ngày cuối tháng 1 là việc Ngân hàng ACB công bố tăng trưởng lợi nhuận ở mức âm 7%, cũng vì mạnh tay trích lập dự phòng.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong quí 4 của ACB đạt 1.965 tỉ đồng, nâng con số lũy kế cả năm 2025 lên mức 3.334 tỉ đồng, tăng hơn gấp đôi so với năm trước đó. Tuy nhiên, thu nhập lãi thuần trong năm qua của ACB cũng đã chững lại (giảm hơn 3%), chủ yếu vì chi phí tăng lên.

Đòn bẩy tín dụng và thách thức phía sau những con số kỷ lục

Nhìn chung, bảng xếp hạng lợi nhuận ngành ngân hàng năm 2025 đang xáo trộn mạnh mẽ khi các "ông lớn" quốc doanh tăng tốc, trong khi một số tên tuổi lớn khác lại chấp nhận lãi âm để mạnh tay trích lập dự phòng, dọn dẹp nợ xấu. Ngược lại, các ngân hàng quy mô nhỏ hơn bắt đầu mở rộng quy mô tài sản mạnh mẽ hơn.

Trong mùa báo lãi sơ bộ (chưa kiểm toán) của các nhà băng trong năm nay, có thể nhận thấy điểm chung là tăng trưởng tín dụng ở hầu hết các ngân hàng đều vượt trội. Điều này cũng dễ hiểu khi nhìn vào con số tăng trưởng tín dụng chung của hệ thống lên đến 19% trong năm nay.

Mặt khác, dường như một số ngân hàng đang bắt đầu tính toán nhiều hơn với chu kỳ tăng trưởng mới, cũng như “tranh thủ” sự đi lên của thị trường chứng khoán để tăng cường huy động vốn, chuẩn bị cho nhịp tăng trưởng tiếp theo.

Dù vậy, đã có những định hướng ban đầu về việc thay đổi chính sách ngành, định hướng tăng trưởng với những biến số vĩ mô quốc tế và trong nước. Dòng vốn đang được phân định vào những lĩnh vực ưu tiên, gắn với nhu cầu tín dụng thực.

Từ sự bứt phá của nhóm ngân hàng lớn đến màn "lội ngược dòng" của các ngân hàng nhỏ, bức tranh tài chính năm qua không chỉ có màu hồng của lợi nhuận mà còn cho thấy những toan tính thận trọng của nhà điều hành trước các biến số vĩ mô năm 2026.

Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày nay không chỉ đến từ câu chuyện lãi suất đơn lẻ, mà là tổng hợp quy mô sức mạnh của hệ sinh thái, vừa đủ hấp dẫn để thu hút tiền gửi, cơ cấu nguồn vốn linh hoạt với chi phí phù hợp, mà còn phải kiểm soát đầu ra, cải thiện khả năng sinh lời. Trong bối cảnh này, theo VIS Ratings, rủi ro thanh khoản vẫn ở mức cao đối với các ngân hàng nhỏ do phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn thị trường ngắn hạn để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.

Một vấn đề đáng chú ý khác là ngành ngân hàng hiện đang có những cải cách pháp lý quan trọng, cũng như đón nhận thêm những cơ hội kinh doanh mới trong lĩnh vực tài chính nói chung. Theo báo cáo ngành ngân hàng của Công ty chứng khoán Kafi, những quy định này giúp tăng tiềm năng tăng trưởng trong trung dài hạn của ngành, nhưng trong ngắn hạn vẫn còn lưu ý về những rủi ro khi Kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, rủi ro chu kỳ bất động sản, hiệu quả NIM chưa đạt như kỳ vọng cho đến khả năng tăng chi phí hoạt động nhằm đáp ứng các quy định pháp lý mới.

Dũng Nguyễn