Lợi suất trái phiếu toàn cầu lên mức cao nhất kể từ năm 2008

Trái phiếu tại Nhật Bản và Australia đồng loạt giảm giá trong phiên thứ ba (1/9), với lợi suất trái phiếu - mức sinh lời nhà đầu tư nhận được khi nắm giữ trái phiếu; lợi suất tăng đồng nghĩa giá trái phiếu giảm - chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm chạm mốc 3% lần đầu tiên kể từ năm 1996.

Diễn biến này nối tiếp đợt bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ, vốn đã đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm của Mỹ lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. Lợi suất của chỉ số trái phiếu chính phủ toàn cầu do Bloomberg tổng hợp tăng phiên thứ tư liên tiếp vào đầu tuần này, lên 3,72% - mức cao nhất kể từ giữa năm 2008.

Một số loại tiền tệ trên thế giới (Ảnh minh họa: CV).

Chất xúc tác mới nhất là bài phát biểu cuối tuần qua của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh, trong đó ông một lần nữa khẳng định quyết tâm kiềm chế lạm phát. Đợt bán tháo trái phiếu đặt ra thách thức mới cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent - người mới tháng trước đã tung thêm các biện pháp nhằm kìm hãm lợi suất. Chi phí vay vốn tăng cao có nguy cơ đè nặng lên nền kinh tế ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ vào tháng 11.

“Thị trường đang định giá lộ trình lãi suất ngắn hạn cao hơn, không chỉ ở Mỹ mà trên toàn cầu”, bà Idanna Appio, nhà quản lý danh mục kiêm chuyên gia phân tích cấp cao tại First Eagle Investments, nhận định trên Bloomberg TV.

Trái phiếu toàn cầu đã chịu áp lực suốt nhiều tháng qua, khi lo ngại về chi tiêu công ở mức cao tại các thị trường như Nhật Bản, Anh và Mỹ khiến nhà đầu tư đòi hỏi mức bù rủi ro lớn hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn. Bên cạnh đó, những căng thẳng mới giữa Mỹ và Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn kéo dài đối với dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz, đẩy giá dầu đi lên. Nhiều quan chức đương nhiệm và cựu quan chức cho rằng xung đột ở Trung Đông có thể còn kéo dài thêm nhiều tháng.

Trong bối cảnh đó, chỉ số trái phiếu toàn cầu của Bloomberg đã giảm 0,9% từ đầu năm đến nay, sau khi tăng 6,8% trong năm 2025. Phiên đấu thầu trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm hôm thứ ba ghi nhận nhu cầu tương đương mức trung bình 12 tháng, trong khi tại Australia, lợi suất trái phiếu cùng kỳ hạn vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2011.

 Các nhà kinh tế tại Barclays Plc và Societe Generale SA đã điều chỉnh dự báo sau bài phát biểu của ông Warsh, theo đó kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất ngay trong năm nay – điều mà trước đó họ không lường tới. Tại Nhật Bản, thị trường hoán đổi lãi suất qua đêm (OIS) phản ánh khoảng 92% khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ hành động tháng 9, còn kịch bản tăng lãi suất vào tháng 10 đã được định giá đầy đủ.

Ở Australia, số liệu lạm phát cao hơn dự kiến khiến giới giao dịch tăng cường đặt cược vào đợt tăng lãi suất thứ tư trong năm.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm gần như đã quay về mức trước thời điểm Bộ trưởng Tài chính Bessent gây chấn động thị trường hồi tháng trước, bằng quyết định tăng ít nhất gấp đôi quy mô chương trình mua lại trái phiếu - Bộ Tài chính Mỹ mua lại trái phiếu đang lưu hành nhằm hỗ trợ thanh khoản và kìm hãm lợi suất.

Lợi suất tăng vọt cũng đe dọa làm giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu, đặt đà tăng của chứng khoán toàn cầu do nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo dẫn dắt vào thế rủi ro.

Nếu nhìn vào yếu tố thời điểm, áp lực lên thị trường trái phiếu khó có thể sớm dịu bớt. Trong một thập kỷ qua, tháng 9 và tháng 10 là hai tháng tồi tệ nhất đối với chỉ số trái phiếu toàn cầu, với mức giảm trung bình hơn 1% trong mỗi tháng, theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp.

“Thị trường trái phiếu chưa đến mức sụp đổ, nhưng đang phát đi thông điệp rất rõ ràng: lạm phát dai dẳng hơn đồng nghĩa lãi suất chính sách sẽ phải duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, và đó mới chỉ là kịch bản tối thiểu,” ông Prashant Newnaha, chiến lược gia lãi suất cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại TD Securities (Singapore), nhận định.