'Lõm sóng' giữa hành trình chuyển đổi số

Loay hoay tìm sóng

Với gia đình ông Sùng Văn Sự, xóm Lũng Mới, xã Trường Hà, chăn nuôi là nguồn thu nhập chính. Mỗi lứa lợn xuất chuồng là thành quả của nhiều tháng chăm sóc, là khoản thu nhập trang trải cuộc sống. Tuy nhiên, tại nơi tín hiệu điện thoại chập chờn, việc nắm bắt thông tin thị trường không dễ dàng.

Ông Sự chia sẻ: Điện thoại của gia đình chủ yếu dùng để nghe, gọi, nhưng không phải lúc nào cũng liên lạc được. Có thời điểm sóng yếu hoặc mất hẳn, cuộc gọi bị ngắt giữa chừng. Khi cần cập nhật giá nông sản, do không có mạng, tôi phải xuống chợ hỏi trực tiếp. 

Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất, tình trạng thiếu sóng tác động trực tiếp đến công việc của lực lượng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở. Với anh Sùng Văn Dê, Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự xóm Luống Nọi, xã Trường Hà, điện thoại là phương tiện quan trọng để tiếp nhận thông tin từ chính quyền, báo cáo tình hình và trao đổi công việc. 

Anh Sùng Văn Dê, Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự xóm Luống Nọi, xã Trường Hà tìm sóng để thông báo tin tức cho người dân.

Anh Dê cho biết: Ở trong nhà gần như không có tín hiệu. Muốn gửi tin nhắn hay gọi điện, tôi phải đi bộ khoảng 1 - 200 m đến chỗ có sóng ổn định hơn. Có hôm bận việc, chỉ gửi một thông tin cũng mất khá nhiều thời gian. Với những tình huống cần xử lý nhanh, việc không có sóng thực sự rất bất tiện.

Tương tự, tại xóm Kỳ Chảo, xã Thanh Long, hơn 20 hộ dân lại phải tìm đến những vị trí cao hơn mỗi khi cần liên lạc. Ông Bàn Giảo Tình, xóm Kỳ Chảo cho biết: Muốn gọi cho người thân hoặc giải quyết công việc, tôi phải đi lên khu vực đỉnh đồi mới bắt được sóng. Có việc cần cũng phải chờ, nhiều lúc rất sốt ruột.

Trong khi ở nhiều nơi, người dân quen thuộc với việc giải quyết thủ tục hành chính, mua bán hàng hóa, cập nhật thông tin sản xuất, kết nối với người thân qua điện thoại thông minh, thì tại những khu vực “trắng sóng”, “lõm sóng”, nhiều người vẫn phải đi tìm từng vạch sóng để gọi điện hoặc gửi tin nhắn.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, tính đến ngày 30/6/2026, tỉnh còn 45 thôn, xóm “trắng sóng” hoặc “lõm sóng” di động; trong đó 18 thôn, xóm chưa có điện. Địa hình đồi núi, dân cư phân tán, nhiều xóm cách xa trung tâm, giao thông khó khăn là những trở ngại lớn trong phát triển hạ tầng viễn thông. Tại khu vực chưa có điện lưới, việc xây dựng và vận hành các trạm phát sóng càng khó khăn.

Bên cạnh đó, ở những khu vực dân cư thưa thớt, nhu cầu sử dụng dịch vụ viễn thông chưa cao, trong khi chi phí đầu tư hạ tầng lớn, doanh nghiệp khó cân đối hiệu quả đầu tư. Vì vậy, phủ kín sóng di động tại các khu vực này cần sự phối hợp về hạ tầng điện, giao thông, mặt bằng và nguồn lực đầu tư.

Từng bước xóa “lõm sóng”

Để từng bước giải quyết tình trạng “trắng sóng”, “lõm sóng”, ngành chức năng tỉnh tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông và chính quyền cơ sở rà soát, cập nhật những khu vực chưa có sóng hoặc chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu.

Các doanh nghiệp viễn thông phối hợp với địa phương khảo sát những khu vực tín hiệu yếu hoặc mất hoàn toàn tín hiệu để có phương án đầu tư, bổ sung hạ tầng. Tuy nhiên, tại những địa bàn chưa có điện lưới, địa hình phức tạp, dân cư thưa thớt, việc đưa sóng đến người dân đòi hỏi giải pháp đồng bộ và nguồn lực đầu tư lớn.

Viettel Cao Bằng nỗ lực xóa lõm sóng tại các xóm vùng cao.

Để từng bước cải thiện vùng phủ tại các khu vực còn hạn chế về tín hiệu, Viettel Cao Bằng dự kiến triển khai 109 trạm phát sóng. Đến nay, 16 trạm được đưa vào hoạt động; các vị trí còn lại tiếp tục được khảo sát, hoàn thiện điều kiện cần thiết để triển khai theo lộ trình.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nông Thị Thanh Huyền cho biết: Ngành tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông và các xã rà soát, cập nhật đầy đủ các khu vực chưa có sóng, sóng yếu hoặc chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu. Trên cơ sở đó, đánh giá cụ thể từng khu vực về địa hình, dân cư, điều kiện hạ tầng điện, giao thông và khả năng đầu tư để đề xuất phương án phù hợp, ưu tiên xử lý những khu vực có đông dân cư, nhu cầu liên lạc và sử dụng dịch vụ số thiết yếu. Phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về hạ tầng, nhất là tại khu vực chưa có điện lưới, địa hình phức tạp, dân cư phân tán.

Ở những xóm vùng cao, một vạch sóng trên màn hình điện thoại không đơn thuần là tín hiệu để thực hiện một cuộc gọi. Đó còn là cách người dân tiếp cận thông tin, nắm bắt cơ hội sản xuất, kết nối với người thân và tham gia vào đời sống số. Vì vậy, xóa những “điểm lõm sóng” là một trong những bước quan trọng để thu hẹp khoảng cách số, đưa những tiện ích của chuyển đổi số đến gần hơn với người dân ở vùng khó khăn.