Lóng lánh trên bàn tay cô

Minh hoạ: BH

Tôi nhớ đôi bàn tay với những vệt màu dường như chẳng bao giờ phai hết, dẫu cô đã kỳ cọ bao lần. Ngày ấy, ngoài giờ lên lớp, cô còn làm giấy màu, cuốn pháo, nhuộm chân hương để kiếm thêm thu nhập. Công việc thủ công tỉ mẩn đã để lại trên tay cô biết bao dấu vết. Trẻ con nào hiểu hết nỗi nhọc nhằn của người lớn. Tôi chỉ thấy những ngón tay cô thật kỳ diệu, cứ như thể cô vừa nhúng cả hai bàn tay vào chiếc cầu vồng rồi mang sắc màu ấy đi theo mình.

Thuở ấy, gia đình tôi sống ở khu Trại Cá. Nhà tôi ở đường 3, còn nhà cô bên đường 4. Khoảng cách ấy nếu tính bước chân người lớn chắc chẳng bao xa, nhưng với một đứa trẻ lên sáu, đó là cả một hành trình thú vị với niềm háo hức rộn ràng quấn quýt dưới chân.

Con đường từ nhà tôi sang nhà cô đi qua một khoảng đất trồng đủ loại cây làm hàng rào: nào dâm bụt, chè mạn, rồi những bụi cúc tần mọc xanh um, vắt vẻo trên đó là từng búi tơ hồng vàng ruộm, thanh mảnh như sợi nắng vừa được ai rút ra từ mặt trời. Tôi thường dừng lại bên vệ đường, ngắt vài bông hoa dại, bứt mấy cành lá, nhặt nhạnh bất cứ thứ gì mà đôi mắt trẻ thơ thấy đẹp. Chẳng cần biết tên, cũng chẳng cần biết để làm gì, cứ thích là hái. Rồi cứ thế, cả đám hoa lá cỏ cây linh tinh tung tăng theo chân tôi sang nhà cô.

Tôi đến nhà cô chẳng vì việc gì cả. Không phải để hỏi bài, cũng chẳng vì có món quà nào đợi sẵn. Tôi chỉ sang để được chơi với cô.

Đến bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn thấy đó là một điều thật ấm áp. Một đứa trẻ sáu tuổi, ngoài giờ học lại thích tìm đến nhà cô giáo, chỉ để được ngồi bên cô, nghe cô nói chuyện, nhìn cô làm việc. Hẳn là sự hiện diện của cô có điều gì rất đỗi thân quen khiến đứa trẻ như tôi cảm thấy gần gũi và bình yên.

Cô trong ký ức tôi là người phụ nữ cao gầy, khuôn mặt xương xương, hiền hậu. Dáng cô thanh mảnh, có chút gì đó mỏng manh. Nhà cô có một khoảng sân gạch đỏ rợp bóng giàn mướp leo. Những buổi trưa, buổi chiều ngồi chơi dưới giàn mướp ấy, tôi thích ngắm nắng từ trên cao lọt qua kẽ lá, rơi xuống sân thành vô vàn đốm sáng. Vài cơn gió nhẹ thoảng qua, những đốm nắng rung rinh, xô vào nhau, tan ra rồi tụ lại. Cả khoảng sân cứ lóng lánh như có ai vừa rắc xuống một nắm bụi vàng.

Trong những buổi chiều yên ả như thế, cô Hương ngồi làm việc, đôi bàn tay loang màu thoăn thoắt giữa những vệt nắng. Tôi không còn nhớ rõ những buổi chiều ấy cô đã làm những gì, chỉ nhớ mình từng ngồi rất lâu để ngắm bàn tay cô chuyển động. Những ngón tay nhiều màu cứ thoắt ẩn thoắt hiện. Ánh sáng xuyên qua giàn mướp, đậu lên mu bàn tay cô, trượt qua ngón tay gầy, làm những vệt phẩm màu bừng sáng, lung linh và huyền ảo.

Cô Hương là người dạy tôi những con chữ đầu tiên: chữ A, chữ O, nét thẳng, nét cong, và tiếng đánh vần ngập ngừng của con bé vừa vào lớp 1. Cô dạy tôi những bài ca dao, câu tục ngữ, kể cho tôi nghe chuyện về con người, về cách sống và bao điều hay lẽ phải ở đời. Có câu chuyện tôi nghe mà chưa hiểu. Có lời cô dặn, tôi chỉ vâng dạ gật đầu rồi lại mải mê với trò chơi con trẻ. Thế giới của một đứa bé sáu tuổi làm sao đủ rộng để chứa hết những trải nghiệm và nỗi niềm sâu xa mà người lớn muốn gửi gắm.

Tôi đã nhiều lần cố lục tìm trong trí nhớ xem ngày ấy cô từng dặn mình những gì. Kỳ lạ thay, càng cố nhớ, câu chữ cụ thể lại càng trở nên xa xăm, mơ hồ tựa như thanh âm vọng về từ miền thời gian đã mất; chỉ còn cảm giác được ngồi bên cô, nghe giọng cô thủ thỉ là vẫn vẹn nguyên.

***

Và tôi lớn lên. Khi nghĩ về người thầy đầu tiên của mình, tôi không nhớ đến bảng đen hay những trang vở tập viết. Tôi nhớ nắng. Nhớ giàn mướp. Nhớ con đường nhỏ có rặng cúc tần xanh ngát, nơi con bé sáu tuổi từng tần ngần tự hỏi: “Tơ hồng sao lại có màu vàng?”. Và tôi nhớ đôi bàn tay cô. Đôi bàn tay của người phụ nữ tảo tần, miệt mài lao động, ân cần dạy dỗ, lặng lẽ gieo vào lòng học trò những hạt mầm đầu tiên của tri thức và tình thương.

Sắc màu trên bàn tay cô hẳn đã phai từ lâu, nhưng trong ký ức của đứa học trò năm ấy, những màu sắc vẫn mãi lóng lánh. Như ánh nắng dưới giàn mướp một chiều xa lắm.