Luật Đấu thầu (sửa đổi): Kiểm soát chặt chẽ chỉ định thầu, minh bạch lựa chọn nhà thầu
Luật Đấu thầu (sửa đổi) được hoàn thiện theo hướng kiểm soát chặt chẽ việc chỉ định thầu, sửa đổi hợp đồng, chuyển nhượng thầu và lập giá gói thầu, nhằm bảo...
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 21/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi) với 487/489 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã có Báo cáo số 4143 ngày 20/11 gửi Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về các nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.
Một trong những nội dung được quan tâm là các hình thức lựa chọn nhà thầu, đặc biệt là việc áp dụng hình thức chỉ định thầu. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, việc lựa chọn nhà thầu cần bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu cạnh tranh, công khai, minh bạch với yêu cầu về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và năng lực thực tế của nhà thầu.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã quy định chặt chẽ điều kiện, tiêu chí và giới hạn áp dụng hình thức chỉ định thầu trong các trường hợp cấp bách, khẩn cấp, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ bí mật nhà nước... Đồng thời, giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp cụ thể tương ứng với từng tiêu chí.
Việc giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn, bởi hạn mức được xác định trên cơ sở giá gói thầu, trong khi giá cả hàng hóa, dịch vụ và chi phí thực hiện gói thầu thường biến động theo giá thị trường.
Đối với các trường hợp chỉ định thầu khác, Luật đã quy định đầy đủ các tiêu chí cơ bản để Chính phủ quy định chi tiết những trường hợp được áp dụng hình thức này. Với hình thức đặt hàng, Chính phủ sẽ quy định chi tiết tại nghị định các trường hợp hàng hóa, dịch vụ được đặt hàng, bảo đảm phù hợp với tính chất, yêu cầu thực hiện và thực tiễn triển khai.
Cùng với đó, dự thảo Luật và nghị định của Chính phủ đã quy định các cơ chế kiểm soát rủi ro tương ứng, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu khi quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Các đại biểu tham gia phiên họp chiều 21/11. Ảnh: Media Quốc hội.
Về hợp đồng, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã quy định các cơ chế kiểm soát chặt chẽ ngay từ bước ký kết đến bước sửa đổi hợp đồng, nhằm bảo đảm việc sửa đổi không làm thay đổi bản chất kết quả lựa chọn nhà thầu.
Theo đó, nội dung hợp đồng phải phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và kết quả lựa chọn nhà thầu, bảo đảm hợp đồng phản ánh đúng kết quả đấu thầu ngay từ khi ký kết. Việc sửa đổi hợp đồng chỉ được thực hiện trong trường hợp đã được xác định ngay từ khi ký kết, nhằm phòng ngừa việc lạm dụng sửa đổi hợp đồng để làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.
Đối với vấn đề chuyển nhượng thầu, dự thảo Luật quy định trong mọi trường hợp, nhà thầu chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về việc quản lý, kiểm soát khối lượng, phạm vi công việc do nhà thầu phụ, nhà thầu phụ đặc biệt thực hiện.
Việc sử dụng nhà thầu phụ không làm thay đổi trách nhiệm của nhà thầu chính đối với việc thực hiện hợp đồng. Nhà thầu chính vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và kết quả thực hiện hợp đồng, kể cả phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện.
Dự thảo Luật cũng không quy định cứng về giới hạn phạm vi công việc giao cho nhà thầu phụ, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với tính chất và quy mô khác nhau của từng gói thầu.
Liên quan đến việc lập giá gói thầu, Chính phủ sẽ hoàn thiện các quy định theo hướng thu hẹp các trường hợp được sử dụng một báo giá làm căn cứ xác định giá gói thầu, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường và khả năng cung ứng của các nhà cung cấp.
Đồng thời, dự thảo Nghị định sẽ quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch; khuyến khích xây dựng giá gói thầu trên cơ sở giá trung bình của các báo giá và giá trúng thầu của hàng hóa, dịch vụ tương tự, bảo đảm phù hợp với thị trường.
Bên cạnh những nội dung trên, Chính phủ cũng chỉ đạo rà soát tổng thể các luật có liên quan, nhất là những luật đang được Quốc hội xem xét, sửa đổi tại kỳ họp này, nhằm xử lý đồng bộ các quy định về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Việc rà soát hướng tới phân định rõ trường hợp áp dụng Luật Đấu thầu và pháp luật chuyên ngành, bảo đảm thống nhất về phạm vi áp dụng, hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của các bên có liên quan.
