Luật Thủ đô 2026 sắp có hiệu lực: Sẽ mở ra tư duy mới về phát triển an sinh xã hội

Ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội chủ trì cuộc họp

Luật Thủ đô (sửa đổi) 2026 sẽ chính thức có hiệu lực từ 1-7-2026. Thời điểm này, thành phố Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn phân quyền, để đưa luật vào đời sống. Trong đó, ở khía cạnh an sinh xã hội, việc triển khai Luật Thủ đô tới đây cũng sẽ có rất nhiều đổi mới, tác động mạnh đến người dân.

Ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hà Nội đã trả lời báo chí về vấn đề này.

- Ông có thể thông tin đầy đủ hơn những điểm mới về chính sách an sinh xã hội nói chung được quy định tại Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2026 và tác động của Luật đối với lĩnh vực BHXH, BHYT nói riêng?

Ông Nguyễn Ngọc Huyến: Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này đã đặt ra một khung chính sách rất quan trọng, tạo nền tảng để Hà Nội phát triển hệ thống an sinh xã hội theo hướng hiện đại, toàn diện và bền vững hơn. Đặc biệt, luật trao quyền cho Hội đồng nhân dân và UBND Thành phố trong việc ban hành các chính sách đặc thù, bao gồm mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng mức hỗ trợ và đa dạng hóa các hình thức an sinh.

Đối với lĩnh vực BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), đây là cơ hội để Hà Nội chủ động thiết kế các chính sách phù hợp với đặc thù đô thị lớn, dân số đông, cơ cấu lao động đa dạng. Ví dụ, thành phố có thể ban hành các chính sách hỗ trợ mức đóng BHXH tự nguyện, BHYT cho các nhóm yếu thế và lao động khu vực phi chính thức - nhóm lao động vốn chiếm tỷ lệ lớn tại Thủ đô.

Luật Thủ đô (sửa đổi) một lần nữa nhấn mạnh yêu cầu “bao phủ BHYT toàn dân”, điều này rất phù hợp với mục tiêu Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 06-CT/TU của Thành ủy Hà Nội và cũng là mục tiêu mà hệ thống BHXH đang hướng tới...

Bên cạnh đó, Luật cũng đề cập đến việc phát triển các dịch vụ y tế hiện đại và ứng dụng công nghệ số…

Có thể nói, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ tạo thêm cơ chế, chính sách đặc thù cho Hà Nội mà còn mở ra một tư duy phát triển mới: an sinh xã hội không chỉ dừng ở vai trò “bảo vệ”, mà còn là “đầu tư cho phát triển”. Khi người dân được bảo đảm về chăm sóc y tế, thu nhập và cuộc sống lâu dài, họ sẽ yên tâm lao động, cống hiến và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của thành phố.

- Chính sách mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng mức hỗ trợ tiền đóng BHXH... là vấn đề được người dân hết sức quan tâm. Ông có thể thông tin cụ thể hơn về các chính sách này?

Trước đây, việc mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT chủ yếu dựa trên các chính sách chung của Trung ương. Tuy nhiên, với Luật Thủ đô (sửa đổi), Hà Nội đã có thêm cơ chế và công cụ để chủ động hơn trong việc xây dựng, điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương.

Cán bộ BHXH Hà Nội tuyên truyền, phổ biến chính sách BHXH đến từng khu dân cư

Trên cơ sở đó, BHXH TP. Hà Nội đã chủ động phối hợp với các sở, ngành và địa phương tham mưu UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND ngày 9/7/2025 về quy định nội dung, mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện và BHYT cho các đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn.

Theo dự kiến, thành phố sẽ điều chỉnh nâng mức hỗ trợ BHXH tự nguyện, BHYT đối với 3 nhóm đối tượng, đồng thời bổ sung thêm 2 nhóm được hỗ trợ BHXH tự nguyện và 10 nhóm được hỗ trợ BHYT.

Không chỉ mở rộng đối tượng thụ hưởng, việc nâng cao mức hưởng cũng là điểm đáng chú ý. Luật cho phép thành phố Hà Nội sử dụng ngân sách để bù phần chênh lệch chi phí khám, chữa bệnh, hỗ trợ triển khai các dịch vụ y tế mới, bao gồm khám chữa bệnh từ xa và cấp cứu ngoại viện. Đây là bước tiến quan trọng giúp người tham gia BHYT được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao hơn, đồng thời giảm bớt gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh.

Vậy, về phía BHXH TP Hà Nội đã chuẩn bị như thế nào để sẵn sàng đưa Luật Thủ đô (sửa đổi) vào đời sống, ngay khi Luật chính thức có hiệu lực từ 1-7-2026 sắp tới?

Về mặt thể chế, BHXH Thành phố đang tích cực phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND và HĐND Thành phố xây dựng, hoàn thiện các chính sách cụ thể, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho quá trình triển khai.

BHXH Thành phố cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ, từ quản lý thu - chi, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT đến giải quyết chế độ, chính sách cho người dân. Mục tiêu hướng tới là xây dựng hệ thống BHXH điện tử hiện đại, vận hành theo hướng “không giấy tờ”, giúp người dân tiếp cận dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.

BHXH Thành phố cũng sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức, đẩy mạnh tư vấn trực tiếp để người dân hiểu đúng, hiểu đầy đủ và chủ động tham gia, qua đó góp phần mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội trên địa bàn Thủ đô.

Trong thời gian tới, BHXH Thành phố đặt mục tiêu tiếp tục gia tăng nhanh số người tham gia BHXH, đặc biệt là BHXH tự nguyện; duy trì và nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT một cách bền vững..., hướng đến xây dựng được một hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bao phủ rộng khắp, không ai bị bỏ lại phía sau.