Luật Thủ đô (sửa đổi) trao 192 thẩm quyền cho Hà Nội, cơ hội lịch sử để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển 100 năm

Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), sáng 12-4

Sáng 12-4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Qua thảo luận, đa số các ý kiến đều thể hiện sự đồng thuận cao về sự cần thiết và mục đích ban hành các dự thảo luật; thống nhất sẽ xem xét thông qua ngay trong kỳ họp này.

Đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn TP Đà Nẵng) phân tích, thành phố Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia và là trái tim của cả nước. Trái tim có khỏe mạnh thì cơ thể mới khỏe mạnh.

Hà Nội không chỉ là một đầu tàu, là động lực dẫn dắt quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, khoa học và đổi mới sáng tạo của quốc gia, mà còn là nơi phát kiến, thử nghiệm những chính sách mới, bao gồm cả những chính sách chưa có trong pháp luật hiện hành.

Do đó, đại biểu Tạ Văn Hạ ủng hộ các nhóm chính sách trong dự thảo Luật; đặc biệt là các quy định về phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền thành phố Hà Nội, trong đó có nhiều thẩm quyền mới, kể cả những thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù.

Theo đại biểu, dự thảo Luật trao cho Hà Nội 192 thẩm quyền, trong đó có 50 thẩm quyền là kế thừa Luật Thủ đô hiện hành và Nghị quyết số 258/2025/QH15, 57 thẩm quyền của các cơ quan quản lý nhà nước cấp trên, và 85 thẩm quyền mới chưa có trong quy định của pháp luật hiện hành. Đây là một sự bứt phá rất mạnh mẽ.

Tuy nhiên, đại biểu cũng cho rằng, đi đôi với phân quyền mạnh, phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ.

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Thái Nguyên) chỉ ra, theo dự thảo Luật, có 192 thẩm quyền được giao cho thành phố Hà Nội, trong đó có những thẩm quyền được phân cấp rất là mạnh như là phân quyền trong việc tổ chức bộ máy và biên chế, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đại biểu Thủy cho rằng, cách tiếp cận ở đây không phải là Quốc hội ưu tiên cho Thủ đô, mà cần tiếp cận theo hướng là vì Đảng và Nhà nước giao mục tiêu rất cao cho Thủ đô, cho nên là cần phải có những cơ chế, chính sách đặc biệt, đặc cách, đặc thù để giúp cho Thủ đô hoàn thành mục tiêu được Đảng và Nhà nước giao…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng tiếp thu, giải trình ý kiến các ĐBQH

Giải trình, làm rõ hơn ý kiến các ĐBQH nêu ra tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô là một bước tiến mang tính lịch sử nhằm thiết lập mô hình thể chế phát triển mới, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo và quản trị phát triển.

Quan điểm xuyên suốt được quán triệt là trao quyền mạnh hơn, phân cấp phân quyền triệt để và trách nhiệm giải trình rõ ràng, gắn với phương châm "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm".

Theo đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ tạo lập nền tảng pháp lý vững chắc để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển 100 năm; đồng thời giúp xác lập rõ vai trò hạt nhân dẫn dắt vùng Thủ đô, bảo đảm sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, lấy hạnh phúc của nhân dân làm tiêu chí phát triển.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cũng cho biết, dự thảo luật đã cố gắng thiết kế các cơ chế kiểm tra, giám sát, công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình một cách có hệ thống và đủ mạnh để tương xứng với việc phân quyền rất mạnh mẽ cho thành phố.

Liên quan đến các ý kiến về việc liệu cơ chế tài chính đặc thù trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) có phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước hay không, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, Điều 21 của dự thảo Luật cơ bản kế thừa quy định hiện hành từ năm 2024. Cụ thể, Hà Nội sẽ được hưởng toàn bộ số tăng thu ngân sách Trung ương từ các khoản thu phân chia và các khoản thu Trung ương hưởng 100% trên địa bàn để bổ sung cho ngân sách thành phố.

Ông Tùng khẳng định, quy định tại Điều 21 hoàn toàn không trái với Luật Ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chặt chẽ, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, báo cáo chi tiết vấn đề này với Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.