Hoàn thiện cơ chế đặc thù, đột phá để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh thảo luận về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) - Ảnh: CTV

Trong đó, thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật năm 2024, đồng thời nhấn mạnh, việc ban hành luật với các cơ chế đặc thù, đột phá, vượt trội sẽ tạo động lực để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới, xứng tầm là trung tâm chính trị-hành chính, hạt nhân liên kết và cực tăng trưởng của vùng và cả nước.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) của chính quyền TP. Hà Nội (Điều 8). Đây là quy định mới, thể chế hóa rõ nét quan điểm của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về phân quyền triệt để, toàn diện, qua đó tạo cơ sở pháp lý mở rộng không gian thể chế để chính quyền thành phố chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm.

Đặc biệt, khoản 2, Điều 8 cho phép HĐND, UBND thành phố không chỉ thực thi chính sách, văn bản VBQPPL của cấp trên mà còn được giao vai trò “thiết kế chính sách”, chủ động ban hành VBQPPL để quy định biện pháp đặc thù khác hoặc chưa có quy định của văn bản cấp trên; để điều chỉnh trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) theo hướng đơn giản hóa thủ tục, không thêm thành phần hồ sơ, không tăng yêu cầu, điều kiện, thời gian. Đây là những quy định rất cần thiết để Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ pháp lý và dư địa thể chế để giải quyết các điểm nghẽn như hiện nay.

Tuy nhiên, ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu, cân nhắc để quy định cụ thể những nội dung áp dụng cơ chế này, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến quyền con người nhằm tránh sự tùy nghi khi áp dụng trong thực tiễn.

Về phân quyền trong giải quyết TTHC, đồng chí đồng tình với cách tiếp cận trao quyền mạnh hơn, phân quyền toàn diện hơn, gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng. Đây là bước thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 02-NQ/TW và Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đồng thời cắt giảm TTHC bất hợp lý, phù hợp thực tiễn. Dự thảo Luật cũng thể hiện xuyên suốt tinh thần phân quyền tối đa, đi đôi với phân định rõ thẩm quyền giữa HĐND, Thường trực HĐND, UBND và Chủ tịch UBND.

Tuy nhiên, đồng chí đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc để quy định xác định rõ chủ thể được nhận phân cấp theo hướng như Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đồng thời, nghiên cứu phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho chính quyền cấp xã.

Vì vậy, đồng chí đề nghị xem xét giao thẩm quyền cho chính quyền cấp xã đối với một số nội dung như quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố; số lượng, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính thuộc UBND cấp xã.

Đồng thời, dự thảo vẫn còn nhiều nội dung giao HĐND thành phố quyết định các vấn đề mang tính cụ thể, sự vụ… Theo đó, đồng chí đề nghị quy định theo hướng: HĐND thành phố ban hành cơ chế, chính sách và các vấn đề lớn, mang tính tổng quát; UBND thành phố quy định trình tự, thủ tục thực hiện; Chủ tịch UBND thành phố quy định quan hệ phối hợp và các biện pháp chỉ đạo, điều hành giữa các cơ quan chuyên môn.

Về chính sách thu hút, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và phát triển doanh nghiệp, đồng chí đánh giá các quy định trong dự thảo phù hợp với yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, tạo đột phá về năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Qua đó, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao với các chính sách hỗ trợ đột phá, phát huy vai trò dẫn dắt quốc gia, từng bước nâng tầm khu vực và quốc tế.

Việc giao thẩm quyền cho HĐND, UBND thành phố như dự thảo thể hiện rõ tinh thần phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện cho Thủ đô. Đồng chí bày tỏ kỳ vọng, Luật được thông qua sẽ tạo nền tảng để Thủ đô có đủ thẩm quyền, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.