Luật Thủ đô sửa đổi trao cho Hà Nội 199 thẩm quyền vượt trội, đặc thù

Trao 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội

Chiều 23/4, với 488/492 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô sửa đổi.

Luật có hiệu lực thi hành từ 1/7, trừ một số nội dung sẽ có hiệu lực thi hành ngay sau khi được thông qua.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự luật.

Một trong những định hướng xuyên suốt là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, toàn diện cho chính quyền Thủ đô gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tăng cường trách nhiệm giải trình và bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện.

Dự thảo cũng tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, đồng thời phân định rõ thẩm quyền giữa HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố; bảo đảm tính hợp hiến, thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Sau tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) giữ nguyên kết cấu gồm 9 chương, 36 điều, trong đó có 26 điều được chỉnh lý. Đáng chú ý, dự thảo Luật giao cho chính quyền thành phố Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội, gồm 127 thẩm quyền của HĐND, 56 thẩm quyền của UBND và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND.

Dự thảo cũng mở rộng phạm vi thí điểm đối với “cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền”, song giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm, đồng thời quy định cơ chế tạm dừng nếu phát sinh rủi ro vượt quá mức độ dự báo.

Đối với cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng bảo đảm chặt chẽ, khả thi và sát thực tiễn hơn. Nhiều nội dung quan trọng được làm rõ, như thẩm quyền của chính quyền thành phố trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển; yêu cầu phối hợp với các bộ, ngành liên quan để kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian tầm cao.

Dự thảo trao quyền cho HĐND thành phố quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý các vấn đề về mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị; giữ quy định cụ thể về các trường hợp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước để bảo đảm an ninh, trật tự.

Các đại biểu Quốc hội vui mừng khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội thông qua. Ảnh: Quốc hội.

Một nội dung quan trọng khác là quy định về Vùng Thủ đô và liên kết vùng. Dự thảo Luật khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của Thủ đô Hà Nội; thiết kế khái niệm “Vùng Thủ đô” theo hướng mở, linh hoạt; tạo cơ chế để các địa phương chủ động tham gia liên kết và được áp dụng quy định của Luật Thủ đô khi triển khai các dự án chung.

Hà Nội có thể hạn chế xe cá nhân, áp phí ùn tắc và lập vùng phát thải thấp

Liên quan việc phát triển hạ tầng giao thông, vận tải, logistics và bảo vệ môi trường, Luật Thủ đô nêu rõ định hướng khuyến khích, ưu tiên phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, đầu tư xây dựng, khai thác đường sắt đô thị, xe buýt, nhà ga, bến xe, bãi đỗ xe ô tô đa chức năng.

Cùng với đó, Luật nêu rõ HĐND thành phố có thẩm quyền quy định hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm để giảm ùn tắc giao thông, giảm phát thải; áp dụng phí giảm ùn tắc giao thông.

Luật Thủ đô cũng quy định phạm vi vùng phát thải thấp để hạn chế phương tiện giao thông nhằm cải thiện chất lượng không khí; đi kèm với chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch; có biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông phát thải gây ô nhiễm môi trường.

Với việc xử phạt vi phạm hành chính trên địa bàn, Luật cho phép HĐND thành phố quy định mức tiền phạt vi phạm hành chính trên địa bàn Thành phố cao hơn nhưng không quá 2 lần mức tiền phạt chung và thẩm quyền phạt tiền tương ứng do Chính phủ quy định.

HĐND thành phố cũng được trao quyền quy định ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Thành phố trong nhiều trường hợp.

Luật Thủ đô 2026 cũng quy định hàng loạt chính sách nhằm thu hút đầu tư, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, phát triển doanh nghiệp.

Trong đó, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng các dự án bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng; Nhà đầu tư chiến lược được hưởng các ưu đãi; doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực khoa học và công nghệ của thành phố…được hưởng hàng loạt ưu đãi về thuế, phí.

Hà Nội cũng được trao quyền quyết định thành lập khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do tại thành phố. Các khu này do UBND thành phố thành lập sau khi được HĐND cùng cấp phê duyệt.

Cơ chế, chính sách về tổ chức, hoạt động của khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do thực hiện theo quy định của HĐND thành phố.