Lực lượng Houthi tiến gần Eo biển Bab el-Mandeb, đe dọa vận tải qua Biển Đỏ

Lực lượng Houthi tại Yemen đã giành quyền kiểm soát thành phố cảng Mocha và tiếp tục tiến dọc bờ Biển Đỏ về phía Eo biển Bab el-Mandeb, một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Theo các nguồn tin quân sự của Chính phủ Yemen, lực lượng này cũng đã tiến tới quần đảo Hanish, qua đó mở rộng hiện diện tại khu vực gần cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ.

Tàu thuyền hoạt động trên vùng biển gần Eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Ảnh: Reuters

Bab el-Mandeb nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ, hàng hóa giữa Trung Đông, châu Âu và các thị trường khác. Tầm quan trọng của tuyến đường này càng tăng trong bối cảnh lưu thông qua Eo biển Hormuz bị hạn chế.

Ả Rập Saudi, một trong những nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới, thời gian qua phụ thuộc nhiều hơn vào tuyến Biển Đỏ để duy trì hoạt động xuất khẩu. Trước khi căng thẳng hiện nay bùng phát, Hormuz đảm nhiệm khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.

Phía Houthi cho biết hoạt động hàng hải trên Biển Đỏ vẫn an toàn đối với phần lớn các công ty vận tải, ngoại trừ tàu của Ả Rập Saudi. Trong khi đó, lực lượng thuộc Chính phủ Yemen và các đồng minh đang di chuyển về phía Dhubab, khu vực nằm sát Bab el-Mandeb, cùng đảo Perim ở giữa eo biển. Theo các nguồn tin quân sự, việc kiểm soát hai vị trí này có ý nghĩa lớn đối với khả năng kiểm soát tuyến đường thủy.

Đặc phái viên Liên hợp quốc về Yemen Hans Grundberg cảnh báo tình hình tại Yemen đang diễn biến theo hướng nguy hiểm hơn. Ông cho rằng việc Houthi kiểm soát cảng Mocha đã giúp lực lượng này tiến sát khu vực Bab el-Mandeb, qua đó làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải tại một trong những tuyến vận tải quan trọng của thế giới.

Iran cho rằng tình hình tại Yemen không thể được giải quyết bằng phong tỏa hoặc biện pháp quân sự, đồng thời kêu gọi các bên đối thoại. Người phát ngôn Houthi Mohammed Abdulsalam cho biết các hoạt động của lực lượng này mang tính phòng thủ và sẽ dừng lại khi các cuộc tấn công nhằm vào Yemen chấm dứt.

Những diễn biến tại Biển Đỏ cũng tác động mạnh tới thị trường năng lượng. Trong phiên giao dịch ngày 10-9, giá dầu Brent có thời điểm tăng khoảng 4%, vượt 105 USD/thùng, khi thị trường lo ngại nguồn cung từ Trung Đông có thể tiếp tục bị gián đoạn. Cùng ngày, giá dầu diesel trung bình tại Mỹ lần đầu vượt 6 USD/gallon, theo GasBuddy.

Cùng lúc, lưu thông qua Eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp. Washington cho biết đã đạt một số tiến triển trong việc hỗ trợ tàu chở dầu đi qua tuyến đường này trong những tuần gần đây, nhưng căng thẳng tái diễn từ đầu tháng 9 khiến quá trình khôi phục hoạt động hàng hải bị chậm lại.

Dữ liệu theo dõi tàu sơ bộ cho thấy chỉ 7 tàu đi qua Hormuz trong ngày 9-9, bằng khoảng một nửa mức trung bình của 10 ngày gần nhất. Trước khi xung đột bùng phát, eo biển này đảm nhiệm khoảng một phần năm lượng dầu toàn cầu, trong khi Bab el-Mandeb là cửa ngõ quan trọng nối Biển Đỏ với Vịnh Aden.

Tổng hợp