Lương tối thiểu vùng tăng từ ngày 1/1/2027, tiền đóng BHXH sẽ thay đổi thế nào?

Từ 1/1/2027, lương tối thiểu vùng tăng 310.000–390.000 đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, mức tăng này không khiến người lao động phải đóng BHXH cao hơn bởi tiền lương làm căn cứ đóng được xác định theo quy định riêng.

Theo quy định tại Luật BHXH năm 2024 và Nghị định 399/2026/NĐ-CP, câu trả lời là không phải tất cả người lao động đều phải đóng BHXH nhiều hơn khi lương tối thiểu vùng được điều chỉnh. Nguyên nhân nằm ở sự khác biệt giữa mức lương tối thiểu vùng và tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Lương tối thiểu vùng là mức thấp nhất doanh nghiệp phải trả cho người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, bảo đảm đủ thời giờ làm việc bình thường và hoàn thành định mức lao động hoặc công việc đã thỏa thuận. Trong khi đó, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được xác định dựa trên các thành phần thu nhập thuộc diện tính đóng theo quy định pháp luật.

Cụ thể, đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Từ 1/1/2027, lương tối thiểu vùng tăng 310.000–390.000 đồng mỗi tháng.

Từ 1/1/2027, lương tối thiểu vùng tăng 310.000–390.000 đồng mỗi tháng.

Điểm cần lưu ý là mức thấp nhất để xác định tiền lương đóng BHXH bắt buộc được căn cứ vào mức tham chiếu, không phải mức lương tối thiểu vùng. Vì vậy, khi lương tối thiểu vùng tăng từ đầu năm 2027, mức sàn đóng BHXH không mặc nhiên tăng theo.

Dù vậy, điều này không có nghĩa doanh nghiệp được giữ nguyên mọi mức lương đã thỏa thuận trước đó. Khi mức lương theo hợp đồng thấp hơn mức tối thiểu vùng mới, doanh nghiệp phải rà soát và điều chỉnh để bảo đảm tuân thủ quy định về tiền lương. Nếu khoản tiền lương được điều chỉnh thuộc diện tính đóng BHXH, số tiền đóng của cả người lao động và người sử dụng lao động cũng sẽ thay đổi.

Ngược lại, với người lao động có tiền lương làm căn cứ đóng BHXH đã cao hơn mức lương tối thiểu vùng mới và doanh nghiệp không điều chỉnh các khoản thu nhập thuộc diện tính đóng, mức đóng BHXH có thể tiếp tục giữ nguyên. Việc tăng lương tối thiểu vùng trong trường hợp này không tự động làm phát sinh nghĩa vụ đóng thêm.

Một khía cạnh khác cũng cần được quan tâm là mối liên hệ giữa tiền lương đóng BHXH và quyền lợi an sinh của người lao động. Số tiền đóng hằng tháng không chỉ là khoản nghĩa vụ tài chính mà còn là cơ sở để xác định một số chế độ bảo hiểm khi người tham gia đáp ứng đủ điều kiện theo luật định.

Đối với các chế độ ốm đau, thai sản, mức hưởng được tính dựa trên tiền lương đóng BHXH và thời gian tham gia theo công thức riêng. Vì vậy, khi tiền lương làm căn cứ đóng tăng, quyền lợi của người lao động ở một số chế độ có thể được cải thiện.

Với lương hưu, tiền lương tháng đóng BHXH là một trong những yếu tố quan trọng để xác định mức bình quân tiền lương làm căn cứ tính hưởng. Mức lương hưu còn phụ thuộc vào tỷ lệ hưởng và tổng thời gian tham gia BHXH. Do đó, việc tăng tiền lương đóng có thể góp phần nâng mức hưởng về sau, nhưng không đồng nghĩa cứ đóng thêm một khoản trong ngắn hạn thì lương hưu sẽ tăng ngay tương ứng.

Từ góc độ doanh nghiệp, đợt điều chỉnh lương tối thiểu vùng từ năm 2027 đặt ra yêu cầu rà soát lại hợp đồng lao động, thang bảng lương và cơ cấu các khoản thu nhập. Việc điều chỉnh cần được thực hiện đồng bộ, không chỉ để bảo đảm mức lương trả cho người lao động đúng quy định mà còn tránh sai sót trong xác định tiền lương đóng BHXH.

Lương tối thiểu vùng tăng là tín hiệu tích cực đối với người làm công ăn lương, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp. Tuy nhiên, không nên đồng nhất mức tăng này với việc tất cả người lao động đều phải đóng BHXH nhiều hơn. Điều quan trọng là xác định đúng tiền lương thuộc diện tính đóng, bởi đây mới là cơ sở trực tiếp quyết định mức đóng và có ảnh hưởng lâu dài đến quyền lợi an sinh của mỗi người.

•  PV (Tổng hợp)

Nguồn Doanh Nhân Trẻ: https://doanhnhantrevietnam.vn/luong-toi-thieu-vung-tang-tu-ngay-1-1-2027-tien-dong-bhxh-se-thay-doi-the-nao-d29929.html