Lưu giữ hương vị Hà Nội qua ký họa và tùy bút

Trong khuôn khổ Hội sách Hà Nội lần thứ XI – năm 2026, ngày 4-10, Công ty cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phối hợp với nhóm Ký họa đô thị Hà Nội – Urban Sketchers Hanoi ra mắt sách “Hương vị phố cổ Hà Nội”.

Giới thiệu về cuốn sách "Hương vị phố cổ Hà Nội". Ảnh: Thụy Du

Giống như những cuốn sách trước đây của nhóm Ký họa đô thị Hà Nội là “Tập thể cũ Hà Nội - Ký họa và hồi ức”, “Phố cổ Hà Nội - Ký họa và hồi ức”, “Ấn tượng Hà Nội qua ký họa những công trình thời Pháp”, cuốn sách mới nhất “Hương vị phố cổ Hà Nội” gồm những bức ký họa và bài viết của những người yêu Hà Nội tha thiết.

Về chủ đề của cuốn sách này, kiến trúc sư Trần Thị Thanh Thủy, thành viên sáng lập và điều hành nhóm Ký họa đô thị Hà Nội, đồng chủ biên chia sẻ, Hà Nội không chỉ hiện diện bởi những mái ngói rêu phong, những con ngõ nhỏ quanh co hay những khung cửa mở ra mùa thu... Hà Nội còn được yêu thương cất giữ trong những thức quà dung dị, trong từng gánh hàng rong lặng lẽ, trong tiếng rao đêm chầm chậm len lỏi khắp “ba mươi sáu phố phường”.

Các tác giả chia sẻ về cuốn sách và ẩm thực Hà Nội. Ảnh: Nhã Nam

Cùng quan điểm, kiến trúc sư Phạm Vũ Thương Nhung, đồng chủ biên sách bày tỏ, nhóm chọn chủ đề ẩm thực bởi đây là cánh cửa gần nhất để bước vào di sản sống, là một mắt xích đặc biệt, có thể kết nối không gian với đường phố và đời sống. Đó là tri thức dân gian, là sinh kế và quan hệ xã hội.

“Phía sau một món ăn không chỉ có công thức, mà còn có mùa vụ, nguồn nguyên liệu, căn bếp gia đình, hình ảnh của những người phụ nữ Hà Nội đã qua rất nhiều cái cách thức cầu kỳ để giữ lại hương vị món ăn. Và đặc biệt, chúng ta cũng nhìn thấy rất nhiều những người làm nghề, những người tạo nên bản sắc của phố”, kiến trúc sư Phạm Vũ Thương Nhung nhận định.

Tác phẩm “Hương vị phố cổ Hà Nội” gồm 150 bức ký họa tái hiện sinh động hương vị và sắc màu của các món ăn quen thuộc trên đường phố, cùng những gánh hàng nơi 36 phố phường và gần 30 bài viết kể lại những ấn tượng, cảm xúc của mỗi người về ẩm thực đường phố, khởi sinh từ chốn kinh kỳ xa xưa rồi ở lại với đô thị hiện đại bây giờ.

Cuốn sách "Hương vị phố cổ Hà Nội". Ảnh: Ban tổ chức

Cuốn sách gồm 3 phần “Những thức quà của kinh kỳ”, “Những con phố và những người giữ hương vị”, “Những cuộc gặp bên vỉa hè và dư vị phố”. Bằng các bức ký họa sinh động, giàu cảm xúc và những trang viết đầy trải nghiệm, cuốn sách đưa độc giả thưởng thức với những thức quà như cốm thu, bánh đúc nộm…; những món ăn gây thương nhớ như cháo phố cổ, bánh mì pate Hà Nội, mì vằn thắn, phở, bún chả phố cổ, bún thang, chả cá… và kể chuyện về những người bán hàng, những thực khách đã gắn bó cùng nhau, tạo nên một không gian sinh hoạt đặc trưng của khu phố cổ, khiến người ta đi đâu cũng phải nhớ về.

Với nhóm Ký họa đô thị Hà Nội, tác phẩm là sự tri ân những người lao động thầm lặng đang bền bỉ lưu giữ hương vị phố, đồng thời là món quà tình yêu dành tặng Hà Nội. “Đây là cách nhóm nghệ sĩ chúng tôi ghé vai cùng “gánh phố”, góp phần lưu giữ những điều thân thuộc, sâu lắng đang làm nên một phần hồn cốt của phố cổ Hà Nội. Chúng tôi hy vọng khi lật từng trang sách, bạn sẽ cảm nhận được hương thơm của gánh phở đầu ngõ, tiếng kéo cắt nộm bò tanh tách trong đêm hay vị cốm làng Vòng còn vương nơi đầu lưỡi… Để rồi chợt da diết muốn trở về, muốn ở lại Hà Nội lâu hơn một chút”, kiến trúc sư Trần Thị Thanh Thủy bày tỏ.

Các tác giả sách, khách mời và các thành viên nhóm Ký họa đô thị Hà Nội. Ảnh: Ban tổ chức

“Hương vị phố cổ Hà Nội” cũng đánh dấu kỷ niệm 10 năm thành lập Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội (2016-2026). Xuất phát từ ý tưởng của các kiến trúc sư nòng cốt, nhóm Ký họa đô thị Hà Nội đã lan tỏa phương thức bảo tồn di sản giản dị là rủ mọi người cùng ngồi xuống, quan sát và vẽ phố.

Hiện các hoạt động vẽ phố của nhóm đã thu hút đông đảo cộng đồng - từ em nhỏ từ 5 đến 6 tuổi đến người đã nghỉ hưu, từ những người chưa từng cầm bút đến họa sĩ chuyên nghiệp, thuộc đủ mọi ngành nghề. Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội đã góp phần xây dựng tình yêu thành phố một cách tự nhiên, giúp mỗi người dân thêm gắn kết và chủ động gìn giữ nét đẹp không gian sống quanh mình.